Determining the importance of sustainability indicators of the furniture industry using interval-valued neutrosophic edas method
Aralık değerli nötrosofik edas yöntemi ile mobilya endüstrisinin sürdürülebilirlik göstergelerinin öneminin belirlenmesi
- Tez No: 900880
- Danışmanlar: PROF. DR. HATİCE CAMGÖZ AKDAĞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Endüstri ve Endüstri Mühendisliği, Business Administration, Industrial and Industrial Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2023
- Dil: İngilizce
- Üniversite: İstanbul Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İşletme Mühendisliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Artan nüfus ve sınırlı yerküre kaynakları nedeniyle sürdürülebilirlik anlayışı her geçen gün önemini artırmaktadır. Sürdürülebilirlik, sınırlı kaynakları en verimli şekilde kullanmayı ve gelecekte ihtiyaç duyulacak kaynakların devamlılığını sağlamayı amaçlar. Çevresel sürdürülebilirlik denilince akla ilk gelen kaynaklar ormanlardır. Bu kaynaklar mobilya sektörü için birincil hammadde ihtiyacının karşılandığı yerlerdir. Mobilya sektörü önemli sektörler arasında yer almakta ve çok sayıda çalışanı istihdam etmesi nedeniyle çevresel sürdürülebilirliğin yanı sıra bireysel ve toplumsal etkisi de oldukça yüksektir. Bu da mobilya sektörünün sürdürülebilirliğinin her yönüyle değerlendirilmesi gerekliliğini göstermektedir. Mobilya endüstrisinde sürdürülebilirliğin ölçülmesi konusunda çok fazla sayıda çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, işletmelere mobilya sektöründe sürdürülebilirlik düzeylerini ölçme ve izleme olanağı sağlamak için en doğru ve güvenilir gösterge setini ve öncelik sırlamalarını belirlemektir. Rekabetçi kalabilmek için şirketlerin sürdürülebilir süreçlerini iyileştirmeleri, performans ölçümleri gerçekleştirmeleri ve iş süreçlerini optimize etmeleri gerekmektedir. Sürdürülebilir süreçlerin iyileştirilmesi konu edildiğinde, literatürde de çoğunlukla yer aldığı üzere sürdürülebilirliğin üç boyutunda bahsedilmekte ve bunlar çevresel, ekonomik ve sosyal boyutlar olarak belirtilmektedir (Tripple Bottom Line- TBL). Bu boyutlar göz önüne alındığında, bu çalışmanın amacı mobilya firmalarının sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşmalarını değerlendirmek için bir dizi göstergeyi belirlemek ve önceliklendirmektir. Geniş bir kavram olarak düşünüldüğünde sürdürülebilirlik özneldir ve doğası gereği birçok şekilde ifade edilebilir ve anlaşılabilir. Sürdürülebilirlik farklı bakış açılarından düşünüldüğünde, örneğin ekonomi gibi, sürdürülebilirlik sadece işletmenin (finansal) devamlılığı olarak algılanabilir ve sürdürülebilirlik teriminin içerdiği belirsizlik buradan da anlaşılabilir. Bu amaçla, bulanık mantık, sürdürülebilirlik ölçümünü ele almanın uygun bir yolu olarak görünmektedir. Ayrıca,“Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV)”tekniklerinin kullanılması, tüm uygulanabilir alternatifler arasından en uygun olanın seçilmesinde kilit rol oynamaktadır. Bu çalışma, özellikle mobilya sektörü için en uygun sürdürülebilirlik göstergelerini belirlemek amacıyla bulanık bir ÇKKV yöntemi önermektedir. Kesin olmayan ve belirsiz karar bilgilerini işleme yeteneği nedeniyle, aralık değerli nötrosofik sayılar (IVNNs) kullanılmıştır. Literatür taraması ile elde edilen indikatör setine bulanık EDAS (nötrosofik sayılar- IVNNs) uygulanarak sürdürülebilirlik indikatörler ağırlıklandırılması ve önceliklendirilmesi gerçekleştirilmiştir. Önerilen metodolojinin uygulanmasıyla, mobilya endüstrisindeki sürdürülebilirlik düzeyini ölçmek için bir dizi gösterge değerlendirilmistir. Çalışma için detaylı literatür taraması iki kısım olarak gerçekleştirilmiştir. İlk kısımda, sürdürülebilirlik göstergelerinin belirlenmesi için, mobilya sektörü başta olmak üzere (çok az çalışılmış) odaklanılarak, sürdürülebilirlik değerlendirmesi yapılan çeşitli çalışmalar tarandı. Bu çalışmalardan yararlanılarak sürdürülebilirlik göstergeleri belirlenmiş ve bir başlangıç için göstergeler listesi oluşturulmuştur. İkinci asama literatür taramasında ise bulanık mantık kullanılmış sürdürülebilirlik değerlendirme çalışmaları incelenmiştir. Kısaca belirtmek gerekirse, incelenen bu tür ayrıntılar, hangi konuların çalışıldığı, hangi yöntemlerin kullanıldığı, (varsa) hangi sektöre odaklanıldığı ve çalışmanın amacının ne olduğuydu. İlgili literatürdeki boşlukları ortaya koymanın yanı sıra bu alanda neden çalışılması gerektiğine dair kanıtlar sağlamıştır. Çalışmalardan konular şunlardır: Tedarik Zinciri Sürdürülebilirliği, Sürdürülebilir Üretim, Kurumsal Sosyal Sorumluluk, Lojistik Yönetimi, Şehirlerin Sürdürülebilirliği, Endüstriyel Sürdürülebilirlik, Taşıma Sistemlerinin Sürdürülebilirliği, Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi, Sürdürülebilirlik Risk Değerlendirmesi, Sürdürülebilir Eko- Turizm, Sürdürülebilir Bakım, Sürdürülebilir Malzeme Seçimi, Tarımsal Sürdürülebilirlik, Evsel Katı Atık Yönetimi, Karayolu Projelerinin Sürdürülebilirlik Değerlendirmesi, KOBİ'lerin Sürdürülebilir Gelişimi, Enerji Sistemlerinde Sürdürülebilirlik, Sürdürülebilir Eğitim, Sürdürülebilir Girişimcilik, Sürdürülebilir Proje Yönetimi ve Sürdürülebilir Ürün Tasarımı. Bu çalışmanın çıktıları potansiyel olarak sektörde faaliyet gösteren şirketlere doğrudan fayda sağlayacak; Literatürde sürdürülebilirlik konusunu ele alan bulanık mantık yöntemleri bulunsa da bu çalışma, bir organizasyonun sürdürülebilirliğinin ölçülmesinde aralık değerli nötrosofik EDAS yöntemini uygulayan türünün ilk örneği ve aynı zamanda mobilya sektöründe bir ilk olacaktır. Önerilen metodolojinin uygulanması yoluyla çeşitli sayıda sürdürülebilirlik göstergesi değerlendirilmiştir. Çalışma kapsamında sürdürülebilirliğin üç boyutu dikkate alınarak toplam 52 gösterge değerlendirilmiştir. Üniversite ve endüstriden beş uzmanın görüşleri ile bir veri tablosu oluşturulmuştur. Yöntem sonucunda, Kaynak (malzeme) Tüketimi- enerji, su ve hammadde gibi kaynakların tüketimi (Enl7)), Yenilenebilir Enerji Tüketimi - güneş, rüzgar ve su enerjisi gibi yenilenebilir enerji tüketimi (Enl10), Yenilenebilir Malzeme Tüketimi - malların ambalajlanmasında ve üretiminde kullanılan geri dönüştürülebilir yeşil malzemelerin düzeyi (Enl12) ve Su Tüketimi - üretim sürecinde geri dönüştürülmüş veya yeniden kullanılmış su tüketimi (Enl14), Sağlık ve Güvenlik Düzeyi - güvenli çalışma ortamının/koşullarının sağlanması ve sağlık ve tıbbi olanaklar sağlama (Sol3), Çocuk İşçiliği - yasal asgari çalışma yaşından küçüklerin istihdamı (Sol4), Müşteri Memnuniyeti - müşterilerin ürün veya hizmetten memnuniyet derecesi (Sol10) ve Çalışan Eğitimi - bunun için yapılan çalışmalar çalışanların eğitimi (eğitim sayısı ve saati gibi), Net Kâr - bir gelir dikkate alınarak ne kadar net gelir veya kâr elde edildiğini gösterir (Ecl2), Operasyonel Maliyetler - devam eden gider rutin bir iş gününün günlük işleyişinden elde edilen gelir (Ecl4), Faaliyet Kârı - şirketin faaliyet kârı (örneğin, faiz ve vergiler hariç, belirli bir dönem için temel iş fonksiyonlarından elde edilen toplam kazançtır) (Ecl1) ve Sipariş Karşılama Oranı - bir ürünün satış noktasından müşteriye teslimine kadar olan tüm süreç (Ecl11) öncü göstergeler arasında yer almıştır. Uygulanan metodoloji için duyarlılık analizi yapılmıştır. Bulgular incelendiğinde tamamen durağan bir yapı ortaya çıkmasa da sonuçlar nispeten stabil olrak görünmektedir. Kriter ağırlıklarının duyarlılık analizlerinde ekonomik ve çevresel göstergeler daha istikrarlı sonuçlar gösterirken, sosyal sürdürülebilirlik göstergelerinde daha değişken sonuçlar ortaya çıkmıştır. Ancak bu çeşitliliğe rağmen sıralamalarda son göstergelerin yukarıya doğru hareket etmesi ya da tam tersi gibi keskin durumlar gözlemlenmedi. Dolayısıyla uygulanan yöntem farklı kriter ağırlıklarına göre dengeli sonuçlar vermektedir. Yukarıda da ifade edildiği gibi bu çalışma, mobilya sektöründe işletmelerin sürdürülebilirlik düzeylerini ölçebilmeleri ve izleyebilmeleri için bulanık ÇKKV tekniği yardımıyla en doğru ve güvenilir gösterge setini ve öncelik sıralamalarını belirlemeyi amaçlamaktadır. Bu nedenle, önerilen metodoloji uygulanarak 19 çevresel, 16 sosyal ve 17 ekonomik gösterge (literatür taraması yoluyla elde edilmiştir) değerlendirilmiştir. Ancak pratik bir çözüm sunması açısından gösterge sayısının fazla değil, kontrol edilebilir seviyede olması gereklidir. Bu nedenle, TBL açısından 30'a kadar göstergenin dikkate alınması önerilmektedir. Bu amaçla, bu çalışmanın çıktısı olarak, mobilya imalat işletmelerinde sürdürülebilirliğin ölçülmesine olanak tanıyan 30 sürdürülebilirlik göstergesinin (her boyut için 10) bir listesini sunulmaktadır.
Özet (Çeviri)
Due to the increasing population and limited earth resources, the understanding of sustainability increases its importance daily. Sustainability thinking aims to use limited resources in the most efficient way and to ensure the continuity of the resources that will be needed in the future. When environmental sustainability is considered, forests are the first resources that come to mind. These resources are the primary raw material needs required for the furniture industry. The furniture industry is among the major sectors, and due to employing a large number of employees, it has a highly individual and social impact besides having impacts on environmental sustainability. This condition shows the necessity of evaluating the sustainability of the furniture industry from every perspective. In the relevant literature, there are limited studies on measuring sustainability in the furniture industry. Therefore, this study aimed to determine the most accurate and reliable indicator set and priority rankings to enable businesses to measure and monitor their sustainability levels in the furniture industry. Three dimensions of sustainability were mentioned when it comes to improving sustainable processes, as is often the case in the literature. These were environmental, economic, and social dimensions (Tripple Bottom Line-TBL). Given these dimensions, this study aimed to identify and prioritize a set of indicators to evaluate furniture companies' achievement of their sustainability goals. Parallel to being considered a broad concept, sustainability is subjective and, by its very nature, can be expressed and understood in many ways. For example, when sustainability is regarded from different perspectives, such as the economy, sustainability can only be perceived as the (financial) continuity of the business, and the ambiguity of the term sustainability can be understood from here. In real life, most of the conditions cannot be defined by conventional logic due to the inclusion of ambiguity and imprecise information. To this end, fuzzy logic seemed to be an appropriate way to handle sustainability measurement. Additionally, using“Multi-Criteria Decision Making (MCDM)”techniques is crucial in selecting the most suitable one among all viable alternatives. This study proposed a fuzzy MCDM method to determine the most appropriate sustainability indicators for the furniture industry. Additionally, because of its ability to process imprecise and ambiguous decision information, specifically the interval-valued neutrosophic numbers (IVNNs) were used. Sustainability indicators were weighted and prioritized by applying fuzzy evaluation based on distance from average solution (EDAS) (neutrosophic numbers-IVNNs) to the indicator set acquired through the literature review. With the application of the proposed methodology, a set of indicators were identified to measure the sustainability level in the furniture industry. As inferred above, this study aimed to determine the most accurate and reliable indicators set and priority rankings with the help of the fuzzy MCDM technique to enable businesses to measure and monitor their sustainability levels in the furniture industry. Therefore, 19 environmental, 16 social, and 17 economical indicators (which were extracted through literature review) were evaluated by applying the proposed methodology. However, to provide a practical solution, the number of indicators should be at a controllable level, not excessive. Therefore, it is recommended that up to 30 indicators should be considered from the aspect of TBL. For this purpose, as the output of this study, a list of 30 sustainability indicators (10 for each dimension) was presented that allows the measurement of sustainability in furniture manufacturing enterprises. Some of the prominent indicators revealed as Resource (material) Consumption (Enl7), Renewable Energy Consumption (Enl10), and Consuming Renewable Materials (Enl12) for the environmental dimension; Health and Safety Level (Sol3), Child Labor (Sol4), and Customer Satisfaction (Sol10) for the social dimension; Net Profit (Ecl2), Operational Costs (Ecl4), and Operational Profit for the economic dimension.
Benzer Tezler
- Sivas bölgesinde çeşitli yaş gruplarında kızamıkçık antikor durumunun araştırılması
The Investigation of rubella Ha-I antibody in various age groups in the Sivas region
NECMETTİN ÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
MikrobiyolojiCumhuriyet ÜniversitesiMikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUHARREM GÖKOĞLU
- 1950-1975 dönemi sosyal yapı değişiminin konut tasarımına etkisi Ankara-Kavaklıdere örneği
1950-1975 period effects of changes in social structure on planning of residences -Ankara, Kavaklıdere eraple
ADNAN AKSU
- İki katlı pamuk ipliklerinden dokunan kumaşlarda örgüye bağlı olarak maksimum atkı sıklığının değişimi üzerinde bir araştırma
Başlık çevirisi yok
MELTEM ASLI NARTER
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜNGÖR BAŞER
- Bromtimol mavisi, bromkresol moru ve klorfenol kırmızısı indikatörleri katılmış özel besiyerlerinin sütlerde antibiyotik belirtilmesine uygunluğu üzerine araştırmalar
Başlık çevirisi yok
ESENGÜL TUNCER
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiSüt Teknolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN YAYGIN