Geri Dön

Üniversite öğrencilerinde ortoreksiya nervoza eğiliminin, vücut ağırlığı kontrol odağı ve antropometrik ölçümleri ile ilişkisi

Relationship between orthorexia nervosa tendency and body weight locus of control and anthropometric measurements in university students

PDF İndir

  1. Tez No: 922355
  2. Yazar: SENA TOPAL
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE ÖZDEMİR
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Başkent Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Ortoreksiya nervoza (ON) en basit haliyle“saf, temiz yiyecek”yemeye yönelik sağlıksız bir takıntıyı ifade etmektedir. Vücut ağırlığı kontrolünde; iç odaklı ve dış odaklı olmak, birey için destek ya da engel olabilmektedir Bu çalışma üniversite öğrencilerinde ortoreksiya nervoza eğiliminin, vücut ağırlığı kontrol odağı ve antropometrik ölçümleri ile ilişkisinin incelenmesi amacıyla Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Mühendislik Fakültesinde okuyan; 18-25 yaş aralığında, 115 erkek, 222 kadın olmak üzere 337 öğrenci ile 12 Mayıs- 15 Aralık 2024 tarihinde gerçekleştirilmiştir. Veriler, anket formu ile yüz yüze toplanmıştır. Anket formu dört bölümden oluşmakta olup birinci bölümde öğrencinin sosyo-demogrofik özellikleri irdeleyen 13 soru, ikinci bölümde antropometrik ölçümlerini tespit eden 4 ölçüm (boyun, bel, kalça, deri kıvrım kalınlığı; biceps, triceps, suprailiak, subskapular), bir hesaplama (BKİ) sorusu bulunmaktadır. Üçüncü bölüm Çok Boyutlu Vücut Ağırlığı Kontrol Odağı (T-MWLCS) Ölçeğini, dördüncü bölüm ise Ortoreksiya Nervoza (ORTO-11) Ölçeğini içermektedir. Çalışma bulgularına gelindiğinde 337 üniversite öğrencisinin, ORTO-11 puan ortalaması 25.13±4.67 olarak tespit edilmiştir. Öğrencilerin %28.5'i ON eğilim göstermiştir. Öğrencilerin T‑MWLCS faktör 1 (içsel) puanlarının 16.59±5.98, faktör 2 (şans) puanlarının 6.58±6.52, faktör 3 (doktorlar) puanlarının 9.41±3.96 ve faktör 4 (diğer insanlar) puanlarının 4.71±3.59 seviyesinde olduğu saptanmıştır. T‑MWLCS faktör 1 (içsel), faktör 2 (şans), faktör 3 (doktorlar), faktör 4 (diğer insanlar) puanlarının kendi aralarında pozitif ve zayıf düzeyde ilişkili olduğu görülmüştür (p<0.05) ORTO-11 puanlarının faktör 1 (içsel) puanları ile negatif ve zayıf düzeyde anlamlı ilişkili olduğu görülmüştür (r=0.17, p=0.01). ON eğilimi gösteren öğrencilerin faktör 4 (diğer insanlar) puanları, ON eğilimi olmayanlara göre daha yüksek olduğu görülmüştür (p=0.03). Kadınlarda; boyun çevresi ölçümlerinin (p=0.01), bel/boy oranlarının (p=0.02), vücut yağ oranlarının (p=0.01), BKİ değerlerinin (p=0.03), ON eğilimi olan grupta, olmayan gruba göre anlamlı şekilde daha yüksek olduğu görülmüştür. Kadınlarda, ON eğilimi olup vücut yağ oranı sınıflandırmasında, çok şişman grupta yer alanların oranı, ON eğilimi olmayıp, çok şişman grupta yer alanların oranına göre daha yüksek olduğu görülmüştür (p=0.01). Erkeklerde, ON eğilimi olmayıp, bel/kalça oranı sınıflandırmasında, riskli grupta yer alanların oranının, ON eğilimi olup riskli grupta yer alanların oranına göre yüksek olduğu görülmüştür (p=0.01). Fakültelere göre değerlendirildiğinde sağlık bilimleri ve mühendislik fakültesi öğrencilerinin faktör 1 (içsel), faktör 2 (doktorlar) ve faktör 3 (diğer insanlar) puanlarının anlamlı düzeyde farklı olduğu görülmüştür(p=0.01). Sonuç olarak içsel odaklı olmakla ON eğilimi pozitif ilişkili bulunumştur, bireyin faktör 1 puanı (içsel odağı) arttıkça ORTO-11 puanının düşeceği, ON eğiliminin artacağı görülmüştür. ON tanı ve tedavisinde birinci basamak sağlık hizmeti veren kuruluşların dikkat çekici eğitim, seminer vb. faaliyetler düzenleyerek bu konu üzerinde çalışmaları, eğilimi olan öğrenciler ON ile ilgili diyetisyenler tarafından bilinçlendirilmeli, doğru beslenme eğitimleri ile destek almaları sağlanmaldır.

Özet (Çeviri)

Orthorexia nervosa (ON) simply refers to an unhealthy obsession with eating“pure, clean food”.Being internally focused and externally focused in body weight control can be either a support or an obstacle for the individual. This study was conducted with 337 students, 115 male and 222 female, between the ages of 18-25, studying at Başkent University Health Sciences and Engineering Faculty between May 12 -December 15, 2024. Data were collected face-to-face with a questionnaire. The survey form consists of four sections, the first section includes 13 questions examining the socio-demographic characteristics of the student, the second section includes 4 measurements (neck, waist, hip, skinfold thickness; biceps, triceps, suprailiac, subscapular), and a calculation (BMI) question. The third section includes the Multidimensional Body Weight Locus of Control (T-MWLCS) Scale, and the fourth section includes the Orthorexia Nervosa (ORTO-11) Scale. When it comes to the study findings, the ORTO-11 score average of 337 university students was determined as 25.13±4.67. 28.5% of the students showed ON tendency. It was found that the students' T-MWLCS factor 1 (internal) scores were 16.59±5.98, factor 2 (chance) scores were 6.58±6.52, factor 3 (doctors) scores were 9.41±3.96 and factor 4 (other people) scores were 4.71±3.59. It was found that T-MWLCS factor 1 (internal), factor 2 (chance), factor 3 (doctors) and factor 4 (other people) scores were positively and weakly correlated with each other (p<0.05). It was found that ORTO-11 scores were negatively and weakly significantly correlated with factor 1 (internal) scores (r=0.17, p=0.01). It was observed that the factor 4 (other people) scores of the students with ON tendency were higher than those without ON tendency (p=0.03). In females; neck circumference measurements (p=0.01), waist/height ratios (p=0.02), body fat ratios (p=0.01) and BMI values (p=0.03) were found to be significantly higher in the group with ON tendency than in the group without. In women, it was seen that the rate of those with ON tendency and in the very obese group in the body fat ratio classification was higher than the rate of those without ON tendency and in the very obese group (p=0.01). In men, it was seen that the rate of those without ON tendency and in the at-risk group in the waist/hip ratio classification was higher than the rate of those with ON tendency and in the at-risk group (p=0.01). When evaluated according to faculties, it was seen that the factor 1 (internal), factor 2 (doctors) and factor 3 (other people) scores of the students of the faculty of health sciences and engineering were significantly different (p=0.01). As a result, being internally focused and ON tendency were found to be positively related, it was observed that as the individual's factor 1 score (internal focus) increases, the ORTO-11 score will decrease and the ON tendency will increase. Primary health care institutions providing ON diagnosis and treatment should work on this issue by organizing remarkable training, seminars, etc. activities, and students with a tendency should be made aware of ON by dietitians, and they should be provided with support through proper nutrition training.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    914172

    KKTC'de eğitim gören üniversite öğrencilerinde ortoreksiya nervozaeğilimleri ile yeme tutumları ve vücut algısı arasındaki ilişkinin sosyodemografik değişkenler açısından incelenmesi: Yakın Doğu Üniversitesi örneği

    Investigation of the relationship orthorexia nervosa tendencieswith eating attitudes and body perception in terms ofsociodemographic variables among university students in TRNC:The case of Near East University

    SEVAL ERDOĞAN

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2019

    PsikolojiYakın Doğu Üniversitesi

    Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MEHMET ÇAKICI

  2. Tez No

    778916

    Determination of the orthorexia nervosa (ON) tendency among university students and effective factors on on tendency: A cross-sectional study

    Üniversite öğrencilerinde ortoreksiya nervoza (ON) eğiliminin ve on eğiliminde etkili faktörlerin saptanması: Kesitsel bir çalışma

    PINAR USTA

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2022

    Beslenme ve DiyetetikYeditepe Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. BİNNUR OKAN BAKIR

  3. Tez No

    654164

    Üniversite öğrencilerinde ortoreksiya nervoza eğilimi ve sağlık okuryazarlığı ilişkisi: Sivas örneği

    Orthorexia Nervosa tendency and health literacy relationship among university students: the case ofSivas

    ESRA ÖZEL ERDAL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Beslenme ve DiyetetikNecmettin Erbakan Üniversitesi

    Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. YASEMİN DURDURAN

  4. Tez No

    689665

    Üniversite öğrencilerinde ortoreksiya nervoza sıklığının belirlenmesi (Spor bilimleri fakültesi örneği)

    Determination of the orthorexia nervosa prevalence in university students (Sample of faculty of sports sciences)

    GÖKÇEN DEMİR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Beslenme ve DiyetetikFırat Üniversitesi

    Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. YÜKSEL SAVUCU

  5. Tez No

    747313

    Üniversite öğrencilerinde ortoreksiya nervoza eğilimi ve sağlık okuryazarlığı düzeyi ile ilişkisi

    Orthorexia nervosa tendency and its relationship with HEALTH literacy level among university students

    SELDA KILIÇ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Halk SağlığıMarmara Üniversitesi

    Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AHMET TOPUZOĞLU

Geri Dön