Geri Dön

Anadolu Selçuklu ve Beylikler Dönemi ahşap oymacılığında hat

Calligraphy in wood carving of Anatolian Seljuk and Principalities Period

PDF İndir

  1. Tez No: 915528
  2. Yazar: İFFET SÜMEYYE DEMİRBAŞ
  3. Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET HÜSREV SUBAŞI
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2024
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Geleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı
  12. Bilim Dalı: Geleneksel Türk Sanatları Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu tezde“Anadolu Selçuklu ve Beylikler Dönemi Ahşap Oymacılığında Hat”başlığı altında söz konusu dönemlerde ahşap üzerine oyma ve benzeri tekniklerle ortaya konan hat eserleri farklı özellikleri itibarıyla incelenerek tasnif ve değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Bu eserler coğrafi olarak Anadoluda yer alıp, dönem olarak 12.yy. sonundan 14.yy.ın ilk yarısına kadar olan üç asırlık sürece aittir. Beyşehir Eşrefoğlu Camii, Afyonkarahisar Ulu Camii, Sivrihisar Ulu Camii, Mahmud Bey Camii, Konya Alâeddin Camii, Ankara Arslanhane Camii gibi dönemini temsil eden önemli mimari yapılar ile Afyonkarahisar Müzesi, Ankara Etnografya Müzesi, İnce Minare Taş ve Ahşap Eserleri Müzesi, Kastamonu Liva Paşa Konağı Etnografya Müzesi, Sahib Ata Vakıf Müzesi gibi yerel müzelerde yer alan eserler incelenmiştir. Eserlerde hat çeşidi olarak ağırlıkta Selçuklu celî sülüsü olup, kûfi, mak'ılî kompozisyonlar da görülmektedir. Kitabelerde âyet, hadis, dua ve benzeri metinler tercih edilmiş, çoğu Arapça olmak üzere Türkçe ve Farsça dillerine de yer verilmiştir. Minber, kapı, pencere kanadı, sanduka, rahle, kürsî gibi ahşab unsurlarda düz veya yuvarlak satıhlı derin oyma, çift kat izlenimi veren oymalar, dantel gibi delikli ajur şeklinde oyma teknikleri kullanılmıştır. Selçuklu celî sülüsünde de harflerin en, boy, derinlik, yuvarlak ve keskin düz çizgiler gibi ana unsur oranlarında 1/3 ölçüsü öne çıkmaktadır. Çanaklı harflerin yuvarlak olması, dik harflerin kalın başlayıp ince bitmesi ve alt uçlarının sola doğru kıvrılması Selçuklu celî sülüsünün belirgin özelliklerindendir.

Özet (Çeviri)

In this thesis, under the title of“Calligraphy in Wood Carving in the Anatolian Seljuk and Principalities Period”, the calligraphy works produced on wood with carving and similar techniques in the mentioned periods were examined, classified and evaluated in terms of their different features. These works are geographically located in Anatolia and belong to a period of three centuries from the end of the 12th century to the first half of the 14th century. Important architectural structures representing the period such as Beyşehir Eşrefoğlu Mosque, Afyonkarahisar Ulu Mosque, Sivrihisar Ulu Mosque, Mahmud Bey Mosque, Konya Alaeddin Mosque, Ankara Arslanhane Mosque and works in local museums such as Afyonkarahisar Museum, Ankara Ethnography Museum, İnce Minare Stone and Wood Works Museum, Kastamonu Liva Paşa Mansion Ethnography Museum, Sahib Ata Foundation Museum were examined. The predominant calligraphy type in the works is Seljuk celi thuluth, while kufi and maq'ili compositions are also seen. In the inscriptions, verses, hadiths, prayers and similar texts were preferred, and most of them were in Arabic, but Turkish and Persian were also included. Deep carvings with flat or round surfaces, carvings giving the impression of double layers, and openwork carving techniques resembling lace were used on wooden elements such as the pulpit, door, window sash, coffin, lectern, and pulpit. In the Seljuk celî sülüs, the 1/3 measure stands out in the main element ratios such as the width, length, depth, round and sharp straight lines of the letters. The roundness of the bowled letters, the thick start of the upright letters and the thin end, and the curving of the lower ends to the left are the distinctive features of the Seljuk celî sülüs.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    818527

    Anadolu selçukluları ve beylikler dönemine ait ahşap minberlerin malzeme, yapım tekniği ve süsleme özelliklerinin incelenmesi

    Investigation of materials, construction techniques and ornamental properties of wooden minbars of anatolian seljuks and principalities period

    AYTEN AKSU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Sanat TarihiGazi Üniversitesi

    Ağaç İşleri Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. CEVDET SÖĞÜTLÜ

  2. Tez No

    664444

    Antalya'daki Selçuklu ve Beylikler devri köprüleri

    The bridges of Seljuks state and Turkish principalities in Antalya

    KORCAN GÜLGÖNÜL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    Sanat TarihiAkdeniz Üniversitesi

    Akdeniz Ortaçağ Araştırmaları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. LOKMAN TAY

  3. Tez No

    101831

    Türkiye`de geleneksel ahşap işçiliği ve çağdaş ahşap yontu sanatı

    The Traditional wood workmanship and contemporary wood sculpture art in Turkey

    DERYA YILMAZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2001

    Güzel SanatlarMimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi

    Heykel Ana Sanat Dalı

    PROF. MERİÇ HIZAL

  4. Tez No

    356411

    Birgi Ulu Camii mimari tezyinat analizi

    Architectural and ornamentation analysis of Birgi Great Mosque

    GÜLAY CENGİZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2013

    Sanat TarihiMarmara Üniversitesi

    İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. AZİZ DOĞANAY

  5. Tez No

    436637

    Osmanlı Beyliği dışında Batı Anadolu Beyliklerinde mimari süsleme

    Architectural decoration in the West Anatolian Principalities out of the Ottoman Principalities

    ONURHAN BOZKURT

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    Sanat TarihiEge Üniversitesi

    Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SEVİNÇ GÖK İPEKÇİOĞLU

Geri Dön