Farsça-Türkçe bir sözlük: Cevhere (İnceleme-metin)
A Persian-Turkish dictionary: Cevhere (Review-text)
- Tez No: 927877
- Danışmanlar: PROF. DR. TÜRKAN ALVAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Edebiyat, Farsça, Hafız-ı Şirazi, Sözlük, Türkçe, Literature, Persian, Hafız-ı Şirazi, Dictionary, Turkish
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çeviri-yazısını yaptığımız Cevhere adlı bu Farsça-Türkçe sözlük, edebi terimlerden sanatlara, mısra açıklamalarından deyimlere kadar Fars Edebiyatı'nın anlaşılmasına yardımcı olacak çok kapsamlı bir sözlüktür. Sözlüğün yazılışındaki amaç Farsça öğrenmeye hevesli olan devrin ileri gelenleri ile gençlere bu dilin inceliklerini aktarmak ve derinliğine ulaştırmaktır. Yapılan karşılaştırmalar neticesinde sözlükteki maddelerin büyük oranda Hâfız-ı Şirâzî divanındaki beyitlerle uyuştuğu ve bu beyitlerden derlenen maddelerin Sûdî Bosnevî'nin Hâfız Divanı üzerine yaptığı şerhten de yararlanarak açıklandığı anlaşılmıştır. Sözlüğün hazırlanışında çeviri-yazı tamamlanmış ve önceki sözlükler incelenerek manzum, mensur ve edebi eserlere dayanan metin sözlükleri tetkik, Anadolu Farsçası kavramı irdelenmiştir. Birinci bölümde Cevhere her yönüyle tahlil edilmiş, nüsha tavsif edilmiş, sözlüğün metin kurgusu, dil ve üslüp özellikleri ile klasik edebiyat bilgisi bakımından sunduğu malzeme üzerinde durulmuştur. ikinci bölümde ise sözlüğün esas aldığı iki temel kaynak olan Hâfız Divanı ve Sûdî'nin bu divana yaptığı şerh ile Cevhere'ye etkileri tartışılmıştır.
Özet (Çeviri)
The Persian-Turkish dictionary, Cevhere, for which we have completed the transliteration, is an extensive dictionary of Persian literature encompassing literary terms, arts, explanations of verses, and idioms. The purpose of compiling this dictionary was to convey the subtleties and depth of the Persian language to the prominent figures of the time and young people who were eager to learn Persian. Based on the comparisons conducted, it has been determined that the entries in the dictionary largely correspond to the couplets in the Dīvān of Hāfiz-i Shīrāzī, and that the entries derived from these couplets were explained with reference to Sūdī Bosnevī's commentary on the Dīvān of Hāfiz. In the preparation of the dictionary, a transcription was completed, and previous dictionaries were analyzed, focusing on textual dictionaries based on poetic, prose, and literary works while examining the concept of Anatolian Persian. In the first chapter, Cevhere was analyzed in all aspects, including manuscript descriptions, the textual structure of the dictionary, its linguistic and stylistic features, and the material it offers in terms of classical literary knowledge. In the second chapter, the influence of the two primary sources of the dictionary, namely the Dīvān of Hāfiz and Sūdī's commentary on this Dīvān, on Cevhere was discussed.
Benzer Tezler
- Yirminci yüzyıl Türk resminde kaligrafik eğilimler
Başlık çevirisi yok
ESİN YARAR
Doktora
Türkçe
1987
Güzel SanatlarHacettepe ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜNSEL RENDA
- İran İslam Cumhuriyeti'nde idarenin denetlenmesinin genel esasları
Başlık çevirisi yok
MASOOD SADEGHİ AZAD
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
Kamu Yönetimiİstanbul ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÜLKÜ AZRAK
- İran'da sosyal güvenlik harcamaları
Başlık çevirisi yok
KUDRATULLAH N. KEŞAVARZ
Doktora
Türkçe
1988
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriİstanbul Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALUK CİLLOV
- XVII.-XVIII. yüzyıl metinlerinde kelime grupları
Başlık çevirisi yok
OSMAN KEMAL KAYRA
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MERTOL TULUM