Kanser teşhisi almış hastalarda, kansere tepki tarzı ölçeğinin (mental adjustment to cancer scale) güvenilirlik ve geçerlik yönünden incelenmesi
Validy and reability studies of the mental adjustment to cancer scale on cancer diagnosed patients
- Tez No: 91663
- Danışmanlar: PROF. DR. KEMAL ÇAKMAKLI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Onkoloji, Oncology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2000
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Prevantif Onkoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
VI. ÖZET Bu araştırmada, 1989 yılında, Watson ve Greer tararından, hastanın kanser teşhisine verdiği tepkilerin tanınmasını sağlamak amacıyla geliştirilen, kendi kendini değerlendirme aracı olan Mental Adjustment to Cancer Scale (MAC)'in Türk kültüründe güvenilirlik ve geçerlik düzeyleri araştırılmıştır. MAC, maddeleri bir ile dört arası puanlanan likert tipi ölçektir. 40 madde ve beş alt ölçekten oluşmuştur. Bir yaşam krizi olarak kanser tanısı almış bireylerde, hastalığa gösterilen tepki tarzlarını ve bu tepki tarzlarının oranını ölçmek üzere, Türk kanser hastası örnekleminde geçerli ve güvenilir bir test bulunmamaktadır. Bu çalışmada, kısa sürede uygulanma ve değerlendirilme pratikliğine sahip bir testin, onkoloji alanında ihtiyacı yoğun olarak hissedilmesi nedeniyle, Kansere Tepki Tarzı Ölçeği (KTTÖ)'nin güvenilirlik ve geçerlik çalışması amaç edinilmiştir. MAC'in Türkçe'ye çevirisi, çeşitli uzmanlar tarafından titiz bir şekilde gerçekleştirilmiştir. Oluşan bu Türkçe forma“Kansere Tepki Tarzı Ölçeği”(KTTÖ) adı verildikten sonra güvenilirlik ve geçerlik çalışmaları uygulanmıştır. İçsel tutarlılık çalışmasında (N=270), alt testlerin Cronbach alfa güvenilirlik katsayıları 0.72 ile 0.58 arasında değişmiştir. Aktif tedavide olmayan örneklem üzerinde (N=21) test- tekrar test güvenilirliği, 24 gün arayla yapılmıştır. Madde bazında yapılan bu çalışmada, anlamlı korelasyonlar, 0.86 (p<0.000) ile 0.42 (p<0.05) arasında bulunmuştur. Yedi maddenin korelasyonları ise anlamlı değildir. Yarıya bölme güvenilirlik yönteminde (N=270), Spearman Brown katsayısı korelasyonları ise, alt testler için 0.64 ile 0.52 arasında bulunmuştur. 72“Çaresizlik/Ümitsizlik”ile“Endişeli Bekleyiş”alt testleri arasında r = 0.38 (p<0.009);“Çaresizlik/Ümitsizlik”ile“Kadercilik”alt testleri arasında r = 0.29 (p<0.05);“Mücadeleci Ruh”ile“Çaresizlik/Ümitsizlik”alt testleri arasında r = -0.45 (p<0.001) ilişki vardır. Yapı geçerliğini destekleyen bir bulgu da,“Çaresizlik/Ümitsizlik”ile“Endişeli Bekleyiş”alt testlerinin, depresyon puanlanyla ilişkili olmasıdır. Depresyon puanlan ile“Çaresizlik/Ümitsizlik”alt testi için r = 0.50 (p<0.000), depresyon puanlan ile“Endişeli Bekleyiş”alt testi için r= 0.49 (p<0.000) bulunmuştur. Madde geçerliğine yönelik madde-toplam puan korelasyonlan;“Mücadeleci Ruh”alt testi için 0.49 ile 0.18 arasında,“Çaresizlik/Ümitsizlik”alt testi için 0.59 ile 0.3 1 arasında,“Endişeli Bekleyiş”alt testi için 0.44 ile 0. 16 arasında,“Kadercilik”alt testi için 0.40 ile 0.28 arasında bulunmuştur. Faktör analizine göre, KTTÖ'nün, orjinal forma uygun bir yapılanma içerisinde olduğu tespit edilmiştir. Aynca KTTÖ puanlan ile cinsiyet arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Kadınlann“Mücadeleci Ruh”alt testi puanlan, anlamlı bir şekilde, erkeklerden daha fazla bulunmuştur (t = -3.04, p<0.003). Yaş ile“Kadercilik”(r = 0.16, p<0.01) ve“Çaresizlik/Ümitsizlik”(r = 0.13, p<0.05) alt testleri arasında ilişkiler saptanmıştır. KTTÖ ile yapılan çalışmalar, MAC'nin, Türk kültürüne uyarlanabilecek bir test olduğunu göstermiştir. KTTÖ'nün psikometrik özellikleri, ölçeğin klinik çalışmalarda ve araştırmalarda kullanılabilirliğe işaret etmektedir. Aynca, kanser hastasına yardımcı olmaya çalışan hekim, hemşire, psikolog ve sosyal çalışmacılann, hastayı tanımasına yardımcı olabilecek bir araçtır. 73
Özet (Çeviri)
Vn. SUMMARY In this research, the levels of reliability and validity of a self-evaluation test, the Mental Adjustment to Cancer Scale (MAC), which was developed to recognize the patient's responses to the cancer diagnosis by Watson and Greer in 1989, are studied. The test consists of five subscales and 40 items scored in the form of four graduated likert type. There isn't a valid and reliable test in the Turkish cancer patients sample to measure the responses in cancer diagnosed individuals and the rate of these coping responses. The validity and reliability studies of the Mac Scale are aimed in this research because of the need for a quickly appliable and evaluated test in the oncology field. The translation of the Mac Scale to Turkish was accomplished by several professionals. The validity and reliability studies were applied to this Turkish form. In the interior consistency study (N=270), the Cronbach alfa reliability coefficients varied between 0.72 and 0.58. The test-retest reliability was done on a sample of patients (N=21) who were not on active treatment, with a 24-day time interval. In this item-based study, the meaningful correlations were found to be between 0.86 (p<0.000) and 0.42 (p<0. 05). The correlations of seven items were found to be meaningless. In the split-half reliability method (N=270), the Spearman Brown coefficient correlations for the subtests were between 0.64 and 0.52. In the relationship between the subtests, the correlation is 0.38 (p<0.009) between“Helplessness/Hopelessness”and“Anxious Preoccupation”; 0.29 (p<0.05) 74between“Helplessness/Hopelessness”and 'Tatalism“; - 0.45 (p<0.001) between ”Fighting Spirit“ and ”Helplessness/Hopelessness“ subscales. Another finding supporting structure validity is the relationship between the ”Helplessness/Hopelessness“ and ”Anxious Preoccupation“ subscales and the depression scores. The correlation between depression scores and ”Helplessness/Hopelessness“ subscale is 0.50 (pO.OOO); and the correlation between depression scores and ”Anxious Preoccupation“ subscale is 0.49 (pO.OOO). Item-total score correlations are: Between 0.49 and 0.18 for ”Fighting Spirit“; between 0.59 and 0.31 for ”Helplessness/Hopelessness“; between 0.44 and 0.16 for ”Anxious Preoccupation“; between 0.40 and 0.28 for 'Tatalism”. According to the factor analysis, the MAC is found to be in a structure suitable to the original form. In addition, a meaningful relationship was found between the MAC scores and gender. The“Fighting Spirit”scores of women were more than the scores of men in a meaningful way (t= -3.04 p<0.003). Relationships between age and 'Tatalism“ (r=0.16 p<0.008) and ”Helplessness/Hopelessness" subscales (r= 0.13 p<0.05) were found. The studies applied on MAC show that it can be adapted to the Turkish culture. Besides this, the MAC is an instrument which can help doctors, nurses, psychologists and social workers to recognize the cancer patients they are trying to help, in their clinical studies and researches. 75
Benzer Tezler
- Küçük hücreli akciğer kanserli hastalarda plazma anti-nöronal antikorların araştırılması
Evaluation of plasma anti-neuronal antibodies in small cell lung carcinoma
SEMA İÇÖZ
- Üst gastrointestinal sistem kanamaları ve tedavi yöntemleri (322 olgunun incelenmesi)
Başlık çevirisi yok
LEVENT BOZATLI
- Over kanserinin tanı ve takibinde tümör belirteci olarak lisofosfatidik asit
Lysophosphatidic acid as a tumor marker for ovarian cancer
Z. MERVE BARBAROS
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2001
Kadın Hastalıkları ve Doğumİstanbul ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. TUGAN BEŞE
- Kadına özgü kanserlerden korunma ve erken tanıda hemşirelerin etkinliği
Effectiveness of nurse in early detection and protection from cancer belonging to the women
GÜLTEN ÇAY
Doktora
Türkçe
1999
HemşirelikHacettepe ÜniversitesiDoğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF.DR. LALE TAŞKAN
- Tedaviye erken ve geç başlayan meme kanserli hastaların denetim odağı ve bazı demografik değişiklikler bakımından karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
EMİNE MÜCELLA KARTOĞLU (ACAY)