Competitions as fields of social practices and architectural modernisms: reframing architectural themes in Turkey, 1950-1980
Sosyal pratiklerin ve mimari modernizmlerin alanları olarak yarışmalar: Türkiye'deki mimari temaları yeniden çerçevelemek, 1950-1980
- Tez No: 925675
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜVEN ARİF SARGIN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Kent mimarisi, Modern mimari, Urban architecture, Modern architecture
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yarışmalar; barındırdıkları sosyal pratiklerle, Türkiye'de savaş sonrası dönemde mimarlar arasındaki ortak çalışmaları mümkün kılmış, mimari eleştirinin gelişmesini desteklemiş ve öznelerarası tasarım diyaloglarını teşvik etmiştir. Savaş sonrası mimarlık düşüncesinin ilerlemesine yaptıkları katkıların yanı sıra; bu mesleki pratiğin yürütülmesi ve gelişmesi sürecinde yer alan çok sayıdaki katılımcı arasında anlaşmazlıklar ve şiddetli çekişmeler de meydana gelmiştir. Mimarlık yarışmaları mevcut akademik literatürde birbirinden izole ve bağımsız pratikler olarak ele alındığından, bu tez, yarışmalara karşıt görüşleri barındıran alanlar olarak eleştirel bir şekilde yaklaşmakta, içerdikleri karmaşıklıkları ve çeşitlilikleri önceleyerek savaş sonrası Mimari Modernizmlerinin oluşumuna olan katkılarını analiz etmeyi amaçlamaktadır. Bu yaklaşım, yarışmaların eğitim kurumlarıyla ve yarışmaları düzenlemekten sorumlu organizasyonlarla olan ilişkilerinin incelenmesini içerir. Bunu takiben tez, sahaflar üzerinde uzun süreli bir çalışma yaparak araştırma arşivini oluşturur ve mimarlarla derinlemesine mülakatlar gerçekleştirir. Pierre Bourdieu'nün alan, habitus ve sermaye biçimleri başlıklı teorik kavramlarını benimseyerek mimarların ve kurumların yarışma alanındaki mücadeleleri sürecinde sürekli olarak değişen pozisyonlarını inceler. Ayrıca tez, gerçekleştirilmeyen yarışma derecelerini Mimari Modernizmlerinin yeniden yorumlandığı öznelerarası tasarım dokuları olarak analiz eder. Araştırma sonucu, jüri raporlarında tekrar eden temaları ve büyük ölçekli mimarlık yarışmaları inceleyerek, iki çatışan alan değiştirici güç olarak standartlaşmaların dereceleri ve deneysel çalışmaların dereceleri başlıklı kavramsallaştırmaları sunar. Bu iki alan gücü arasındaki gerilimleri çerçevelemenin savaş sonrası Mimari Modernizmlerinin oluşumunda merkezi bir öneme sahip olduğunu savunur.
Özet (Çeviri)
Competitions accommodated social practices, which enabled collaborations among architects, fostered the development of architectural criticism, and encouraged intersubjective design dialogues during the post-war period in Turkey. Besides their contributions to the advancement of thinking post-war architecture; disputes and severe conflicts occurred between numerous participants in the conduction and development of this professional practice. Since architectural competitions have been treated as isolated and discrete practices in existing scholarly literature, this dissertation critically engages with competitions as contested fields and aims to analyse their contributions to the formation of post-war Architectural Modernisms by giving precedence to their inherent complexities and multiplicities. This approach involves examining their relationships with educational institutions and organizing bodies responsible for arranging competitions. Following this, the dissertation constructs its research archive through a long-term investigative study on second-hand bookstores and conducts in-depth interviews with architects. By adopting Pierre Bourdieu's theoretical concepts titled the field, habitus, and forms of capital, the dissertation examines the continuously altering positions of architects and institutions in their struggles in the competition field. Also, it analyses unrealized competition prizes as intersubjective design tissues, through which Architectural Modernisms were re-interpreted. By tracing recurring themes in the jury reports and examining large-scale architectural competitions, the research outcome offers the conceptualizations titled degrees of standardizations and degrees of experimentations as two conflicting field-altering forces. It asserts that framing the tensions between these two forces is central to the formation of post-war Architectural Modernisms.
Benzer Tezler
- 1960'lı yıllarda Fransa'daki mimarlık ortamı: Fransız yeni dalga sineması üzerinden bir okuma
The architectural context of 1960s france: A reading through the lens of the French new wave cinema
MİRAÇ KAYKULU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DEMET ARSLAN DİNÇAY
- Reflections of urban design paradigms in design competitions: The case of Türkiye 1980 - 2025
Kentsel tasarım paradigmalarının tasarım yarışmalarındaki yansımaları: Türkiye örneği 1980 - 2025
TUĞBA NUR TOPALOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Şehircilik ve Bölge PlanlamaTed ÜniversitesiKentsel Tasarım Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP ERAYDIN
- Türkiye'de sürdürülebilir kalkınma amaçlarının mimari yarışmalar kapsamında değerlendirilmesi
Evaluation of sustainable development goals in Turkey within the scope of architectural competitions
TAMARA NAZARİ İMREN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
MimarlıkGazi ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEYNEP YEŞİM İLERİSOY
- Mimar kimliğinin kurulumu ve çözünümü: Arkitekt ve mimarlık dergilerinde müellif ve telif kavramlarının incelenmesi
Installation and dissociation of the architect identity: An examination of the concepts of authorship and copyright in arkitekt and architecture journals
EZGİ HAZAR
Doktora
Türkçe
2025
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. PELİN DURSUN ÇEBİ