Discourse cohesion and phonetics in turkish sign language (tid): An Experimental and computational approach
Türk işaret dilinde söylem bütünlüğü ve hareket analizi: Deneysel ve hesaplamalı bir yaklaşım
- Tez No: 921357
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ KADİR GÖKGÖZ, DR. ÖĞR. ÜYESİ NAZİK DİNÇTOPAL DENİZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Bilgisayarla görme, Dil edinimi, Psikodilbilim, İşaret dili, Computer vision, Language acquisition, Psycholinguistics, Sign language
- Yıl: 2024
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Boğaziçi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Dil Bilimi Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dil verimlilik teorileri bireylerin mümkün olduğunca daha basit veya daha ekonomik formları tercih ettiğini ve harcadıkları çabayı azalttığını ileri sürer. Bu tezde, bu verimlilik eğilimi, Türk İşaret Dili'ndeki (TİD) söylem bütünlüğü ve hesaplamalı hareket analizi üzerinden incelenmiştir. Söylem bütünlüğü, Ariel'in (1990) çalışmasından uyarlanan bir erişilebilirlik ölçüsü kullanılarak analiz edilmiştir. Özellikle, bir hikaye anlatma deneyi ile TİD'i anadil olarak ve geç edinmiş sağır yetişkin bireylerin anlatılarda kullandıkları gönderimsel ifade dizgileri incelenmiştir. Anlatılarda kullanılan hareketlerin hesaplamalı kinematik analizi, bir poz tahminleme programı (MediaPipe) kullanılarak analiz edilmiştir. Sonuç olarak, hesaplanan erişilebilirlik puanlarının gönderim formunun (örn. isim veya eylemsel gönderim), söylem bağlamı (ilk bahis, sürdürme, yeniden bahsetme) ve dil edinim grubuyla ilişkili olarak değiştiği gözlemlenmiştir. Hesaplamalı analiz sonuçları ise kinematik değerlerin söylem bağlamı ve bir gönderim erişilebilirliğine göre değişiklik gösterdiğini ortaya koymaktadır. TİD kullanan sağır bireyler, bir gönderimin bilişsel erişilebilirliği arttıkça o işareti daha kısa süreli, daha küçük el hareketleriyle ve daha dar bir işaretleme alanında yapmışlardır. Dil edinim durumu ise anlatı süresi dışında bu kinematik değerler üzerinde anlamlı bir etki yaratmamıştır. Anadil olarak TİD edinmiş sağırlar anlatıları geç edinim grubuna göre daha hızlı anlatmışlardır. Sonuç olarak, bu tezde, TİD anlatılarında bir söylem bütünlüğü ve hareket analiziyle sağır yetişkinlerin kullandıkları formu gönderimlerinin erişebilirliğine ve bağlamına göre değiştirdikleri ve dili daha ekonomik kullandıkları görülmüştür. Bu da iletişim kanalından bağımsız olarak dillerin evrensel verimlilik ve düşük çaba ilkelerini sağladığı savını desteklemektedir.
Özet (Çeviri)
Theories of linguistic efficiency, such as Zipf's (1949) law, claim that languages reduce effort by favoring simpler or more economical forms whenever possible. Although this claim has widely been tested and confirmed in spoken languages (e.g., Givon, 1983; Gundel, Hedberg, & Zacharski, 1993), it has not been addressed to the same extent in sign languages. This thesis investigates how such theories would be realized in Turkish Sign Language (TİD) through discourse cohesion and phonetic reduction in the narratives of TİD. With a story-retelling production experiment, discourse cohesion has been analyzed using a quantized measure of accessibility adapted from Ariel's (1990) framework. In particular, I examine referring expression forms (e.g., nominal versus verbal) that native and late-signing deaf adult TİD signers employ in narratives. The articulatory phonetic aspect of narratives has been analyzed using MediaPipe, an open-source computer vision tool. The results of the discourse cohesion experiment indicated a strong relationship between the cognitive accessibility scores of referents and the discourse context (e.g., first mention, maintenance, re-introduction), type of the referring expression, and age of acquisition in TİD, which aligned well with previous research on spoken language and other sign languages. The results of the computational phonetic analysis showed the forms that TİD signers used underwent phonetic reduction as the cognitive accessibility of a referent increased. They had shorter duration, smaller hand movement, and narrower signing space. Age of acquisition or delayed first acquisition did not significantly affect these measures except for duration, in which native signers retold the events faster than late signers. In conclusion, this thesis reconciles discourse cohesion and phonetic reduction within the framework of linguistic efficiency by offering a novel methodology to analyze signed discourse using both an experimental and computational approach.
Benzer Tezler
- Receptive and productive knowledge of discourse markers: A case study of ELT prospective teachers
Söylem belirleyicilerini anlama ve üretme bilgisi: İngiliz dili eğitimi aday öğretmenleri ile bir örnek olay çalışması
SEMA ABAL
Yüksek Lisans
İngilizce
2016
Eğitim ve ÖğretimGazi Üniversitesiİngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KADRİYE DİLEK AKPINAR
- Analysis of thematic patterns and cohesion in efl learners' argumentative essays
İngilizce'yi yabancı dil olarak öğrenenlerin tartışmacı yazımlarında tematik yapı ve bağdaşıklık ve incelemesi
FATMA ŞEYMA KOÇ
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
Eğitim ve ÖğretimAkdeniz ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SİMLA COURSE
- Nazan Bekiroğlu'nun“Nar Ağacı”adlı romanında bağdaşıklık ve bağdaşıklık ekseninde bir söz varlığı çözümlemesi
Cohesion in Nazan Bekiroğlu's novel named“Nar Ağacı”and anaylses of the vocabulary used within the scope of cohesion
MUZAFFER UZUN
Doktora
Türkçe
2016
Türk Dili ve EdebiyatıKaradeniz Teknik ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ASİYE MEVHİBE COŞAR
- Türkçe ve İngilizcedeki bağlaçların yazılı metinlerde kullanımı
Use of connectives in Turkish and English written discourse
KAMİL KURTUL
- The effects of explicit teaching of metadiscourse markers on writing proficiency of efl students and students' views on the process
Üstsöylem belirticilerinin doğrudan öğretiminin öğrencilerin yazma yeterliliklerine etkisi ve öğrencilerin süreç hakkındaki görüşleri
FATMA KAYA
Doktora
İngilizce
2019
Eğitim ve ÖğretimÇukurova Üniversitesiİngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE SOFU