Türkiye'de kitle iletişim araştırma alanı kurucu metinlerinin retorik analizi (1960-1994)
Rhetorical analysis of founding texts of mass communication studies in Turkey (1960-1994)
- Tez No: 939711
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ENGİN SARI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İletişim Bilimleri, Communication Sciences
- Anahtar Kelimeler: Diyalektik hiper-ampirizm, Modernite, Dialectical hyper-empiricism, Modernity
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkiye'de akademik anlamda kitle iletişim çalışmalarının başladığı yıllar, batılılaşma süreci reformlarının beklenenin dışında kimi sosyo-kültürel sonuçlar verdiği bir döneme rastlar. Çok partili hayata geçişle birlikte, tek parti iktidarının politikalarında değişiklikler yapma ve milletin sesi olma vaadiyle Demokrat Parti iktidara gelmesi, Türkiye'deki kitle iletişim çalışmalarının araştırma retoriğini de etkilemiştir. İlk dönem kitle iletişim çalışmaları, kitle iletişim araçlarının kitlenin siyasal tutum ve davranışına etkileri ile kültürel etkileri üzerinde durmaktadır. Kitle iletişim araştırmalarının başladığı Amerika'da hakim paradigma pozitivizm ve pragmatizmdir. Türkiye'deki ilk dönem kitle iletişim yazınında da pozitivizmin hem yöntem hem de dünya görüşü olarak etkileri görülmektedir. Batılılaşma sürecinin önemli bir unsuru olan uluslaşma ve modern devlet kurumsallaşması süreci yine batı kaynaklı pozitivist yaklaşımla koşut durumlardır. Her akademik çalışma alanında olduğu gibi kitle iletişim ilk dönem yazınında da teorik yaklaşımlar arasında bütünleşme ve fragmanlaşma mevcuttur. Bazı metinlerde daha pozitivist, kestirimci, nesnel sosyal gerçeklik anlayışı hakim iken, bazılarında realist ve eleştirel yaklaşımın izleri de görülmektedir. Bu tezin temel varsayımı farklı veya melez teorik yaklaşımlar sergileseler de ilk dönem kitle iletişim araştırma retoriğinin toplumsal tasarımında kitle iletişimi, yerel ve milli hassasiyetlerin yükselerek batıya ait olana tepkilerin artması gibi modernleşmenin beklenmedik sonuçlarına bakarak demokratikleşmede olası rolü bakımından kavramsallaştırmak yerine bir önceki dönem doğru uygulanmadığı için başarısız olan modernleşme yenileşme politikalarının benimsetilmesinde devlete yardımcı bir rol üstlenecek biçimde kavramsallaştırmış olduğudur. Araştırma retoriği analizi, ele alınan metinlerin dili ile kavramları kullanım biçimlerinin, çalışmaların epistemik yaklaşımları ve toplumsal tasarımları hakkında bilgi verdiği anlayışıyla yapılmaktadır. Türkiye'de araştırma retoriği yöntemiyle tasarlanmış ilk akademik çalışma analizi olan bu çalışmayla çalışmanın temel varsayımının izi sürülecektir.
Özet (Çeviri)
The beginning of mass communication studies in Turkey in the academic sense coincides with a period in which the reforms of the westernization process yielded some socio-cultural results that were different from what was expected. With the transition to multi-party political system, the Democratic Party came to power with the promise of making changes in the policies of the single party government and becoming the voice of the nation, which also affected the rhetoric of mass communication studies in Turkey. Early mass communication studies focus on the effects of mass media on the political attitudes and behaviors of the masses and their cultural effects. In America, where mass communication research began, the dominant paradigm is positivism and pragmatism. In the early mass communication literature in Turkey, the effects of positivism can be seen both in terms of methodology and worldview. The process of nation-building and modern state institutionalization, which are important elements of the Westernization process, are parallel to the Western positivist approach. As in every field of academic study, there is integration and fragmentation between theoretical approaches in the early literature on mass communication. While some texts are dominated by a more positivist, predictive, objective understanding of social reality, some also show traces of a realist and critical approach. The basic assumption of this thesis is that even though they exhibit different or hybrid theoretical approaches, in the social design of the first period mass communication research rhetoric, mass communication was conceptualized to assume an auxiliary role for the state in the adoption of modernization and innovation policies that failed because they were not implemented correctly in the previous period, instead of conceptualizing mass communication in terms of its possible role in democratization by looking at the unexpected consequences of modernization such as the rise of local and national sensitivities and the increase in reactions to what belongs to the west. Rhetoric of inquiry analysis is conducted with the understanding that the language of the texts and the way they use concepts provide information about the epistemic approaches and social designs of the studies. This study, which is the first analysis of academic studies in Turkey designed with the rhetoric of inquiry analysis method, will trace the basic assumption of the study.
Benzer Tezler
- 1981 Türkiye tarımsal yapısının önemli bileşenleri ve tarımsal bölgelerin elde edilmesi
Principle components of Turkey's agricultural structure and to determine agricultural rigions in 1981
İHSAN KARABULUT
- 1983 yılı trafik kaza istatistikleri değerlendirmesi
Başlık çevirisi yok
ŞÜKRÜ ÖZER
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
UlaşımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. RIDVAN EGE
- İş kazalarının Türk ekonomisi üzerine etkileri ve kömür madenciliği üzerine bir inceleme
Başlık çevirisi yok
MESUT ÖRMECİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. NACİ KINACIOĞLU
- Akaryakıtla çalışan endüstriyel tav fırınlarında yanma, sıcaklık ve basıncın optimum kontrolu
Optimum control of combustion temperature and pressure in industrial tempering furnaces working with fuel-oil
MEHMET EROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Makine MühendisliğiGazi ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YÜCEL ERCAN