İzmir ilindeki aile hekimliği asistanlarının hasta yönetiminde karşılaştıkları belirsizliklere tepkisi: Kesitsel tanımlayıcı çalışma
The response of family medicine assistants in İzmir to uncertainties encountered in patient management: A cross-sectional analytical study
- Tez No: 936973
- Danışmanlar: DR. MERYEM ÇAKIR
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Aile Hekimliği, Belirsizlik, Hasta Yönetimi, Tanı, Family Medicine, Uncertainty, Patient Management, Diagnosis
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Belirsizlik, hayatın her alanında olduğu gibi tıp alanında da sıklıkla karşılaşılan bir kavramdır. Tıp; belirsizliği çok da tolere edememekte, tanı, tedavi veya yönetim aşamalarında yaşanabilen belirsizlikler gerilim ve anksiyeteye neden olabilmektedir. Belirsizliğin sebebinin saptanmasına yönelik yapılacak çalışmalar olası çözüm yolları bulunması açısından son derece önemlidir. Bu çalışmanın amacı hekimlerin hasta yönetiminde karşılaşabilecekleri belirsizliğe karşı tepkilerini araştırmaktır. Yöntem: Kesitsel tanımlayıcı nitelikteki çalışmamızın evrenini İzmir ilinde uzmanlık eğitimi alan Aile Hekimliği asistan hekimleri oluşturmuştur. Toplam sayı 430 asistan hekim olduğundan sıklık, bilinmeyen sıklık olarak yüzde 50 alındığında örneklem büyüklüğü %95 güven aralığı %5 hata payı ile en az 204 kişi olarak hesaplanmıştır. Çalışma toplamda 6 ayda tamamlanmıştır. Çalışmada veri toplamak amacıyla araştırmacılar tarafından hazırlanan sosyodemografik veri formu uygulanmıştır. Ayrıca katılımcılara Hekimlerin Belirsizliğe Tepki Ölçeği (HBTÖ) uygulanmıştır. Altı dereceli Likert tipi bir ölçek olan bu ölçme aracı, toplam 15 maddeden ve 4 alt ölçekten oluşmaktadır. 2019 yılında Erarslan ve ark. tarafından ölçeğin Türkçe geçerlilik ve güvenilirliği yapılmıştır. Çalışmanın verileri SPSS 26.0 paket programı kullanılarak değerlendirilmiştir. Hekimlerin belirsizliğe tepki ölçeği geneli ve alt boyutlarını etkileyen parametreler, regresyon analizi ile incelenmiştir. Tüm çalışmada anlamlılık düzeyleri 0,05 ve 0,01 değerleri dikkate alınarak gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Çalışmaya katılan 214 hekimin yaş ortalaması 28,90±2,80 yıl olarak tespit edilmiştir. Katılımcıların %65'i kadın, %35'i erkekti. Çalışmamızın sonunda, HBTÖ toplam puanını etkileyen değişkenin“hastanın tanısının koyulmadığında tıbbi bilgilerden şüphe duyma”olduğu görülmüştür (p<0,05). Hekimlerin belirsizlikten dolayı anksiyete alt ölçek puanlarını etkileyen değişkenlerin ise“hastalığın toplumda nadir görülmesi”ve“hastanın tanısının koyulmadığında tıbbi bilgilerden şüphe duyma”değişkenleri olduğu bulunmuştur (p<0,05). Kötü sonuçlar hakkında endişe alt ölçek puanlarını etkileyenin kadın cinsiyet ve“hastanın tanısının koyulmadığında tıbbi bilgilerden şüphe duyma”değişkenleri olduğu anlaşılmıştır (p<0,05). Belirsizliği hastalara açıklama isteksizliği alt ölçek puanlarını etkileyen değişkenlerin ise, kadın cinsiyet ve kötü yaşam kalitesi algısı değişkenleri olduğu sonucuna ulaşılmıştır (p<0,05). Hataları hekimlere açıklama isteksizliği puanlarını etkileyen değişkenin ise“hastaların bir üst basamak sağlık hizmetlerindeki erişim zorluğu”olduğu bulunmuştur (p<0,05). Sonuçlar: Belirsizlik hasta yönetiminde sıkça karşılaşılabilen bir durumdur. Çalışmamızda İzmir ili aile hekimliği asistanlarının belirsizliğe karşı tepkileri incelenmiştir ve hastanın tanısının koyulmadığında tıbbi bilgilerden şüphe duymak, hastalığın toplumda nadir görülmesi, hastaların bir üst basamak sağlık hizmetlerindeki erişiminde zorluk olduğunu düşünmek, kadın cinsiyete sahip olmak ve yaşam kalitesi algısının kötü olmasının hekimlerin belirsizliğe tepkilerini arttıran durumlar olduğu tespit edilmiştir. Bu durumlar göz önünde bulundurularak hekimlere belirsizlikle baş etme stratejilerini içeren eğitimler verilmeli, hekimlerin bu konuda bilgi düzeyleri arttırılmalıdır.
Özet (Çeviri)
Aim: Uncertainty is a concept frequently encountered in medicine, as in all areas of life. The extreme cannot tolerate uncertainty very well, and events that may occur during diagnosis, treatment or management stages can cause tension and anxiety. The procedures to be carried out to determine the cause of uncertainty are extremely important in terms of possible solutions. The aim of this study is to investigate the reactions of physicians to the uncertainty that they may encounter in their patients. Methods: The universe of our cross-sectional descriptive study consisted of Family Medicine assistant physicians receiving specialization training in Izmir. Since the total number was 430 assistant physicians, when the frequency was taken as 50 percent as unknown frequency, the sample size was calculated as at least 204 people with a 95% confidence interval and a 5% margin of error. The study was completed in 6 months in total. A sociodemographic data form prepared by the researchers was applied in order to collect data in the study. In addition,“Physicians' Reactions to Uncertainty Scale (PRUS)”was applied to the participants. This measurement tool, which is a six-point Likert-type scale, consists of a total of 15 items and 4 subscales. The Turkish validity and reliability of the scale was performed by Erarslan et al. in 2019. The data of the study were evaluated using the SPSS 26.0 package program. The parameters affecting the general and sub-dimensions of the physicians' response to uncertainty scale were examined with regression analysis. The significance levels in the entire study were carried out by considering the values of 0.05 and 0.01. Results: The mean age of the 214 physicians participating in the study was determined as 28.90±2.80 years. 65% of the participants were female and 35% were male. At the end of our study, it was seen that the variable affecting the total score of the PRUS was“doubt about medical information when the patient's diagnosis is not established”(p<0.05). The variables affecting the physicians' anxiety subscale scores due to uncertainty were found to be“rarity of the disease in society”and“doubt about medical information when the patient's diagnosis is not established”(p<0.05). It was understood that the variables affecting the anxiety subscale scores about bad outcomes were female gender and“doubt about medical information when the patient's diagnosis is not established”(p<0.05). It was concluded that the variables affecting the unwillingness to explain uncertainty to patient's subscale scores were female gender and poor quality of life perception variables (p<0.05). The variable affecting the scores of reluctances to explain errors to physicians was found to be“patients' difficulty in accessing higher level health services”(p<0.05). Conclusion: Uncertainty is a frequently encountered situation in patient management. In our study, the reactions of Izmir province family medicine residents to uncertainty were examined and it was determined that doubting medical information when the patient's diagnosis was not established, the disease being rare in society, thinking that patients have difficulty in accessing higher-level health services, being female and having a poor perception of quality of life are the conditions that increase physicians' reactions to uncertainty. Considering these situations, physicians should be provided with training that includes strategies for coping with uncertainty and their knowledge levels should be increased on this subject.
Benzer Tezler
- İzmir ilindeki aile hekimliği asistanlarının kronik ağrılı hastalara yönelik tutumu: Kesitsel tanımlayıcı çalışma
The attitudes of family medicine assistants in Izmir towards patients with chronic pain: A cross-sectional descriptive study
SEHER NİHAN TÜRKEŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile Hekimliğiİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN MERYEM ÇAKIR
- İzmir ilindeki aile hekimliği asistanlarının yasal yetki ve sorumlulukları hakkında bilgi düzeyleri ve tutumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of knowledge levels and attitudes about the legal authorities and responsibilities of family medicine assistants in izmir
GÜNNAZ GÜL İLHAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiDokuz Eylül ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TOLGA GÜNVAR
- İzmir ilindeki Aile Hekimliği asistanlarının akılcı antibiyotik kullanımı hakkında tutumları ve bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of attitudes and knowledge levels of family medicineresidents in İzmir province about rational antibiotic use
MELİS CANSU KARADENİZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ASLI BAYINDIR
- İZMİR İLİNDEKİ AİLE HEKİMLİĞİ ASİSTANLARININ İŞ VE YAŞAM DOYUMUNUN İNCELENMESİ
Investigation of Job and Life Satisfaction of Family Medicine Assistants in Izmir Province
NAZİFE ÇETİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ASLI BAYINDIR
- İzmir ilindeki eğitim araştırma ve üniversite hastanelerinde çalışan aile hekimliği asistanlarının eğitim ortam algıları ve bu algıları etkileyen faktörler
Educational environment perceptions of family medicine residents working in education and research hospital and university hospital in Izmir province and factors affecting these perceptions
GÜLPER ARIBAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YUSUF ADNAN GÜCLÜ