Mali risk yönetim aracı olarak opsiyonlar ve Türkiye`de uygulanabilirliği
Options-as a financial risk management tool-and its applicability in Turkey
- Tez No: 62439
- Danışmanlar: YRD. DOÇ. DR. ERCAN BAYAZITLI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Finansal risk, Opsiyon, Risk yönetimi, Türkiye, Financial risk, Option, Risk management, Turkey
- Yıl: 1997
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Dünyadaki mevcut dengelerin yıkılmasının ardından fiyatlar, faizler ve döviz kurları üzerinde büyük dalgalanmalar meydana gelmiştir. Bu nedenle yatırımcılar, kendilerini bu dalgalanmanın olumsuz etkilerinden korumak amacıyla yeni teknikler kullanmaya başlamışlardır. Bu tekniklerden biri olan opsiyonlar, bu çalışmanın ana konusunu teşkil etmektedir. Opsiyon, alıcısına belirli bir finansal varlığı, belirli bir fiyattan, belirli bir vadede veya daha önce alma veya satma hakkını (-zorunluluk değil-) veren bir sözleşmedir. Opsiyon anlaşmasına girişen bir yatırımcının maksimum zararı, primle sınırlanırken kân ise piyasanın hareketiyle sınırlıdır. Buna göre, eğer vade sonunda durum alıcının lehine ise opsiyonu kullanır, değilse terkeder ve prim kadar zarar eder. Opsiyon satıcısı için ise tersi durum geçerlidir. Opsiyonlar; hisse senetleri, faiz oranlan, döviz kurları, hisse senetleri indeksi ve mal üzerine yazılabilmektedir. Yatırımcılar, gerek riskten korunma ve gerekse spekülasyon amacıyla aynı anda iki veya daha fazla opsiyon anlaşmasına girerek, strateji belirleyebilir. Böylece, yatırımcılar işlemlerinde daha fazla esneklik kazanabilirler. Opsiyonların fiyatlandırması da, gerek alıcı ve gerekse satıcı için çok önemlidir. Çünkü, fiyat, alıcı için maksimum zarar, satıcı için maksimum gelirdir. Fiyatlandırma da opsiyonun çeşidine göre farklı yöntemler kullanılır. Herhangi bir borsaya kayıtlı olmayan opsiyonlar için Black-Scholes ve Binom modelleri kullanılırken, kayıtlı opsiyonlar için herhangi bir model kullanılmaz, fiyat piyasada kote edilir. Ancak, Black -Scholes ve Binom modelleri bir takım kısıtlılıklar içermektedir. Risk yönetiminde son derece etkili olan opsiyonların Türkiye açısından uygulanabilirliği incelendiğinde, yüksek enflasyon, istikrarsızlık ve diğer ekonomik, siyasi problemlerden dolayı uygulanmasının çok zor olduğu söylenebilir. 117
Özet (Çeviri)
ÖZET Dünyadaki mevcut dengelerin yıkılmasının ardından fiyatlar, faizler ve döviz kurları üzerinde büyük dalgalanmalar meydana gelmiştir. Bu nedenle yatırımcılar, kendilerini bu dalgalanmanın olumsuz etkilerinden korumak amacıyla yeni teknikler kullanmaya başlamışlardır. Bu tekniklerden biri olan opsiyonlar, bu çalışmanın ana konusunu teşkil etmektedir. Opsiyon, alıcısına belirli bir finansal varlığı, belirli bir fiyattan, belirli bir vadede veya daha önce alma veya satma hakkını (-zorunluluk değil-) veren bir sözleşmedir. Opsiyon anlaşmasına girişen bir yatırımcının maksimum zararı, primle sınırlanırken kân ise piyasanın hareketiyle sınırlıdır. Buna göre, eğer vade sonunda durum alıcının lehine ise opsiyonu kullanır, değilse terkeder ve prim kadar zarar eder. Opsiyon satıcısı için ise tersi durum geçerlidir. Opsiyonlar; hisse senetleri, faiz oranlan, döviz kurları, hisse senetleri indeksi ve mal üzerine yazılabilmektedir. Yatırımcılar, gerek riskten korunma ve gerekse spekülasyon amacıyla aynı anda iki veya daha fazla opsiyon anlaşmasına girerek, strateji belirleyebilir. Böylece, yatırımcılar işlemlerinde daha fazla esneklik kazanabilirler. Opsiyonların fiyatlandırması da, gerek alıcı ve gerekse satıcı için çok önemlidir. Çünkü, fiyat, alıcı için maksimum zarar, satıcı için maksimum gelirdir. Fiyatlandırma da opsiyonun çeşidine göre farklı yöntemler kullanılır. Herhangi bir borsaya kayıtlı olmayan opsiyonlar için Black-Scholes ve Binom modelleri kullanılırken, kayıtlı opsiyonlar için herhangi bir model kullanılmaz, fiyat piyasada kote edilir. Ancak, Black -Scholes ve Binom modelleri bir takım kısıtlılıklar içermektedir. Risk yönetiminde son derece etkili olan opsiyonların Türkiye açısından uygulanabilirliği incelendiğinde, yüksek enflasyon, istikrarsızlık ve diğer ekonomik, siyasi problemlerden dolayı uygulanmasının çok zor olduğu söylenebilir. 117
Benzer Tezler
- Sigortacılık sisteminde aktif-pasif yönetimi ve Türkiye hayat sigortası örneğinde portföy performansının boyutlarını belirleyen faktörlerin irdelenmesine ilişkin bir model denemesi
Assets and liablity management in the insurance sector and investigating sectors that are determinating dimensions of the portfolio performance by relating to model testing in the Turkish life insurance sector
ALİ İHSAN DOĞAN
