Trabzon merkez (Ortahisar) ve çevresindeki ilçelerde yaşayan 0-3 yaş arasındaki çocukların ağız ve diş sağlığı durumlarının ve tedavi hizmetlerinin karşılaştırmalı olarak veri tabanı üzerinden değerlendirilmesi
Comparative evaluation of the oral and dental health status and dental care services of children aged 0-3 years living in Trabzon center (Ortahisar) and surrouding districts through a database
- Tez No: 939172
- Danışmanlar: PROF. DR. TAMER TÜZÜNER
- Tez Türü: Diş Hekimliği Uzmanlık
- Konular: Diş Hekimliği, Dentistry
- Anahtar Kelimeler: Erken Çocukluk Çağı Çürüğü (EÇÇ), Ağız ve Diş Sağlığı, Kentsel (Merkez) ve Kırsal (Perifer) Bölgeler, Tedavi Tipleri ve Maliyetleri, Dijital Sağlık Sistemleri, Early Childhood Caries (ECC), Oral and Dental Health, Urban (Central) and Rural (Peripheral) Areas, Types of Treatments and Costs, Digital Health Systems
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Diş Hekimliği Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Pedodonti Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Diş çürükleri, biyolojik faktörler (plak, tükürük, sistemik durum, vb.), bireysel alışkanlıklar (beslenme, ağız hijyeni, vb.) ve çevresel unsurların (sosyoekonomik-sosyokültürel durum, coğrafi faktörler, vb.) birleşimiyle ortaya çıkan, erken çocukluk döneminde yaygın görülen, ailelerin yaşam kalitesinde önemli etkiye sahip olan enfeksiyöz bir sağlık sorunudur. Erken çocukluk çağı çürüğü (EÇÇ), ebeveynlerin eğitim düzeyi, gelir durumu ve yaşadıkları yer gibi sosyal faktörlerden etkilenmektedir. Bununla birlikte, şehir merkezinde yaşayan bireyler ile çevre ilçelerde yaşayan bireyler arasında ağız sağlığı durumları ve dental hizmetlere erişimleri açısından farklılıklar bulunmaktadır. Bu tez çalışması, Trabzon ilinin Merkez (Ortahisar) ve çevre ilçelerindeki (perifer) çocukların ağız sağlığı durumlarını, EÇÇ yaygınlığını, tedavi ihtiyaçlarını ve bu tedavilerin maliyetlerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Ayrıca, kentsel ve kırsal bölgelerdeki ağız sağlığı farklılıklarını inceleyerek, bu alandaki sağlık hizmetlerinin geliştirilmesine yönelik öneriler sunmayı hedeflemektedir. Araştırma, 2022-2024 yılları arasında KTÜ Diş Hekimliği Fakültesi Pedodonti Anabilim Dalı'na dental tedavi amacıyla başvuran 0-3 yaş arası çocuklardan, 205 merkez ilçeden (Ortahisar), 242 çevre ilçelerden toplamda 447 hastanın retrospektif veri tabanı analizine dayanmaktadır. Çalışmaya dahil edilen bireylerin demografik bilgileri, ağız sağlığı durumları, uygulanan tedaviler ve bu tedavilerin maliyetleri detaylı bir şekilde incelenmiştir. Veriler, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) kriterlerine uygun olarak değerlendirilerek dmft skorları hesaplanmıştır. İstatistiksel analizlerde Ki-kare ve Mann-Whitney U testlerinden yararlanılmıştır ve p<0.05 düzeyi istatistiksel bakımdan anlamlı kabul edilmiştir. Çalışma bulguları, çevre ilçelerde yaşayan çocukların dmft skorlarının (6.14±6.06) merkez'de yaşayan çocuklara (5.97±6.25) kıyasla daha yüksek olduğunu göstermiştir. Genel olarak dahil edilen bireylerin EÇÇ oranı oldukça yüksek bulunmuş (%74.4) ve perifer kesimde (%42.5) merkez kesime (%31.9) göre daha yaygın olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, yaş ilerledikçe EÇÇ oranlarının arttığı belirlenmiş, 0-2 yaş grubunda %23.4 olan oran, 3 yaş grubunda %51'e yükselmiştir. Dental travma şikayetleri, özellikle 0-2 yaş grubunda yaygın olarak görülmüştür (%11.2). Flor gereksiniminin genel olarak düşük olduğu (%10.1) ve bu oranın perifer bölgelerde daha da düşük olduğu belirlenmiştir. Restoratif tedaviler, 0-3 yaş grubunda en çok ihtiyaç duyulan işlemler arasında yer almış, bunu kanal tedavileri ve diş çekimleri takip etmiştir. Çevre ilçelerde yaşayan çocuklarda, kanal tedavisi ve diş çekimi gibi invaziv işlemlerin daha sık uygulandığı tespit edilmiştir. Maliyet analizleri, perifer bölgelerdeki tedavi maliyetlerinin merkez bölgelerine göre daha yüksek olduğunu ortaya koymuştur. Ortalama tedavi maliyeti, perifer kesimde 4 385.57±4 643.43 TL (0-33 500.00 TL) iken merkez'de 4 216.42±4 362.21 TL (0-18 980.04 TL) olarak hesaplanmıştır. Flor uygulamaları dışında gerçekleştirilen tüm tedavilerin maliyetlerinin perifer bölgelerde daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, çalışmaya dahil edilen 0-3 yaş arası bireylerin genel EÇÇ oranlarının yüksekliği ve yüksek oranda restoratif diş tedavisi gerekliliği dikkat çekmektedir. Çevre ilçelerde yaşayan çocuklarda daha yüksek çürük oranları, artan tedavi gereksinimleri ve maliyetlerle sonuçlandığı görülmüştür. Ayrıca, flor uygulamalarının yaygınlaştırılması, koruyucu sağlık hizmetlerinin artırılması ve farkındalık eğitimlerinin uygulanması gibi önlemlerin ağız sağlığını iyileştirmede önemli rol oynayacağı düşünülmektedir. Dijital sağlık sistemlerinin ve yapay zeka destekli veri analizlerinin ağız sağlığı hizmetlerinin planlanmasında ve farklılıkların azaltılmasında etkin bir araç olabileceği belirtilmiştir.
Özet (Çeviri)
Dental caries is an infectious health problem caused by the combination of biological factors (plaque, saliva, systemic conditions, etc.), individual habits (nutrition, oral hygiene, etc.), and environmental factors (socioeconomic-sociocultural status, geographical factors, etc.). It is a common condition in early childhood and has a significant impact on the quality of life of families. Early childhood caries (ECC) is influenced by social factors such as parents' education level, income status, and place of residence. Additionally, there are differences in oral health status and access to dental services between individuals living in urban areas and those living in surrounding districts. This thesis study aims to evaluate the oral health status, prevalence of ECC, treatment needs, and costs of these treatments for children living in the Central district (Ortahisar) and surrounding districts (peripheral) of Trabzon Province. Additionally, it aims to examine the differences in oral health between urban and rural areas and to provide recommendations for improving healthcare services in this field. The research is based on a retrospective database analysis of 447 patients, 205 from the central district (Ortahisar) and 242 from surrounding districts, aged 0-3 years, who applied to the Department of Pediatric Dentistry at Karadeniz Technical University Faculty of Dentistry for dental treatment between 2022 and 2024. The demographic information, oral health status, treatments performed, and costs of these treatments for the included individuals were examined in detail. The data were evaluated in accordance with the criteria of the World Health Organization (WHO), and dmft scores were calculated. Chi-square and Mann-Whitney U tests were used for statistical analyses and a p-value of <0.05 was considered statistically significant. The study findings showed that the dmft scores of children living in peripheral districts (6.14±6.06) were higher compared to those living in the central district (5.97±6.25). Overall, the ECC rate of the included individuals was found to be quite high (74.4%), and it was more common in the peripheral area (42.5%) compared to the central area (31.9%). Additionally, it was determined that ECC rates increased with age, rising from 23.4% in the 0-2 age group to 51% in the 3 year old group. Dental trauma complaints were particularly common in the 0-2 age group (11.2%). The need for fluoride was generally low (10.1%), and it was found to be even lower in peripheral regions. Restorative treatments were among the most needed procedures in the 0-3 age group, followed by root canal treatments and tooth extractions. It was determined that invasive procedures such as root canal treatment and tooth extractions were more frequently performed in children living in peripheral districts. Cost analyses revealed that treatment costs in peripheral areas were higher compared to central areas. While the average treatment cost in the peripheral region was 4 385.57±4 643.43 TL (0-33 500.00 TL), it was calculated as 4 216.42±4 362.21 TL (0-18 980.04 TL) in the central region. It was determined that the costs of all treatments other than fluoride applications were higher in peripheral regions. In conclusion, the high ECC rates and the significant need for restorative dental treatment among individuals aged 0-3 years included in the study are noteworthy. It was observed that children living in peripheral districts had higher caries rates, increased treatment needs, and costs. Additionally, it is thought that measures such as expanding fluoride applications, increasing preventive health services, and implementing awareness-raising education programs will play an important role in improving oral health. It has been stated that digital health systems and artificial intelligence-supported data analyses can be effective tools in planning oral health services and reducing disparities.
Benzer Tezler
- Trabzon Muhafaza-ı Hukuk-ı Milliye Cemiyeti'nin Milli Mücadele'deki yeri
Başlık çevirisi yok
ALAADDİN UZLU
- Beton basınç dayanımının hızlandırılmış deneyle saptanması
Başlık çevirisi yok
ALİ TÜREN ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
İnşaat MühendisliğiKaradeniz Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERBİL ÖZTEKİN
- Kaymakam Kayası (Gerze-Sinop) ve Tonya (Trabzon) yöreleri üst kretase istiflerinin heterohelicid ve küçük bentomik foraminifer faunası
Başlık çevirisi yok
NERGİS ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Jeoloji MühendisliğiKaradeniz Teknik ÜniversitesiGenel Jeoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÜRKER ÖZSAYAR