Geri Dön

Otizm spektrum bozukluğu tanısı bulunan çocukların tuvalet eğitimi sürecine yönelik ebeveyn yaşantıları

Parental experiences regarding the toilet training process of children diagnosed with autism spectrum disorder

  1. Tez No: 914719
  2. Yazar: FATMA BEYZA PARÇA
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. ÖZLEM TOPER
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Bursa Uludağ Üniversitesi
  10. Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Zihin Engelliler Eğitimi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) olan bireyler, tipik gelişim gösteren akranlarıyla karşılaştırıldığında tuvalet becerilerini edinme konusunda zorluklar yaşayabilmektedir. OSB olan bireylere tuvalet becerisini öğretmeyi hedefleyen uygulamalı araştırmalar bulunmakta ve bu araştırmaların sonuçları, sistematik olarak sunulan müdahale yöntemleriyle tuvalet becerisini edinebildiklerini göstermektedir. Ancak diğer yandan OSB'ye özgü duyusal hassasiyetler ve rutinlere bağlı olmak gibi bazı karakteristik özellikler bu sürecin hem çocukların kendisi hem de ebeveynleri için zorlu bir süreç olabilmektedir. Alanyazında OSB olan çocuklara tuvalet becerisinin öğretimine yönelik etkililik araştırmaları bulunmasına rağmen, ebeveynlerinin bu süreçteki deneyimlerini inceleyen araştırmalar oldukça sınırlıdır. Bu gereksinimden dolayı bu araştırmada OSB tanısı almış çocukların tuvalet eğitimi sürecine yönelik ebeveynlerin yaşadıkları deneyimlerin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın katılımcıları, OSB tanısı bulunan ve tuvalet kullanımı becerilerini kazanan 13 çocuğun ebeveynleridir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik desen kullanılmış ve veriler ebeveynlerle yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler“tuvalet eğitimine başlama öncesine yönelik bulgular”,“tuvalet eğitimine hazırlık sürecine yönelik bulgular”,“tuvalet eğitiminin kazandırılmasına yönelik bulgular”ve“tuvalet eğitimi sürecinde ebeveyn yaşantıları”şeklinde 4 ana temaya ayrılmıştır. Araştırmanın sonuçları, tuvalet eğitimi sürecinin, ebeveynler için hem olumsuz hem de olumlu deneyimlerin iç içe geçtiği, değişken ve kişisel bir deneyim olduğunu göstermektedir. Olumlu bir yaklaşım ve doğru zamanlama ile eğitim sürecini daha kolay tamamlayan ebeveynler olduğu gibi, çocuklarının direnç göstermesi ve süreçte zorlanması nedeniyle ek çaba sarf eden ebeveynler de bulunduğu belirlenmiştir. Tuvalet eğitimi sürecinde sabırlı olmanın, çocuğun hazır olduğu zamanı beklemenin ve olumsuz deneyimlere rağmen devamlılık sağlamanın, başarılı bir eğitimin temel unsurlarından olduğu ebeveynler tarafından belirtilmiştir.

Özet (Çeviri)

Individuals with Autism Spectrum Disorder (ASD) may experience difficulties in acquiring toilet skills compared to their typically developing peers. There are applied research studies aimed at teaching toilet skills to individuals with ASD, and the results of these studies show that with systematically presented intervention methods, they can acquire toilet skills. However, certain characteristics unique to ASD, such as sensory sensitivities and attachment to routines, can make this process challenging for both the children themselves and their parents. Although there are effectiveness studies in the literature regarding teaching toilet skills to children with ASD, research examining the experiences of their parents in this process is quite limited. Due to this need, the aim of this study was to investigate the experiences of parents of children diagnosed with ASD regarding the toilet training process. The participants of the study were parents of 13 children with an ASD diagnosis who had acquired the skills of urination and staying dry during toilet use. A phenomenological design, one of the qualitative research methods, was used in the study, and data were collected through semi-structured interviews with parents. The data obtained from the research were divided into four main themes:“findings regarding the period before starting toilet training,”“findings regarding the preparation process for toilet training,”“findings regarding the acquisition of toilet training,”and“parental experiences during the toilet training process.”As a result, it was concluded that the toilet training process is a variable and personal experience for parents, containing both negative and positive experiences. Some parents were able to complete the training process more easily with a positive approach and correct timing, while others had to exert extra effort due to their children's resistance and difficulties in the process. Parents mentioned that being patient, waiting for the child to be ready, and maintaining consistency despite negative experiences were fundamental elements of successful training

Benzer Tezler

  1. Otizm spektrum bozukluğu tanısı olan çocukların yürütücü işlevlerinin eğitim öncesi ve eğitim sonrası perfomanslarının porteus labrentleri testi ile karşılaştırılması

    The comparison of the pre-educational and after-educational performances of the executive functions of children with autism spectrum disorders with porteus maze test

    DİLARA DOĞAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıÜsküdar Üniversitesi

    Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. NURPER ÜLKÜER

  2. Otizm spektrum bozukluğu tanısı almış çocukların annelerinin yaratıcı drama sürecindeki yaşantı ve deneyimlerinin incelenmesi

    Exploring the experiences and perspectives of mothers of children diagnosed with autism spectrum disorder in the creative drama process

    GÜNER ÖZDOĞRU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Eğitim ve ÖğretimÇukurova Üniversitesi

    Temel Eğitim Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MUSTAFA YAŞAR

  3. Otizm spektrum bozukluğu tanısı olan çocukların annelerine uygulanan bilinçli farkındalık temelli psikolojik güçlendirme programının bilinçli farkındalık ve psikolojik sağlamlık düzeyine etkisi

    The effect of a mindfulness-based psychological empowerment program applied to mothers of children diagnosed with autism spectrum disorder on mindfulness and psychological resilience levels

    BERNA ŞENCAL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    HemşirelikOndokuz Mayıs Üniversitesi

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. OYA SEVCAN ORAK

  4. Otizm spektrum bozukluğu tanısı alan çocukların annelerinde görülen depresyon-anksiyete belirtileri ve damgalanma algısı

    Depression-anxiety symptoms and stigma perception in the mothers of children with autism spectrum disorder

    BÜŞRA ÖZ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    PsikiyatriDicle Üniversitesi

    Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. TUĞBA YÜKSEL

  5. Otizm spektrum bozukluğu tanısı almış 5-6 yaş çocukların ebeveyn tutumlarının sosyal duygusal uyum düzeylerine etkisinin incelenmesi

    The invastigation of the effects of parental attitudes on socioemotional adjustment levels of 5-6 year old children with autism spectrum disorders

    ŞERİFE TUĞÇE DİKİCİ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    PsikolojiBeykent Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MEHMET KEREM DOKSAT