Ahmed Resmi Efendi ve sefaretnameleri
Ahmed Resmi Efendi and his ambassador reports
- Tez No: 89237
- Danışmanlar: YRD. DOÇ. DR. AHMET GÜNEŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Ahmed Resmi, Avusturya, Osmanlı Devleti, Prusya, Sefaretname, Ahmed Resmi, Austria, Ottoman State, Prussia, Ambassador report
- Yıl: 1999
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yeniçağ Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
114 ÖZET XIV. yüzyıldan itibaren giderek hız kazanan bir gelişme ve yükseliş yaşayan Osmanlı Devleti'nde özellikle Karlofça Antlaşması sonrası ortaya çıkan gelişmeler sonucunda yavaş yavaş klasik Osmanlı sisteminde değişmeler sözkonusu olmuştur. Bu değişimin en önemli sebeplerinden birisi ise cephelerde alınan başarısız sonuçlardır. Avrupa karşısında yaşanan askeri ve siyasi gerileyiş“ıslahat”düşüncesini de beraberinde getirmiştir. Batının üstünlüğü kabul edilerek öncelikle askeri alanda Avrupa'nın örnek alınması gerektiği düşüncesi hâkim olmuştur. XVIII. yüzyılda diplomasi giderek önem kazanmaya başlamıştır. Artık Osmanlı Devleti'nde Avrupa devletleri arasındaki kuvvetler dengesinde yer alma eğilimi görülmektedir. Osmanlı Devleti'nin güçlü dönemlerinde Hristiyan hükümdarlarının İstanbul'a ikâmet etmek üzere elçi göndermelerinin padişahlarca bir saygı tezahürü olarak kabul edilmesi anlayışından uzaklaşılarak devletlerarası diplomasi kurallarına uyma gerekliliği ortaya çıkmıştır. XVIII. yüzyılda kalemiye sınıfı ise giderek önem kazanmaktadır. Bu sınıfa mensup olan Ahmed Resmî önce Viyana'da (1757-1758) sonra da Prusya'da (1763-1764) elçilik görevi vesilesi ile bulunmuştur. Her iki görevi dönüşünde kaleme almış olduğu sefaretnâmelerinde mutantan törenleri de ayrıntılı olarak anlatmakla birlikte Avrupa'da iki devleti tanıtmaktadır. Özellikle üzerinde durduğu konular ise iktisat, yönetim ve askerliktir.115 Ahmed Resmî“ekonomik”alanda Osmanlı Devleti'ndeki sistemden farklı bir durumla karşılaşmıştır. Merkantalizm onun için oldukça ilgi çekici idi. Ahmed Resmî Avusturya ve Prusya'daki yönetim hakkında bilgi vererek bu iki devlet arasındaki siyasi münasebetleri özellikle de aralarındaki anlaşmazlıkların sebeplerini açıklamaktadır. Ahmed Resmî'nin iki devlet arasındaki mücadelede düşüncesi Prusya'nın üstün geleceği fikridir. Ahmed Resmî Prusya'daki askerlerin talim ve tertibi konusunda olumlu fikirlere sahiptir. Onun askeri alandaki görüşleri 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı ile daha da belirginleşecektir. Gerek bu Avrupa seyahatleri gerekse Küçük Kaynarca Antlaşması'nın imzalanması Ahmed Resmî'de toplum ve devlet yapısındaki bazı değişikliklerin yapılmasına yönelik düşüncelerin oluşumuna sebep olmuştur. Sunmuş olduğu önerilerde ise Viyana ve Berlin izlenimleri gözlemlenmektedir. Ahmed Resmî de Osmanlı devlet ricali içinde“değişim”i savunan kalemiye mensuplarından birisidir. Ahmed Resmî'nin siyasi faaliyetlerinin sonuçlarına baktığımızda ise kesin bir başarıdan bahsedemeyiz. Frederik'le Osmanlı Devleti ile Prusya arasındaki antlaşma konusunu görüşmekle birlikte bu antlaşma imzalanamamıştır.
Özet (Çeviri)
116 SUMMARY As a result of the progresses occurred after the Karlofça Agreement in the Ottoman Empire which had an accelerating development and rising gradually from the 14th century, the changes in the classical Ottoman system had been commenced. One of the most important reasons of these changes is the unsuccessful results taken from the wars. The military and political regressions against the Europe,“reform”ideas came along with itself. Firstly the idea of taking the model of the Europe in the military fields had predominated. In the 18th century, diplomacy had acquired importance gradually. Afterwards, in the Ottoman Empire, the tendency of being in the European equilibrium of powers is seen. Although in the powerful periods of the Ottoman Empire, sending an ambassador to İstanbul for residing by the Christian sovereigns was accepted as a sign of respect, this opinion was left, the necessity of adoption to the interstate diplomacy rules had occurred. In the 18th century, the class of office fees had gained importance. As a member of this class, Ahmed Resmî, had been first in Vienna (1757- 1758), later in Prussia (1763-1764) as an ambassador. In the“sefaretname^ (the ambassador reports) that he wrote out after these both missions, together with telling about the pompous ceremonies in117 detail, he introduced the two states in Europe. The topics he dwelt on were economics, administration and military service. Ahmed Resmî faced a different situation in the economics field than in the Ottoman Empire. The mercantilism had been interesting for him. Ahmed Resmî gave information about the governments in the Austria and Prussia. He told about the political relations and especially the reasons of the disagreements between the two countries. He believed that Prussia would be superior to the other in their struggle. Ahmed Resmî had positive opinions on practicing and training of the soldiers in Prussia. His ideas in the military field would be clearer after the war between Ottoman Empire and Russia in 1768-1774 years. Both the Europe voyages and the signing of Küçük Kaynarca Agreement caused Ahmed Resmî to have opinions about making some changes in the government and society structures. In the suggestions that he presented, the impressions of Vienna and Berlin can be seen* Ahmed Resmî was one of the members of office fees who were defending ”change" in the government high officials-ministers class. As we look at the results of the political activities of Ahmed Resmî, we can't talk about a definite success. Although he talked about the agreement between Ottoman Empire and Prussia with Frederic, this agreement could not be signed.
Benzer Tezler
- On sekizinci yüzyıl Osmanlı Türkçesine ait iki eser üzerinde sentaks incelemesi
Başlık çevirisi yok
İHSAN SABRİ ÇEBİ
Doktora
Türkçe
1994
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET BİCAN ERCİLASUN
- Anadolu basınının (Orta Karadeniz bölgesi yerel basının) sorunları ve çözümleri
Başlık çevirisi yok
NURETTİN İMRE
- Hattat Kamil Akdik`in hayatı ve eserleri
Kamil Akdik`s life and his artisc penmanships
MOHAMMED BEHİRİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
El SanatlarıMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiGeleneksel Türk El Sanatları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HATTA KAMİL AKDİK
- XVII.-XVIII. yüzyıl metinlerinde kelime grupları
Başlık çevirisi yok
OSMAN KEMAL KAYRA
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MERTOL TULUM
- 16. yüzyıl Osmanlı düzenindeki değişimin tasfiyeci (Prütanist) bir eleştirisi: Birgivi Mehmed Efendi ve fikirleri
A Purutanist critique of the transformation of 16 th century Ottoman social order: Birgivi Mehmed Efendi and his views
M. HULUSİ LEKESİZ