Tip 2 diyabetli hastalarda diyabet bilgi düzeyinin glisemik kontrol ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between diabetes knowledge level and glycemic control in patients with Type 2 diabetes
- Tez No: 932504
- Danışmanlar: PROF. DR. BERRİN TELATAR
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Tip 2 Diabetes Mellitus, Diabetes Mellitus, Bilgi, Glisemik Kontrol, Diabetes mellitus-tip 2, Type 2 Diabetes Mellitus, Diabetes Mellitus, Knowledge, Glycemic Control, Diabetes mellitus-type 2
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Fatih Sultan Mehmet Eğitim Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada, rutin izlem altındaki Tip 2 diyabetli hastaların Diabetes Mellitus (DM) hakkındaki bilgi düzeylerini ölçmek ve bilgi düzeylerinin glisemik kontrolü üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi amaçlandı. Çıkan sonuçlar eşliğinde glisemik kontrolü iyileştirici faktörlerin geliştirilmesi, hastaların DM hakkındaki bilgi düzeylerini artırarak hastalık öz yönetimlerini artırılması, diyabet yönetimindeki önemli bir etken olan eğitim basamağının önemini vurgulamak hedeflendi. Gereç ve Yöntem: Çalışma kontrolsüz, kesitsel, açık tipte bir anket çalışması olarak 01/10/2024-01/12/2024 tarihleri arasında TC. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi Üsküdar Diyabet Merkezi'ne ayaktan başvuran 18 yaş ve üstü, en az 1 yıldır Tip 2 DM tanılı ve takipli 354 katılımcı ile gerçekleştirildi. Veri toplama aracı olarak 29 soruluk sosyodemografik veri testi ve 23 sorudan Michigan Revize Diyabet Bilgi Testi (DKT-2) katılımcılardan onam alındıktan sonra yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak uygulandı. Katılımcılara ait son 3 ay içerisinde ölçülen HbA1c düzeyleri hastane sağlık kayıtlarından elde edildi. Ölçeğin Türkçe diline çevrilmesi, geçerlilik ve güvenirliliği 2019 yılında Dr.Ülkem Şen Uzeli ve arkadaşları tarafından yapılmış olup; e-posta yoluyla kullanım izni alındı. Bulgular: Çalışmaya katılan bireylerin %50,3'ü (n=178) kadın, %49,7'si (n=176) erkektir. Bireylerin yaş ortalamasının 61,26±9,60 yıl olduğu belirlenmiştir. Bireylerin BMI (Body Mass Index) ortalaması 29,11±4,98 kg/m 2 'dir. BMI sınıflamasına göre bireylerin %19,5'i (n=69) normal, %42,4'ü (n=150) pre obez, %38,1'i (n=135) obezdir. Bireylerin HbA1c ortalaması 8,33±1,95'tir. Ayrıca HbA1c sınıflamasına göre bireylerin %29,1'i (n=103) ≤7, %70,9'u (n=251) >7 olduğu tespit edilmiştir. Çalışmaya katılan bireylerin DKT-2 puan ortalaması 65,45±17,99'dur. HbA1c ≤7 olan bireylerin DKT-2 puan ortalaması 76.45±15.45, HbA1c >7 olan bireylerin DKT-2 puan ortalaması 60.94±17.02'dir. Hba1c sınıflamasına göre bireylerin DKT-2 puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir (z=7.542, p<0.001). İnsülin kullanmayan bireylerin DKT-2 puan ortalaması 67,97±17,48, insülin kullanan bireylerin DKT-2 puan ortalaması 63,07±18,19 olduğu belirlenmiştir. İnsülin kullanım durumuna göre bireylerin DKT-2 puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir (z=2.649, p=0.008). HbA1c ≤7 olan kadın bireylerin DKT-2 puan ortalaması 72,79±16,75, erkek bireylerin DKT-2 puan ortalaması 80,48±12,89'tur. Cinsiyete göre bireylerin DKT-2 puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir (z=2.200, p=0.028). Eğitim durumuna göre bireylerin DKT-2 puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir (=13.982, p=0.001). Hba1c >7 olan BMI sınıflamasına göre normal bireylerin DKT-2 puan ortalaması 69,14±16,14, pre obez bireylerin 60.10±16.09, obez bireylerin 58.45±17.54'tür. BMI sınıflamasına göre bireylerin DKT-2 puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir (=11.918, p=0.003). Sonuç: Çalışmada tip 2 diyabetli hastaların diyabet bilgi düzeyi ile glisemik kontrolü arasında anlamlı bir ilişki olduğunu saptandı. Tip 2 diyabetli hataların tedavi ve izleminde medikal yaklaşımların yanı sıra hastaların diyabet bilgi düzeyleri artırılarak klinik sonuçlar iyileştirilebilir. Hastalar devamlı ve etkin eğitimlerle desteklenerek süreç üzerindeki payları artırılmalı, hastaların diyabet öz yönetim güçleri yükseltilmelidir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to assess the knowledge levels of Type 2 diabetes mellitus (DM) patients under routine follow-up regarding their disease and to evaluate the impact of their knowledge on glycemic control. Based on the findings, the study seeks to develop factors that enhance glycemic control, improve patients' self-management by increasing their knowledge of DM, and emphasize the significance of the educational component, a crucial factor in diabetes management. Material and Methods: This uncontrolled, cross-sectional, open-label survey study was conducted between October 1, 2024, and December 1, 2024, at the Üsküdar Diabetes Center of Fatih Sultan Mehmet Training and Research Hospital, affiliated with the University of Health Sciences of Turkey. A total of 354 participants, aged 18 and older, diagnosed with Type 2 DM for at least one year and actively followed up, were included. Data were collected using a 29-question sociodemographic data test and the 23-question Michigan Revised Diabetes Knowledge Test (DKT-2), administered through face-to-face interviews after obtaining informed consent. The participants' HbA1c levels measured within the last three months were retrieved from hospital health records. The translation, validity, and reliability study of the DKT-2 into Turkish was conducted by Dr. Ülkem Şen Uzeli and colleagues in 2019, and permission for its use was obtained via email. Results: Of the participants, 50.3% (n=178) were female, and 49.7% (n=176) were male. The mean age was 61.26±9.60 years. The mean body mass index (BMI) was 29.11±4.98 kg/m², with 19.5% (n=69) classified as normal weight, 42.4% (n=150) as pre-obese, and 38.1% (n=135) as obese. The mean HbA1c level was 8.33±1.95. Based on HbA1c classification, 29.1% (n=103) had HbA1c ≤7, while 70.9% (n=251) had HbA1c >7. The mean DKT-2 score of the participants was 65.45±17.99. The mean DKT-2 score for individuals with HbA1c ≤7 was 76.45±15.45, whereas those with HbA1c >7 had a mean score of 60.94±17.02, showing a statistically significant difference between groups (z=7.542, p<0.001). Non-insulin users had a mean DKT-2 score of 67.97±17.48, while insulin users had a mean score of 63.07±18.19, also showing a statistically significant difference (z=2.649, p=0.008). Among participants with HbA1c ≤7, the mean DKT-2 score was 72.79±16.75 for females and 80.48±12.89 for males, revealing a statistically significant gender-based difference (z=2.200, p=0.028). There was also a statistically significant difference in DKT-2 scores based on education level (χ²=13.982, p=0.001). Among participants with HbA1c >7, the mean DKT-2 score was 69.14±16.14 for normal-weight individuals, 60.10±16.09 for pre-obese individuals, and 58.45±17.54 for obese individuals, with a statistically significant difference based on BMI classification (χ²=11.918, p=0.003). Conclusion: In the study, a significant relationship was found between the level of diabetes knowledge and glycemic control in patients with type 2 diabetes. In addition to medical approaches, improving patients' diabetes knowledge levels can enhance clinical outcomes in the treatment and follow-up of Type 2 diabetes. Patients should be continuously supported with effective education to strengthen their role in the management process and improve their self-management capabilities in diabetes care.
Benzer Tezler
- Tip 2 diyabetli hastalarda diyabet hastalığı, tedavisi ve tedavi yan etkilerı hakkındakı bilgi düzeyinin değerlendirilmesi
Assessment of knowledge about diabetes, treatment of the disease and the side effects of the treatment in patients with type 2 diabetes
BANU TAŞKIRAN TATAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2009
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıUludağ Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CANAN ÖZYARDIMCI ERSOY
- Tip 2 diyabet hastalarında ilaç kullanım öz yeterliliğinin kan şekeri regülasyonu üzerine etkisinin incelenmesi
Evaluation of the effect of medication use self-efficacy on glycemic control in patients with Type 2 Diabetes mellitus
BÜŞRA KESİCİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. REMZİYE NUR EKE
- Diyabetik ayak riski olan hastalara uygulanan koruyucu diyabetik ayak bakım programının bilgi, davranış, öz yönetim ve glisemik kontrol düzeyine etkisi
The effect of a preventive diabetic foot care program applied to patients at risk of diabetic foot on their knowledge, behavior, self-management, and glycemic control levels
SULTAN AKÇİMEN
- Diyabette farmasötik bakım yazılım programının geliştirilmesi ve eczanede uygulanabilirliğinin değerlendirilmesi
Development of a pharmaceutical care software program in diabetes and evaluation of its applicability in community pharmacies
GÜNEŞ ÜNAL
Doktora
Türkçe
2026
Eczacılık ve Farmakolojiİstanbul Medipol ÜniversitesiKlinik Eczacılık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BÜŞRA NUR ÇATTIK
- Tip 2 diyabetli hastalarda kişilik yapısının glisemik kontrole etkisi
The effect of personality on glycemic control in type 2 diabetic patients
SEVİM KARAMAHMUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıMarmara Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NERMİN OLGUN