Risk yönetiminde finansal türevlerin Türkiye açısından değerlendirilmesi
Financial derivatives in the risk management and the appraisal of the financial derivatives with respect to Türkiye
- Tez No: 92809
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NEVZAT AYPEK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Forward, Opsiyon, Risk, Risk yönetimi, Swap, Vadeli işlem piyasaları, Vadeli işlem sözleşmeleri, Forward, Option, Risk, Risk management, Swap, Futures markets, Future contracts
- Yıl: 2000
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Dış Ticaret Eğitimi Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
vu ÖZET Çalışma kapsamında fınansal risk yönetimi amacıyla geliştirilen türev araçların işleyişi ve Türkiye'de uygulanabilirliğinin incelenmesi amaçlanmıştır. Sabit kurlara dayalı Bretton - Woods Sisteminin çöküşü ile başlayan süreç, işletmeleri finansal risk olgusuyla karşıkarşıya bırakmıştır. Finansal risk kavramının temelinde döviz kuru ve faiz oranı riski bulunmaktadır. Kurumsal finansman konusunda borsalardaki fiyat dalgalanmaları da, döviz kuru ve faiz oram riski ile içice olarak, bir risk unsuru olarak karşımıza çıkmaktadır. Finansal risk yönetimi yeni ve yaratıcı finans tekniklerine ihtiyaç duymaktadır. Bu tekniklerin başında forward, futures, opsiyon ve swap gibi finansal türevler gelmektedir. Finansal türevler faiz taşıyan menkul değerler, dövize, hisse senedi borsa endeksi ve benzer endekslere dayalı ürünlerdir. Bu ürünler borsa zeminli olduğu gibi borsa dışı tezgahüstü (OTC) piyasalarda da işlem görmektedirler. Ancak ticari riskin ortadan kaldırılması, standardizasyon ve likidite gibi nedenlerden dolayı futures ve opsiyon gibi borsa zeminli işlemler forward işlemlerden daha fazla kabul görmektedir. Swap işlemleri ise genel olarak swap aracısının müşterilerinin isteklerine uygun koşullan sağladığı tezgahüstü işlemler olarak karşımıza çıkmaktadır. Türkiye'de 1980'lerden itibaren, dışa açık ekonomi politikalarının uygulandığı, ihracata dayalı ekonomik kalkınmanın benimsendiği bir süreç yaşanmaktadır. Bu nedenle döviz kuru ve faiz oranı riski tüm kişi ve kurumların karşı karşıya kaldığı bir olgudur. Finansal risk yönetimi, her sektör için, hem kamu hem de özel kesim işletmeleri açısından hayati önem taşır hale gelmiştir ve bu konuda duyarsız kalınmasının uluslararası rekabet şansını azaltacağı kaçınılmazdır. Ancak bu tekniklerin uygulanabilmesi hukuki ve ekonomik koşulların oluşturulduğuvuı ortamlarda mümkündür. Bununla beraber yabancı yatırım fonlarının Türkiye'ye yönlendirilmesi açısından yabancı yatırımcıya hedging olanaklarının sunulması ancak finansal türev piyasaların oluşturulması ve işlerliğinin sağlanmasını gerektirir. Çalışmada, dışa açık ekonomik modelin uygulanmaya başlandığı 1980'li yıllardan bu yana Türkiye'nin temel ekonomik göstergeleri, özellikle döviz kurları, faiz oranlan, enflasyon ve İMKB göstergeleri değerlendirilmiştir. Türev piyasaların oluşum koşullan ve Türkiye'deki hukuki ve ekonomik koşullar karşılaştınlmış ve finansal türevlerin Türkiye'de uygulanabilirliği açısından bazı tespitler yapılmıştır. İzmir Vadeli İşlem Borsası bünyesinde pamuğa dayalı bir vadeli sözleşmenin oluşturulması;Türk Lirası bacaklı bir vadeli döviz piyasasının oluşturulması; İMKB bünyesinde oluşturulacak genel kabul görmüş İMKB 30 endeksine dayalı bir vadeli sözleşmenin oluşturulması konusunda temel dayanaklar ve öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
IX ABSTRACT In the content of the study, investigation of financial derivatives that are innovated for financial risk management and appreciation of application condition in Türkiye are aimed. The term began by the breakdown of the fixed exchange rate based Bretton - Woods System in the early 1970's, makes the corporations to be faced the financial risk concept. Financial risk concept includes mainly foreign exchange rate and interest rate risk. In the sense of corporate finance the price fluctuations in stock exchanges mainly depend on foreign exchange rate and interest rate risks, are also another source of financial risk. Financial risk management requires new and innovative financial techniques. These are known as financial derivatives and most important ones are forward, futures, options and swap techniques. Financial derivatives may be written on interest rate basic securities, foreign exchange stocks, stock exchange indexes and some other indexes financial derivatives can be treaded both in organized markets and over the counter markets. Because of the reasons like trade risk, standardization and liquidity most of the time the organized markets techniques like futures and options are preferred instead of forward contracts. Swaps, in general, are traded between the swap intermediaries and their customers in over the counter markets. From the beginning of 1980's, in Türkiye export supported development model and open economic politics are accepted as an economic term. For that reason financial risk, i.e. exchange and interest rate risk, have become a fact that every institutions are to be faced. Financial risk management, for both public and private corporations, has become vitally important and insensitivity about this subject can "EC YÜKSEKÖ?RETİM KDMM3make the corporations in back rows in international competition. However, appearance of these markets and applicability of these techniques depend on some legislative regulations and economic improvements. On the other hand at the view of the point that making the foreign investment funds to be directed to Türkiye, the derivative markets must be installed and hedging possibilities must be presented to the foreign investors. In the study, from the beginning of 1980's, the open economic policies applications started, up to 1998, the basic economic indicators of Türkiye; especially exchange rates, interest rates, inflation and some İMKB indicators have been appreciated. Appearance conditions of derivative markets and Türkiye's legislative and economic conditions have been compared and some comments on applicability of financial derivatives in Türkiye have been given. The basic supporting facts and some recommendations have been presented about the installment of the future market for cotton based futures contracts trade in İzmir, TRL based foreign exchange futures contract trade and the futures or options contracts on IMKB 30 index that includes some important and high traded stocks accepted in general.
Benzer Tezler
- Türk ticaret bankalarının uluslararası piyasalarla entegrasyonunu sağlamada türev ürünlerinin rolü
The Role of derivaties in integrating the Turkish commercial banks to international financial markets
BERNA DALMAN İRTEM
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
İşletmeDokuz Eylül Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. A. MEHMET CİVELEK
- Risk yönetimi açısından opsiyon piyasalar: Avrupa borsalarından örnekler
Option markets in risk management: Examples from European stock markets
BERNA KIRKULAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
EkonomiDokuz Eylül ÜniversitesiAvrupa Birliği Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. BANU DURUKAN
- Mali risk yönetim aracı olarak opsiyonlar ve Türkiye`de uygulanabilirliği
Options-as a financial risk management tool-and its applicability in Turkey
UĞUR KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
İşletmeAnkara Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ERCAN BAYAZITLI
- Türev ürünleri ve türev ürünlerinin muhasebeleştirilmesi
Derivative products and accounting process of them
BENER GÜNGÖR
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
İşletmeAtatürk Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. M. SUPHİ ORHAN
- Risk yönetimi açısından vadeli değiş-tokuş ve Türkiye uygulaması
Başlık çevirisi yok
İPEK ÖRTEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
İşletmeGazi ÜniversitesiMuhasebe Finansman Bilim Dalı
DOÇ. DR. METİN KAMİL ERCAN