Şehir içi temel kazılarında yapılan patlatmaların çevresel etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the environmental effect of blastings carried out in city foundation excavations
- Tez No: 940798
- Danışmanlar: PROF. DR. BAYRAM ERÇIKDI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Maden Mühendisliği ve Madencilik, Mining Engineering and Mining
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Patlatmanın kaçınılmaz olduğu madencilik, tünel, otoyol, şehir içi inşaat temel kazılarında titreşim, kaya fırlaması ve hava şoku gibi çevresel problemlerle sıkça karşılaşılmaktadır. Patlatma kaynaklı titreşimler yakın mesafedeki yerleşim birimlerinde yapısal hasarlara (çatlak vb.) neden olabilir. Yerleşim birimleri yakınında titreşim ölçümlerinin alınması ve sonuçlarının bilimsel olarak değerlendirilmesi patlatmaların çevresel açıdan daha emniyetli bir şekilde yapılmasına katkı sağlamaktadır. Bu tez çalışmasında, şehir içi inşaat temel kazısında gerçekleştirilen 36 adet atıma eşlik edilerek patlatmalara en yakın binaların dış temel zemininde ve son kat döşemesinde eş zamanlı olarak titreşim ve hava şoku ölçümleri alınmıştır. Titreşim ölçümü sonuçları Çevresel Gürültü Kontrol Yönetmeliği'ne göre değerlendirilmiştir. Bina temelinde ölçülen 7 adet atıma (5, 9, 14, 15, 17, 19 ve 22 nolu atımlar) ait en yüksek parçacık hızı değeri yönetmelikte izin verilen sınır değeri aştığı, buna karşın eş zamanlı olarak bina son kat döşemede ölçülen bütün değerlerin sınır değerler içerisinde kaldığı görülmüştür. Bina temelinde ölçülen titreşimlere ait frekansların tamamı 40 Hz'nin üzerindedir. Bina temelinde ölçülen PPV değerleri son kat döşemesinde ölçülen PPV değerlerine göre lineer olarak değerlendirilirse ortalama 8 kat daha yüksek çıkmıştır. Yapılan istatistiksel analizler sonucunda, patlatma sonucu açığa çıkacak en yüksek parçacık hızının (PPV) önceden tahminine yönelik PPV = 5712,8 x SD-1,587 eşitliği 0,7981 kararlılık katsayısı (R2) ile elde edilmiştir. Bina temelinde izin verilen en yüksek parçacık hızı değerinin aşılmaması için atımların binalara 40 m'den uzak mesafede ve gecikme başına maksimum 0,48 kg patlayıcı kullanılarak yapılması gerektiği belirlenmiştir. Ölçülen hava şoku değerleri (119,9-123,2 dBL) 140 dBL'den düşük olduğundan binalara ve insanlara hasar ve rahatsızlık verme durumu söz konusu değildir.
Özet (Çeviri)
Environmental problems such as vibration, rock flying and air shock are frequently encountered in mining, tunnels, highways and urban building foundation excavations where blasting is inevitable. Vibrations caused by blasting may cause structural damage (cracks, etc.) in nearby residential areas. Taking vibration measurements near residential areas and scientifically evaluating the results contribute to carrying out blasting in an environmentally safer manner. In this thesis study, 36 blasting excavations carried out in urban building foundation excavations were accompanied by vibration and air shock measurements. These measurements were taken on the outer foundation ground of the settlement closest to the blasts and on the last floor foundation slab of the building. Vibration measurement results were evaluated according to the Environmental Noise Control Regulation. It was observed that the highest particle velocity values were recorded 7 pulses (pulses numbered 5, 9, 14, 15, 17, 19 and 22) measured at the building foundation exceeded the limit value allowed in the regulation, whereas all the values measured simultaneously at the top floor of the building remained within the limit. All vibration frequencies measured at the building foundation were above 40 Hz. If the PPV values measured at the building foundation are linearly compared to those at the top floor slab, they are on average 8 times higher. As a result of the statistical analysis, the equation PPV = 5712.8 x SD-1.587 was obtained with a stability coefficient (R2) of 0.7981 for the prediction of the highest particle velocity (PPV) resulting from the explosion. It was determined that in order not to exceed the maximum PPV allowed at the building foundation, shots should be made at a distance of more than 40 m from the buildings and using a maximum of 0.48 kg of explosive per delay. Since the measured air shock values (119.9-123.2 dBL) are lower than 140 dBL, there is no damage or discomfort to buildings or people.
Benzer Tezler
- Maksillofasiyal travma olgularının medikolegal değerlendirilmesi
Medicolegal evaluation of maxillofacial trauma cases
İREM TUĞÇE TOKSOY
- Tünel kazılarından kaynaklanan yüzey oturmalarının betonarme binalarda etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of tunnel induced settlements on the reinforced concrete buildings
ENES ÖZAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Deprem Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiDeprem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BEYZA TAŞKIN AKGÜL
- Edebiyatta Üsküdar
Üsküdar in literature
UĞUR İBRAHİMHAKKIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Türk Dili ve EdebiyatıMersin ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZAFER ÖNLER
- Hydrometeorological aspects and water resources management in the northern part of Libya
Hydrometeorological aspects and water resources management in the northern part of Libya
ALİ GEATH MAHMOUD ELJADİD
Doktora
İngilizce
1997
Meteorolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiMetalurji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEKAİ ŞEN
- Şehir içi patlatmalı temel kazılarında elektronik ve elektriksizateşleme sistemlerinin çevresel etkiler ve insan algısına etkisibakımından karşılaştırılması
Comparison between non-electric and electronic ignition systems in urban detonations for basic excavations considering environmental impacts and effects on human perception
UMUT ATLIHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Maden Mühendisliği ve Madencilikİstanbul Okan Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ KAHRİMAN