Afete müdahale ekiplerinin duygusal emek bağlamında yaşam deneyimlerinin incelenmesi
Exploring the life experiences of disaster responders in the context of emotional labor
- Tez No: 906594
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SERHAT TEK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyal Hizmet, Sosyoloji, İlk ve Acil Yardım, Social Work, Sociology, Emergency and First Aid
- Anahtar Kelimeler: Afet, Afet Yönetimi, Psikososyal Müdahale, 6 Şubat 2023 Depremleri, Duygusal Emek, Afetler, Disaster, Disaster Management, Psychosocial Intervention, February 6 2023 Earthquakes, Emotional Labor, Disasters, Emetional labor
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bitlis Eren Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Acil Durum ve Afet Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Afetler toplumları ekonomik, sosyal, demografik ve psikolojik yönden etkileyen olaylardandır. Afetler hem doğal hem de doğal olmayan nedenleri bağlamında yıkıcı etkilere sahiptir. Afet türlerinden deprem ise fiziki yıkıcılığı en çok hissedilenler arasındadır. Özellikle şiddetli depremleri deneyimleyen bireyler fiziki tahribatın yanı sıra sosyal ve psikolojik tahribatında öznesi olabilmektedir. Türkiye'de 6 Şubat 2023 gerçekleşen depremler ülke tarihinin en yıkıcı depremleri arasında yer almaktadır. Türkiye'de yaşanan şiddetli depremler sonrasında baş etme stratejileri arasında afetzedelere psikososyal destek hizmeti sunma önemli müdahale stratejileri arasında yer almaktadır. Genellikle psikososyal destek ekipleri deprem bölgesine ilk intikal eden müdahale ekipleri arasında yer almaktadır. Buradan hareketle psikososyal müdahale ekiplerinin depremin yaşandığı ilk zamanlardaki kaotik ortamı depremzedelerle birlikte deneyimledikleri ve çoğu kez onlarla aynı zorlukları tecrübe ettikleri görülmektedir. Psikososyal müdahale ekiplerinin yaşamış olduğu söz konusu zorluklar sonraki süreçlerde onların mesleki ve sosyal yaşamlarını etkileyebilmektedir. Bu tez çalışması psikososyal destek ekiplerinin deprem bölgesinde yaşamış oldukları durumları duygusal emek yaklaşımı bağlamında açığa çıkartmayı hedeflemiştir. Mesleki bir sorumluluk olarak psikososyal destek ekipleri depremzedelere hizmet sunarken kendi yaşamış oldukları şok, korku, endişe, acı vb. gibi yoğun duyguları hizmet alanlara yansıtmamalı ve duygusal olarak güçlü kalmayı başarabilmelidir. Profesyonel olarak deprem bölgesine görevlendirilen psikososyal destek ekiplerinin hizmet sunarken vermiş olduğu mesleki tepkiler bu tezde duygusal emek bağlamında değerlendirilmektedir. Bir başka ifadeyle psikososyal müdahale ekiplerinin profesyonel olarak sergilediği bu tepkileri nasıl anlamlandırdıkları bu tez konusunun temel argümanı olarak konumlanmaktadır. Bu tez çalışmasında nitel araştırma yöntemlerinden tematik analiz tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın amacı doğrultusunda veri toplama tekniklerinden yarı yapılandırılmış görüşmeye başvurulmuştur. Katılımcıların ifadeleri içerik analizi yöntemiyle analiz edilerek analizler sonucunda alt tema ve kodlara ulaşılmıştır. Elde edilen bulgular ışığında psikososyal destek ekiplerin deprem bölgesine ilk intikal süreçlerinin fiziksel ve psikolojik açıdan zorlayıcı olduğu, yaşadıkları olayların hem kişisel hem de mesleki hayatlarını etkilediği, hizmet sunarken hissettikleri duygularla sergiledikleri duyguların uyumsuz olduğu görülmektedir. Ayrıca profesyonellerin bazı durumlarda mesleki sorumluluklarının dışında kalan hizmetleri de sunmak zorunda kaldıkları ve deprem bölgesinde yaşamış oldukları zorlukları aşmada birtakım stratejiler geliştirdikleri de saptanmıştır.
Özet (Çeviri)
Disasters are events that affect societies economically, socially, demographically and psychologically. Disasters have devastating effects in the context of both natural and unnatural causes. Among the types of disasters, earthquakes are among the most physically destructive ones. Individuals who experience especially severe earthquakes can be the subject of social and psychological destruction as well as physical destruction. The earthquakes that took place in Turkey on February 6, 2023 are among the most destructive earthquakes in the country's history. Providing psychosocial support services to disaster victims is among the most important coping strategies after severe earthquakes in Turkey. Generally, psychosocial support teams are among the first intervention teams to arrive in the earthquake zone. From this point of view, it is seen that psychosocial intervention teams experience the chaotic environment in the first times of the earthquake together with the earthquake victims and often experience the same difficulties with them. These difficulties experienced by psychosocial intervention teams can affect their professional and social lives in the following processes. This thesis aims to reveal the situations experienced by psychosocial support teams in the earthquake region in the context of emotional labor approach. As a professional responsibility, psychosocial support teams should not reflect their own intense emotions such as shock, fear, anxiety, pain, etc. to the service recipients and should be able to remain emotionally strong while providing services to earthquake victims. In this thesis, the professional reactions of psychosocial support teams who are professionally assigned to the earthquake region while providing services are evaluated in the context of emotional labor. In other words, how psychosocial intervention teams make sense of these professional reactions is the main argument of this thesis. Thematic analysis technique, one of the qualitative research methods, was used in this thesis study. In line with the purpose of the research, semi-structured interviews were used as one of the data collection techniques. The statements of the participants were analyzed by content analysis method and sub-themes and codes were reached as a result of the analysis. In the light of the findings obtained, it is seen that the first deployment processes of psychosocial support teams to the earthquake zone are physically and psychologically challenging, the events they experience affect both their personal and professional lives, and the emotions they feel while providing services and the emotions they display are incompatible. It was also found that professionals had to provide services outside their professional responsibilities in some cases and developed some strategies to overcome the difficulties they experienced in the earthquake zone.
Benzer Tezler
- Turkey's role in Afghanistan in the post 9/11 era
11 Eylül'den günümüze Türkiye'nin Afganistan'daki rolü
CANAN BAYRAM ÇUBUK
Yüksek Lisans
İngilizce
2014
Uluslararası İlişkilerOrta Doğu Teknik ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. IŞIL ANIL
- Afet yönetim bağlamında afet lojistiği safhası ve gönüllü katılımı
Disaster logistics phase and volunteer participation in the context of disaster management
VURAL BODUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Kamu YönetimiAnkara Sosyal Bilimler ÜniversitesiAfet ve İnsani Yardım Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ASLI AKAY
- Determining the barriers and opportunities for the integration of extended reality in disaster management using MCDM methods
Afet yönetiminde genişletilmiş gerçeklik teknolojilerinin entegrasyonu önündeki engeller ve fırsatların ÇKKV yöntemleriyle belirlenmesi
EREN MERT KAŞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Bilim ve Teknolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiAfet ve Acil Durum Yönetimi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. ÖMER EKMECİOĞLU
- Marmara bölgesi'nin depremselliği ve beklenen Marmara depreminde, İstanbul'a çevre illerden gelecek kurtarma ekiplerinin afet anındaki koordinasyonu: Ulusal medikal kurtarma ekibi'ne yönelik bir uygulama
In the Marmara Region seismicity and expected marmara earthquake, coordination of rescue teams coming to istanbul from environmental provinces during disaster: An application for national medical rescue team
ELİF ÇAMARASI
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İlk ve Acil YardımÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiAfet Eğitimi ve Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ERDEM GÜNDOĞDU
- Identification and representation of information items required for vulnerability assessment and multi-hazard emergency response operations
Ardışık tehlikeler içeren acil durumlarda binalarda hasar görebilirlik analizi ve acil duruma müdahale için ihtiyaç duyulan bilgilerin belirlenmesi ve gösterilmesi
NURAY GÖKDEMİR
Yüksek Lisans
İngilizce
2011
İnşaat MühendisliğiOrta Doğu Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA TALAT BİRGÖNÜL