Geri Dön

Rehabilitasyon hizmeti alan şizofreni hastalarında içgörü, içselleştirilmiş damgalanma, benlik saygısı ve sosyal işlevsellik

Insight, internalized stigma, self-esteem, and social functioning in patients with schizophrenia receiving rehabilitation services

  1. Tez No: 939773
  2. Yazar: BURÇİN ÖZKAYA
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. ALİ ERDOĞAN
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Psikiyatri, Psychiatry
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Çalışmamızın amacı, rehabilitasyon hizmeti alan şizofreni hastalarında içgörü, içselleştirilmiş damgalanma, benlik saygısı ve sosyal işlevsellik düzeylerini incelemek; bu grubu, rehabilitasyon hizmetlerinden yararlanmayan şizofreni hastalarıyla karşılaştırarak düzenli rehabilitasyonun bu değişkenler üzerindeki etkisini değerlendirmektir. Bu çalışma, kesitsel ve vaka-kontrol deseninde planlanmıştır. Çalışmaya, DSM-5 tanı kriterlerine göre şizofreni tanısı almış, klinik remisyon ölçütlerini sağlayan, Akdeniz Üniversitesi Psikiyatri Gündüz Hastanesi'nde rehabilitasyon programlarına düzenli devam eden 35 hasta ve aynı tanı ile herhangi bir tür rehabilitasyon müdahalesine katılmadan ayaktan takip edilen 35 hasta dahil edilmiştir. Toplam 70 katılımcı ile çalışma yürütülmüştür. Araştırmanın verilerinin toplanmasında Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği (PANSS), Ruhsal Hastalıklarda İçselleştirilmiş Damgalanma Ölçeği (RHİDÖ), Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği (RBSÖ), İçgörünün Üç Bileşenini Değerlendirme Ölçeği (İÜBDÖ), Kişisel ve Sosyal Performans Ölçeği (KSPÖ) ve araştırmacılar tarafından hazırlanan sosyodemografik veri formu kullanılmıştır. Yaş ortalaması rehabilitasyon alan grupta 40,91±9,49 yıl, rehabilitasyon almayan grupta 40,46±9,06 yıldır (p=0,837). Rehabilitasyon alan grupta PANSS negatif sendrom boyutu skoru (p=0,004), RHİDÖ total skoru (p=0,007), RHİDÖ sosyal geri çekilme boyutu (p=0,006), RHİDÖ damgalanmaya karşı direnç boyutu (p=0,008) anlamlı olarak düşüktür. Rehabilitasyon alan grupta KSPÖ skoru (p<0,001) ve RBSÖ skoru (p=0,040) anlamlı olarak yüksektir. Rehabilitasyon süresi ile KSPÖ skoru (r=0,482; p=0,003), RHİDÖ algılanan ayrımcılık boyutu skoru (r=-0,509; p=0,002) ve RBSÖ skoru (r=0,526; p=0,001) arasında korelasyon saptanmıştır. Lineer regresyon analizine göre; KSPÖ skoru ile ilişkili faktörler, rehabilitasyon programına katılım (p<0,001), rehabilitasyon süresinin 12 ayın üzerinde olması (p=0,020), rehabilitasyon süresi (p=0,006), PANSS toplam skoru (p<0,001), PANSS negatif sendrom skoru (p<0,001), PANSS genel psikopatoloji skoru (p<0,001), İÜBDÖ puanı (p<0,001), RHİDÖ total skoru (p<0,001), RHİDÖ yabancılaşma boyutu (p=0,017), RHİDÖ kalıp yargıların onaylanması (p=0,014), RHİDÖ algılanan ayrımcılık skoru (p=0,019), RHİDÖ sosyal geri çekilme skoru (p<0,001), RHİDÖ damgalanmaya karşı direnç skoru (p=0,005) ve RBSÖ skoru (p<0,001) olarak sayılabilir. Bu çalışmanın bulguları, şizofreni tanılı bireylerde rehabilitasyon müdahalelerinin yalnızca semptom kontrolünü sağlamakla sınırlı kalmayıp, içgörü, benlik saygısı ve sosyal işlevsellik gibi psikososyal değişkenler aracılığıyla fonksiyonel ve bireysel iyileşme üzerinde de olumlu etkiler sağladığını ortaya koymaktadır. Uğraş terapisi, sosyal beceri eğitimi grup terapileri gibi psikososyal yaklaşımların sürdürülebilir biçimde uygulanmasının; içselleştirilmiş damgalanmayı azaltma, benlik saygısını güçlendirme ve sosyal işlevsellik alanında iyileşme sağlama açısından etkili olduğu görülmüştür. Bu sonuçlar, rehabilitasyon hizmetlerinin klinik ve toplumsal düzeyde önemini vurgulamaktadır. Bu nedenle, rehabilitasyon müdahalelerinin etkinliğini değerlendirmeye yönelik çalışmaların artırılması ve bu alanda kanıta dayalı verilerin oluşturulması; toplum temelli ruh sağlığı hizmetlerinin sürekliliği ve yaygınlaştırılması açısından önem taşımaktadır.

Özet (Çeviri)

The aim of this study is to examine the levels of insight, internalized stigma, self-esteem, and social functioning in individuals diagnosed with schizophrenia who receive rehabilitation services; and to evaluate the impact of regular participation in rehabilitation by comparing this group with individuals with schizophrenia who do not utilize such services. This study was planned in a cross-sectional and case-control design. The study included 35 patients diagnosed with schizophrenia according to DSM-5 diagnostic criteria, who met clinical remission criteria and regularly participated in rehabilitation programs at Akdeniz University Psychiatric Day Hospital, and 35 patients with the same diagnosis who were followed on an outpatient basis without participating in any type of rehabilitation intervention. The study was conducted with a total of 70 participants. For data collection, the Positive and Negative Syndrome Scale (PANSS), the Internalized Stigma of Mental Illness Scale (ISMI), the Rosenberg Self-Esteem Scale (RSES), the Schedule for Assessing the Three Components of Insight (SAI), the Personal and Social Performance Scale (PSP), and a sociodemographic data form developed by the researchers were used. The mean age was 40.91±9.49 years in the rehabilitation group and 40.46±9.06 years in the non-rehabilitation group (p=0.837). In the rehabilitation group, the PANSS negative syndrome subscale score (p=0.004), ISMI total score (p=0.007), ISMI social withdrawal subscale (p=0.006), and ISMI stigma resistance subscale (p=0.008) were significantly lower. In the rehabilitation group, the PSP score (p<0.001) and the RSES score (p=0.040) were significantly higher. A correlation was found between the duration of rehabilitation and the PSP score (r=0.482; p=0.003), ISMI perceived discrimination subscale score (r=-0.509; p=0.002), and RSES score (r=0.526; p=0.001). According to linear regression analysis, the factors associated with the PSP score were participation in the rehabilitation program (p<0.001), having a rehabilitation duration of more than 12 months (p=0.020), duration of rehabilitation (p=0.006), PANSS total score (p<0.001), PANSS negative syndrome score (p<0.001), PANSS general psychopathology score (p<0.001), SAI score (p<0.001), ISMI total score (p<0.001), ISMI alienation subscale (p=0.017), ISMI stereotype endorsement subscale (p=0.014), ISMI perceived discrimination subscale (p=0.019), ISMI social withdrawal subscale (p<0.001), ISMI stigma resistance subscale (p=0.005), and RSES score (p<0.001). The findings of this study indicate that rehabilitation interventions in individuals diagnosed with schizophrenia are not limited to providing symptom control but also have positive effects on functional and individual recovery through psychosocial variables such as insight, self-esteem, and social functioning. The sustainable implementation of psychosocial approaches, such as occupational therapy and social skills training group therapies, has been found to be effective in reducing internalized stigma, enhancing self-esteem, and improving social functioning. These results emphasize the clinical and societal importance of rehabilitation services. Therefore, increasing studies aimed at evaluating the effectiveness of rehabilitation interventions and generating evidence-based data in this field is essential for the continuity and expansion of community-based mental health services.

Benzer Tezler

  1. Toplum ruh sağlığı merkezi'nde günlük etkinliklere katılan şizofreni hastalarında ilave psikososyal beceri eğitimi almanın öznel ve nesnel sosyal işlevsellik üzerine etkisinin araştırılması: Kontrollü klinik izlem çalışması

    The effect of receiving psychosocial intervention in addition to participating daily activities at community mental health center, on subjective and objective social functioning: Controlled clinical follow-up study

    İMRAN GÖKÇEN YILMAZ KARAMAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    Psikiyatriİzmir Katip Çelebi Üniversitesi

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MUSTAFA GÜLEÇ

  2. Toplum ruh sağlığı merkezinden hizmet alan şizofreni hastalarına bakım veren aile üyelerinin duygu dışavurumlarının değerlendirilmesi

    The evalation of expressed emotions of the family members caring for the schizophrenia patients having service from community mental health service

    YASEMİN DANIŞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Sosyal HizmetSakarya Üniversitesi

    Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZDEN GÜNEŞ

  3. KADIN ADLİ PSİKİYATRİK POPÜLASYONDA YAKIN PARTNERE KARŞI FİZİKSEL ŞİDDET VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

    PHYSICAL VIOLENCE AGAINST INTIMATE PARTNERS AND ASSOCIATED FACTORS IN THE FEMALE FORENSIC PSYCHIATRIC POPULATION

    HALE MEMİŞ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    PsikiyatriSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. FATİH ÖNCÜ

  4. Fizik tedavi ve rehabilitasyon hizmeti alan hastaların kalite algılarının memnuniyetleri üzerindeki etkisi: Kırşehir ilinde bir araştırma

    The impact of service quality perceptions of the patients who receive physical therapy and rehabilitation on their satisfaction: A study in the city of Kırşehir

    GİZEM ŞEBNEM BEYDOĞAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    İşletmeGazi Üniversitesi

    İşletme Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. SELMA KALYONCUOĞLU

  5. Evde fizik tedavi ve rehabilitasyon hizmeti alan hastalara bakım verenlerin depresyon ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi

    Assessment of depression and quality of life of those who care for patients receiving physical therapy and rehabilitation services at home

    BAYRAM CAN DOĞAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Fizyoterapi ve RehabilitasyonBahçeşehir Üniversitesi

    Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ HANDE BAŞAT