Ebeveynlerin çocuklara yönelik grip ve COVİD aşısı uygulamaları hakkında bilgi düzeyleri, tutum ve davranışları
Parents' knowledge levels, attitudes, and behaviors regarding influenza and COVİD vaccines for children
- Tez No: 917462
- Danışmanlar: PROF. DR. ÇAĞATAY NUHOĞLU
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Child Health and Diseases
- Anahtar Kelimeler: aşı tereddütü, aşı tutum ölçeği, ebeveyn, grip aşısı, covid aşısı, COVID 19 aşıları, İnfluenza aşısı, vaccine hesitancy, vaccine attitude scale, parent, influenza vaccine, COVID vaccine, COVID 19 vaccines, Influenza vaccine
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Hamidiye Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş-Amaç: Solunum yolu enfeksiyonları, çocuklarda görülen en sık sağlık problemi olup yıl boyu acil servislere olan en sık başvuru sebebidir. Geliştirilen aşılar, çocukları ciddi komplikasyonlardan ve hastaneye yatış riskinden korumaktadır. Grip ve COVID aşıları, hem bireysel sağlığı hem de toplum genelinde bulaşıcı hastalıkların yayılmasını önlemek açısından büyük önem taşır. Ancak, toplumlarda yaygın olarak görülen aşı tereddüdü, çocuklar için tanımlanmış bu aşıların kabul oranlarını olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Ebeveynlerin bilgi düzeyleri, tutum ve davranışları, bu alandaki sorunların çözülmesine yönelik etkili stratejilerin geliştirilmesi açısından büyük önem taşır. Ebeveynlerin grip ve COVID-19 aşısına karşı tutumlarını anlamak, yanlış bilgi ve dezenformasyonla mücadele ederek toplumda bilimsel temelli sağlık kararlarının yaygınlaşmasına ve olası salgın hastalıkların eradikasyonuna katkıda bulunacaktır. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı tipteki araştırmamızın evrenini Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi çocuk polikliniğine başvuran ebeveynler oluşturmaktadır. Çalışmaya 317 veli katılmak için gönüllü olup, sosyo-demografik sorularla beraber aşıya ilişkin tutumlar ölçeği ile değerlendirilmiştir. Anket usulü yapılan bu çalışma, ebeveynlere bizzat araştırmacı tarafından yüz yüze uygulanmıştır. Bulgular: Aşıya ilişkin tutumlar ölçeğinden aldıkları puanlara göre gruplara ayrılan ebeveynlerin %10'unun olumsuz (n=33), %57'sinin orta (n=180), %33'ünün ise olumlu (n=104) tutuma sahip olduğu görüldü. Ebeveynlerin cinsiyeti, aile yapıları, çocuk sayıları, yaşları ve kronik hastalıkları ile yapılan karşılaştırmalarda anlamlı bir fark saptanmadı. Öte yandan devlet memuru ve serbest çalışan ebeveynlerin aşıya ilişkin tutumları çalışmayan ebeveynlere göre, doktora veya yüksek lisans yapmış olan ebeveynlerin diğer eğitim seviyelerine göre, geliri giderden fazla olan ebeveynlerin geliri giderden az ve gidere eşit olanlara göre, aşılar hakkındaki bilgilerini yeterli bulan ebeveynlerin yetersiz bulanlara göre, çocuklarına çocukluk çağı aşılarını tam yaptıran ebeveynlerin tam yaptırmayanlara göre göre daha olumlu bir tutumda olduğu görüldü. Diğer maddelerde ise, aşı ile verilen mikroba bağlı hastalanma konusunda tedirgin olan ebeveynlerin aşıdan sonraki ateşten tedirgin olanlara göre, yeni bir pandemiden endişe olan ebeveynlerin endişeli olmayan ebeveynlere göre, Covid-19 pandemisinden sonra aşılara yönelik düşünceleri olumsuz etkilenmiş olan ebeveynlerin olumsuz etkilenmemiş olanlara göre, Covid veya Grip aşısı yaptırmamış ebeveynlerin yaptıranlara göre, Covid ve grip aşısının yararı zararından az diyen ve sosyal medyada olumsuz aşı haberlerini destekleyen ebeveynlerin diğerlerine göre tutumları daha olumsuzdur. Dünya Sağlık Örgütü ve Sağlık Bakanlığı önerirse grip aşısını yaptırırım diyen ebeveynlerin aşıya ilişkin tutumları diğer gruplara göre anlamlı şekilde daha olumludur, fakat grip aşısını yaptırırım diyen ebeveynlerin oranı %30 dur (n:96). Bu da gösteriyor ki ebeveynler, sağlık otoriteleri söylese bile kendilerine ve çocuklarına grip aşısı yaptırmak istememektedir. Aynı şekilde olası yeni bir covid varyantında katılımcıların %63 ü, yeni üretilen Covid aşısını kendilerine ve çocuklarına yaptırmak istememişlerdir. Sonuç: Aşı tereddüdü, çevresel ve sosyal birçok etkenin altında şekillenmektedir. Bu doğrultuda yürüttüğümüz çalışmada, ebeveynlerin salgın dönemlerinde aşılamaya yönelik düşünce ve tutumları baz alınarak gruplandırılması sağlanmış, böylece aşı kararsızlığı yaşayan anne-babalar ile bu tereddütlerin nedenleri belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırma sonuçları, çocuklarına aşı yaptıran ebeveynlerin dahi grip ve COVID aşısı hakkında ciddi kaygılar taşıdığını ortaya koymuştur. Bu durum, söz konusu ebeveynlerin salgın hastalıklar döneminde çocuklarını aşılamaktan kaçınmasına ya da çevrelerine tereddütlerini yansıtmasına neden olabilir. Dolayısıyla, ebeveynlerin grip ve COVID-19 aşılarına karşı tutumlarını anlamak, gelecekteki salgınlarla mücadele ve toplum sağlığının genel seviyesinin yükseltilmesinde kritik bir rol oynayacaktır.
Özet (Çeviri)
Aim: Respiratory tract infections are the most common health problem observed in children and represent the leading cause of emergency department visits throughout the year. The vaccines developed to date protect children from severe complications and reduce the risk of hospitalization. Both influenza and COVID vaccines are critically important not only for individual health but also for preventing the spread of infectious diseases within the community. However, widespread vaccine hesitancy may negatively impact the acceptance rates of these vaccines specifically recommended for children. The knowledge levels, attitudes, and behaviors of parents are therefore pivotal in devising effective strategies to address these issues. Understanding parents' attitudes toward influenza and COVID-19 vaccines will contribute to countering misinformation and disinformation, thereby promoting evidence-based health decisions in society and aiding in the eradication of potential pandemic diseases. Materials and Methods: This descriptive study was conducted among parents who attended the pediatric outpatient clinic of Haydarpaşa Numune Hospital. A total of 317 parents volunteered to participate and were evaluated using a socio-demographic questionnaire along with a vaccine attitude scale. The survey was administered face-to-face by the researcher. Results: Based on scores obtained from the vaccine attitude scale, parents were categorized into three groups: 10% exhibited a negative attitude (n = 33), 57% a neutral attitude (n = 180), and 33% a positive attitude (n = 104). No significant differences were observed when comparing attitudes according to parents' gender, family structure, number of children, age, or presence of chronic diseases. In contrast, several factors were associated with more positive attitudes toward vaccination:Parents employed as state employees or self-employed showed more positive attitudes than those who were not employed. Parents with a doctorate or master's degree had more positive attitudes compared to those with lower educational levels. Parents whose income exceeded their expenses exhibited more positive attitudes than those whose income was less than or equal to their expenses. Parents who considered their knowledge about vaccines to be sufficient demonstrated more positive attitudes compared to those who deemed their knowledge insufficient. Parents who fully completed their children's childhood vaccination schedules had more positive attitudes than those who did not. Furthermore, regarding other survey items: Parents who were apprehensive about infections associated with the vaccine-delivered microorganism had more negative attitudes compared to those who were primarily concerned about post-vaccination fever. Those who were worried about the emergence of a new pandemic exhibited more negative attitudes than those who were not. Parents whose perceptions of vaccines were negatively influenced after the COVID-19 pandemic held more negative attitudes than those whose views remained unchanged. Parents who had not received either the COVID or influenza vaccine displayed more negative attitudes compared to those who had been vaccinated. Additionally, parents who believed that the benefits of the COVID and influenza vaccines were lower than their harms and who endorsed negative vaccine news on social media also held more negative attitudes compared to others. Notably, the attitudes were significantly more positive among parents who stated,“I will get the influenza vaccine if recommended by the World Health Organization and the Ministry of Health.”However, only 30% (n = 96) of parents expressed this willingness, indicating that even when advised by health authorities, many parents are reluctant to have themselves and their children receive the influenza vaccine. Similarly, in the event of a new COVID variant, 63% of participants reported that they would not have the newly developed COVID vaccine administered to themselves or their children. Conclusion: Vaccine hesitancy is influenced by a multitude of environmental and social factors. In our study, parents were grouped based on their thoughts and attitudes toward vaccination during pandemic periods, which facilitated an exploration of the underlying reasons for vaccine indecision among parents. The findings revealed that even parents who had vaccinated their children harbor significant concerns about the influenza and COVID vaccines. This may lead such parents either to avoid vaccinating their children during outbreaks or to express their hesitations within their communities. Therefore, understanding parents' attitudes toward influenza and COVID-19 vaccines is critical for combating future pandemics and for raising the overall level of public health.
Benzer Tezler
- COVİD-19 (yeni koronavirüs hastalığı) aşılaması sürecinin ebeveynlerin çocukluk çağı aşılaması üzerine düşüncelerine etkisi
Impact of the COVID-19 vaccination process on parents' attitudes toward childhood vaccination
OZAN EMRE ELİAÇIK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiDokuz Eylül ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TOLGA GÜNVAR
- Yurt dışından kesin dönüş yapan işçi çocukları ile Türkiye'de doğup büyümüş çocukların frustrasyona karşı geliştirdikleri agresyonun yönü ve türünün rosenzwerg pıcturefrustratron testi ile değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
NERMİN ÇELEN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıUludağ ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SUNA TANELİ
- Arpada diallel melez analizleri ile bazı tarımsal özelliklerin kalıtımı üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
KAYIHAN Z. KORKUT
Doktora
Türkçe
1981
ZiraatEge ÜniversitesiBitki Islahı ve Genetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM DEMİR
- Sosyo-ekonomik faktörlerin Erzurum merkez ilçesi ilkokul çocuklarında diş gelişimine etkisi
Başlık çevirisi yok
ZUHAL KIRZIOĞLU
- 6-7,5 zeka yaşındaki normal zekalı, organik ve organik olmayan hafif derecede zihinsel özürlü çocukların bilişsel yapılarının karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
NİLHAN SEZGİN
Doktora
Türkçe
1987
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıHacettepe ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. IŞIK SAVAŞIR