Aile hekimliği uygulamaları hakkında bilgi tutum durumu ile kişilik tipleri ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between knowledge-attitude status about family medicine practices and personality types
- Tez No: 939921
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BERNA ERDOĞMUŞ MERGEN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Aile Sağlığı Merkezi, Aile Hekimliği Uygulamaları, Kişilik Tipleri, Enneagram, Family Health Center, Family Medicine Practices, Personality Types, enneagram
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı bir eğitim ve araştırma hastanesine herhangi bir nedenle başvuran 18 yaş üzeri bireylerin aile hekimliği uygulamaları bilgi-tutumları ile sosyodemografik ve kişilik özellikleri ilişkisinin değerlendirilmesidir. Yöntem: Kesitsel özellikte olan çalışma İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne 01.06.2024- 01.08.2024 tarihleri arasında herhangi bir nedenle başvuran bireylerden oluşan evrenden seçilen 18 yaş üzeri, mental ve bilişsel engeli bulunmayan gönüllü örneklemine uygulandı. Örneklem sayısı süre örneklemde kişilik tipi ölçeği soru sayısı ve aile hekimliği uygulamaları hakkında bilgi ve tutum durumu formu soru sayısı üzerinden her soru için 5 gözlem olacak ve %20 hata payı eklenecek şekilde min: 262 olarak hesaplandı. Veri toplama aşamasında ulaşılan 383 kişi çalışmaya dahil edildi. Çalışma Anketinin ilk bölümü bağımsız değişkenleri temsil eden yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu ve meslek gibi sosyodemografik veri formu; bağımlı değişkenleri temsil eden ikinci bölümü ise aile hekimliği uygulamaları hakkında bilgi ve tutum durumu veri formu ve üçüncü bölüm kişilik tipi ölçeğinden oluşmaktadır. Anket verileri SPSS 22 paket programına işlenerek, kategorik değişkenlerin tanımlanmasında frekans (n) ve yüzde (%) değerleri verilmiştir. Kategorik değişkenler arasındaki ilişkiler Ki kare ve post-hoc bonferonni testi ile incelenmiştir. Bütün analizlerde anlamlılık düzeyi olarak p<0.05 değeri kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmada yer alan 383 katılımcının %54,0 kadın, %56,9 evli, eğitim düzeyi oranı ise %49,3 üniversite- yüksek lisans mezunu, %24,8 lise mezunu şeklinde saptandı. Kişilik Tipi ölçeğine göre en yüksek oran %14,6 ile“Tip 1 Mükemmeliyetçi”kişilik tipinde yer alırken, bunu %14,4 ile“Tip 6 Sorgulayan”takip etmektedir. Daha düşük oranlarda,“Tip 3 Başaran”%8,1 ve“Tip 8 Lider”%7,3 olarak sıralandı. Aile hekimliği biriminde sunulan hizmetlere dair bilgi düzeyi incelendiğinde, sağlık kayıtlarının güncellenmesi (%37,3), kronik hastalık izlem ve taramaları (%36,8), kanser taramaları (%33,4), obezite takibi ve tedavisi (%23,8) ile adolesan sağlığı hizmetleri (%20,4) farkındalığının nispeten düşük olduğu görüldü. Buna karşılık, bebeklik ve çocukluk çağı aşıları (%80,9), gebelik takibi ve aşıları (%68,1), yenidoğan bebek ve çocuk muayeneleri (%68,4), aile planlaması hizmetleri (%60,8), kişilerin periyodik sağlık muayeneleri (%55,4) ve erişkin aşıları (%52,7) gibi hizmetler hakkında bilgi düzeyinin daha yüksek olduğu saptandı. Aile hekimliği biriminde verilen hizmetleri bilme durumu ile kişilik tipleri ilişkisi incelendiğinde, kanser taramalarının yapıldığını bilme (p=0,016) ve bebeklik ve çocukluk çağı aşılarının yapıldığını bilme (p=0,021) durumları ile kişilik tipleri arasında istatistiksel anlamlı bir ilişki bulundu. Sonuçlar: Aile hekimliği birimlerinde sunulan hizmetler hakkında bilgi düzeyi düşük olan bölümler (kanser taramaları, kronik hastalık izlemleri, obezite tedavisi, adolesan sağlığı gibi) için toplumda farkındalık oluşturacak bilgilendirme kampanyaları düzenlenebilir. Kişilik tiplerinin bilinmesi ve farklı kişilik tiplerinin sunulan sağlık hizmetleri ile ilgili farkındalık durumunun bilinmesi, sağlık hizmeti sunumunda eğitim ve yaklaşım stratejileri geliştirilmesine katkı sağlayabilir. Aile sağlığı merkezlerine düzenli başvurunun arttırılması mükerrer reçeteleme ötesinde tanı ve tedavi hizmetleri, koruyucu sağlık hizmetleri ve rutin tarama hizmetlerinin bilinmesi ve farkındalığın arttırılması ile sağlanabilir.
Özet (Çeviri)
Aim: The aim of this study is to evaluate the relationship between family medicine practices knowledge-attitudes and sociodemographic and personality characteristics of individuals over the age of 18 who applied to a training and research hospital for any reason. Methods: The cross-sectional study was applied to a volunteer sample of individuals over the age of 18 who applied to İzmir Katip Çelebi University Atatürk Training and Research Hospital for any reason between 01.06.2024 and 01.08.2024 and who did not have any mental or cognitive disabilities. The sample size was calculated as min: 262, with 5 observations for each question based on the number of personality type scale questions and the number of questions on the knowledge and attitude status about family medicine practices in the sample and a 20% margin of error. 383 people reached during the data collection phase were included in the study. The first part of the Study Survey consists of sociodemographic data forms such as age, gender, marital status, education status and occupation representing independent variables; the second part representing dependent variables consists of the knowledge and attitude status about family medicine practices data form and the third part consists of the personality type scale. The survey data were processed into the SPSS 22 package program, and frequency (n) and percentage (%) values were used to define categorical variables. Relationships between categorical variables were examined using Chi-square and post-hoc Bonferroni tests. In all analyses, p<0.05 was accepted as the significance level. Results: Of the 383 participants in the study, 54.0% were female, 56.9% were married, and 49.3% had a university or master's degree, and 24.8% were high school graduates. According to the Personality Type scale, the highest rate was found in the“Type 1 Perfectionist”personality type with 14.6%, followed by the“Type 6 Questioner”with 14.4%. Lower rates were found in the“Type 3 Achiever”with 8.1% and the“Type 8 Leader”with 7.3%. When the level of knowledge about the services provided in the family medicine unit was examined, it was seen that awareness of updating health records (37.3%), chronic disease monitoring and screening (36.8%), cancer screening (33.4%), obesity monitoring and treatment (23.8%) and adolescent health services (20.4%) was relatively low. In contrast, it was determined that the level of knowledge about services such as infancy and childhood vaccinations (80.9%), pregnancy follow-up and vaccinations (68.1%), newborn baby and child examinations (68.4%), family planning services (60.8%), periodic health examinations of individuals (55.4%) and adult vaccinations (52.7%) was higher. When the relationship between the status of knowing the services provided in the family medicine unit and personality types was examined, a statistically significant relationship was found between the status of knowing that cancer screenings were performed (p=0.016) and knowing that infancy and childhood vaccinations were performed (p=0.021) and personality types. Conclusion: Information campaigns can be organized to raise awareness in the society for departments with low levels of knowledge about the services provided in family medicine units (such as cancer screenings, chronic disease follow-ups, obesity treatment, adolescent health). Knowing personality types and the awareness of different personality types about the health services provided can contribute to the development of education and approach strategies in health service delivery. Increasing regular visits to family health centers can be achieved by knowing and raising awareness about diagnostic and treatment services, preventive health services, and routine screening services beyond repeated prescriptions.
Benzer Tezler
- Sivas'ta kadınların işgücüne katılım farklılıkları
Başlık çevirisi yok
BİNNUR ERCEM
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
SosyolojiCumhuriyet ÜniversitesiKurumlar Sosyolojisi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FARUK KOCACIK
- Atherosklerotik kalp hastalıklarında risk faktörleri
Risk factors in the coronary artery disease
MURAT SUHER
- Türkiye'de aile planlaması çalışmalarında erkeklerin önemi, hastane personeli ile fabrika işçilerinin doğum kontrol yöntemlerine karşı tutum ve davranranışlarında farklılığın araştırılması
Başlık çevirisi yok
KAMİL MALKOÇLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Demografiİstanbul ÜniversitesiAile Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DERİN KÖSEBAY
- Adolesan intihar girişimlerinin psiko-sosyal nedenleriyle ilgili araştırma
Başlık çevirisi yok
NAZMİYE YÜKSEL
- Gelişim nörolojisi polikliniğine başvuran nöral tüp defektli olgularda prospektif bir inceleme
Başlık çevirisi yok
İLKBAHAR EMİNE GÜLTEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul ÜniversitesiAile Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SELÇUK APAK