Süleyman Sani Axundov'un Qorxulu Nağıllar (6-36. sayfalar) adlı eseri üzerine cümle bilgisi incelemesi
Süleyman Sani Axundovs review of sentence information on the work Qorxulu Nagillar (6-36. sayfalar) translation of the text-index
- Tez No: 918999
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MERYEM ARSLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Türkçe, Azerbaycan Türkçesi, cümle bilgisi, Qorxulu Nağıllar, Turkish, Azerbaijani Turkish, Syntax, Oorxulu Nağıllar
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasında 2007 yılında Bakü'de basılan ve Süleyman Sani Axundov tarafından yazılan“Qorxulu Nağıllar (6-36. sayfalar)”isimli eserinde cümle bilgisi incelemesi yapılmıştır. Bu inceleme yapılırken Elza Alışova Demirdağ'ın“Azerbaycan Türkçesi Söz Dizimi”isimli kitabı esas alınmıştır. Eski Anadolu Türkçesinin bağımsız ve zengin bir yazı dili hâline gelişi Oğuz-Türkmen kolunun daha sonraki dallanmalarına da çığır açmıştır. Bu yazı dilinin zamana ve yeni kültür şartlarına bağlı değişme ve gelişme dönemlerinden geçerek oluşturduğu Osmanlı Türkçesi; Kırım Osmanlıcası, Türkiye Türkçesi, Azerbaycan Türkçesi ve Gagavuzca gibi kolları içine alan Güney-Batı Türk lehçeleri grubuna sağlam bir temel vazifesi görmüştür. Bu yazı dilinin kurulması ile, Oğuz Türkçesinin ses bilgisi, şekil bilgisi ve söz varlığı açısından Eski Türkçe ile ortaklaşan yanları dışında, özellikle klasik Doğu Türkçesinden büyük ölçüde ayrılmış olan özellikleri bütün ayrıntıları ile gün ışığına çıkmıştır. Bu süreç, Eski Anadolu Türkçesinin zaman içerisinde geçirdiği dilsel evrimlerin ve kültürel etkileşimlerin bir sonucudur. Oğuz Türkçesinin kendine özgü niteliklerini muhafaza ederken, aynı zamanda farklı coğrafi ve sosyo-politik koşullar altında gelişmesi, bu yazı dilinin çeşitlenmesine ve zenginleşmesine yol açmıştır. Özellikle 13. ve 14. yüzyıllarda Anadolu'da kurulan beyliklerin ve Osmanlı İmparatorluğu'nun yükselişi, bu dilin edebî ve resmî yazışmalarda yaygın olarak kullanılmasına zemin hazırlamıştır. Süleyman Sani Axundov'un yazdığı Qorxulu Nağıllar isimli esere dayanarak Türkiye Türkçesi ile karşılaştırmalı olarak hazırlanan bu çalışma ile cümle bilgisi alanına katkı sağlamak amaçlanmıştır. Çalışmada eserin 2007 yılında Bakü'de basılan baskısı esas alınmıştır. Bu sayede Türkiye ve Azerbaycan Türkçeleri cümle bilgisi üzerine yapılan çalışmaların sayısının artması ve gelecekte cümle bilgisi çalışmalarına kaynaklık etmesi amacıyla bu tez çalışması hazırlanmıştır.
Özet (Çeviri)
In this thesis, a syntactic analysis has been conducted on the work titled“Qorxulu Nağıllar (6-36. sayfalar)”written by Süleyman Sani Axundov and published in Baku in 2007. This analysis is based on Elza Alışova Demirdağ's book“Syntax of Azerbaijani Turkish.”The emergence of Old Anatolian Turkish as an independent and rich written language has paved the way for the later branching of the Oghuz-Turkmen lineage. As a result, the written language, through various periods of change and development depending on time and new cultural conditions, has provided a strong foundation for the Southern-Western Turkic dialect group. This group includes branches such as Ottoman Turkish, Crimean Ottoman, Turkey Turkish, Azerbaijani Turkish, and Gagauz. The establishment of this written language has brought to light, in all details, the features of Oghuz Turkish, which significantly diverge from Classical Eastern Turkish, apart from the aspects shared with Old Turkish in terms of phonology, morphology, and vocabulary. By conducting a syntactic analysis of the work“Qorxulu Nağıllar”written by Süleyman Sani Axundov and published in Baku in 2007, this thesis aims to contribute to the study of syntax. It has been prepared with the intention of increasing the number of studies on the syntax of Turkish and Azerbaijani Turkish and serving as a resource for future syntactic studies.
Benzer Tezler
- Şehid-i Sani
Sehid-i Sani
SÜLEYMAN BÜR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
DinIğdır ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSA ÇETİN
- Muînüddîn Süleyman Pervâne devri yapı kitâbelerinde celî yazı
Jalī scri̇pt in the architectural inscriptions of the peri̇od of Muʿīn al-Dīn Sulaymān Pervāne
AHMED SANİ TOPÇU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Sanat TarihiKastamonu Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET GEDİK
- Osmanlı Devleti'nde İlm-i Sakk'ın gelişimi ve Edirneli Şânî Efendi'nin Sakk-ı Şânî adlı eserinin transkripti
The development of İlm-i Sakk in the Ottoman Empire andtranscript of the work of Sani Efendi Sakk-i Şani of Edirne
ONURCAN KARADAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
TarihKütahya Dumlupınar ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SÜLEYMAN POLAT
- Farabi`de kıyasın oluşumu-şekil ve çeşitleri
Başlık çevirisi yok
FAZIL KARAHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1996
FelsefeSüleyman Demirel ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL YAKIT
- Ortaöğretimde ısı, sıcaklık, genleşme ve elektrik akımı konularının deney yöntemi ile anlatımının kavram yanılgılarını gidermeye etkisinin araştırılması
Investigation of effect on elimination of misconceptions of explanation by experimental techniques of heat, temperature, expansion and electrical current subjects in secondary school
NİLÜFER GÜLER
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Fizik ve Fizik MühendisliğiSüleyman Demirel ÜniversitesiFizik Ana Bilim Dalı
PROF.DR. NURİ ÖZEK