Bayesçi akıl yürütme ile ilgili bilişsel kusurların tanım ve sınırları üzerine
On the definition an limits of cognitive biases related to bayesian reasoning
- Tez No: 936824
- Danışmanlar: PROF. DR. İBRAHİM ENİS SINIKSARAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Ekonomi, Psikoloji, Business Administration, Economics, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu doktora tezi, belirsizlik ve sınırlı bilgi işleme kapasitesi altında karar verme sürecinde karar vericilerin, alternatifleri değerlendirmesi ve belirsizliği azaltması için bir sistematik sunan Bayesçi Akıl Yürütme (BAY) ve bu kapsamda karşılaşılan sorunları,“İnsanlar tutarlı olasılık değerlendirmeleri yapabiliyorlar mı?”sorusuna cevap vermeye çalışarak ortaya koymaktadır. Çalışmada olasılık yargılarına ulaşırken karşılaşılan hatalar incelenmiş ve üç deney tasarlanarak bu hataların sınırları araştırılmıştır. İlk deneyde problemde verilen bilginin miktarı ve sunuş biçiminin BAY performansına etkisi, ikinci ve üçüncü deneylerde ise BAY problemlerindeki parametrelerin etkisi incelenmiştir. Çalışma, BAY kusurlarının varlığına ve bu kusurların sınırlarına dair yeni içgörüler sunmayı amaçlamaktadır. Sonuçlar, bireylerin olasılık değerlendirmelerinde karşılaştıkları bilişsel kusurların sınırlarını çizerken, bu alanda yapılacak gelecekteki çalışmalar için de önerilerde bulunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This doctoral thesis explores decision-making processes under uncertainty and limited information processing capacity, focusing on how decision-makers evaluate alternatives and reduce uncertainty through a framework provided by Bayesian Reasoning (BR). The study addresses the question,“Are individuals capable of making consistent probabilistic judgments?”by examining the challenges and limitations encountered in this context. The research investigates errors in probabilistic reasoning, and three experiments were designed to analyze the boundaries of these errors. The first experiment evaluates the impact of the quantity and presentation format of information on BR performance, while the second and third experiments examine the effects of parameters within BR problems. This study aims to provide new insights into the existence and boundaries of BR-related errors. The findings outline the cognitive biases individuals face in probabilistic judgments and offer suggestions for future research in this area.
Benzer Tezler
- Search for anomalies in a soil medium: A probabilistic approach
Zemin ortamında anomaly araması: Olasılık kuramına dayalı bir yaklaşım
SERPİL ÖZCAN
- Combination of forecasts with an application to major Turkish macro series
Öndeyilerin birleştirilmesi Türkiye ekonomisine ilişkin makroekonomik değişkenlere bir uygulama
HASAN BAKIR
- Estimating and forecasting exchange rate: Comparison of structural and var models
Döviz kuru tahmin ve öngörü analizi: Vektör otoregresyon (VAR) ve yapısal modellerin karşılaştırılması
BELMA EVİN FIRAT
- Bayes tümleştirme teknikleri kullanılarak yüzey kurma ve ayrıt sezme
Visual surface recontruction and boundary detection using bayesian integration
BİLGE GÜNSEL
Doktora
Türkçe
1993
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiPROF.DR. ERDAL PANAYIRCI
