Yetişkinlerde e-sağlıklı beslenme okuryazarlığının esnek olmayan yeme davranışı ve antropometrik ölçümler ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between e-health nutrition literacy, inflexible eating behavior and anthropometric measurements in adults
- Tez No: 883133
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞAZİYE ECEM ÖRKÜ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırma, yetişkinlerde e-sağlıklı beslenme okuryazarlığının, kısıtlayıcı/esnek olmayan yeme davranışı ve antropometrik ölçümler ile ilişkisinin değerlendirilmesi amacıyla kesitsel tipte yapılmıştır. Çalışma, Mart - Mayıs 2024 tarihleri arasında bir sosyal medya sayfasını takip eden, yaşları 19-65 arasında olan, gebe ve emzirme döneminde olmayan, Beslenme ve Diyetetik Bölümü öğrencisi ve diyetisyen olmayan, özel bir diyet programı takip etmesi gerekmeyen 495 birey ile yürütülmüştür. Verilerin elde ediliş yöntemi olarak; katılımcılara 3 bölümden oluşan bir anket uygulanmıştır. Birinci bölümde sosyo-demografik özellikleri ve antropometrik ölçümleri sorgulanmıştır. İkinci ve üçüncü bölümde ise e-Sağlıklı Beslenme Okuryazarlığı Ölçeği (e-SBO) ve Esnek Olmayan Yeme Davranışı Ölçeği (IEQ) kullanılmıştır. Araştırmada beden kütle indeksi (BKİ) ve bel çevresi ölçümünün esnek olmayan yeme davranışı ile anlamlı ilişkisi gösterilmiştir. Ek olarak, BKİ ortalamasını etkileyen faktörlerden biri olan vücut ağırlığı ile esnek olmayan yeme davranışı puanı arasında da anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Katılımcıların internette görmüş olduğu beslenme bilgilerine ilgi duyma ve bu bilgilere güvenme durumlarına bakıldığında, %90,5 katılımcının paylaşılan beslenme bilgilerine ilgi duyduğu ancak yalnızca %35,8'inin paylaşımlardaki bilgilere güven duyduğu sonucuna varılmıştır. İnternette bireylerin karşısına çıkan beslenme ile ilgili paylaşımlara güven ile ölçekler arası durum değerlendirildiğinde, paylaşımlara güvenen bireylerin daha yüksek oranda esnek olmayan yeme davranışları gösterdiği ve daha yüksek e-sağlıklı beslenme bilgisine sahip olduğu belirtilmiştir. Sonuç olarak esnek olmayan yeme davranışının yüksek BKİ, vücut ağırlığı ve bel çevresi gibi antropometrik ölçümlerle pozitif yönde ilişkili olduğu gösterilmiştir.
Özet (Çeviri)
The research was conducted in a cross-sectional study to evaluate the relationship between e-healthy nutrition literacy, restrained/inflexible eating behavior and anthropometric measurements in adults. The study was conducted between March 2024 and May 2024 with 495 individuals who followed a specific account in a social media platform, who were between the ages of 19-65, who were not pregnant or breastfeeding, who were not students of the department of Nutrition and Dietetics or dietitians and who did not need to follow a special diet program. As the method of obtaining data; A survey consisting of 3 parts was applied to the participants. In the first part, socio-demographic characteristics and anthropometric measurements were questioned. In the second and third parts, the e-Healthy Diet Literacy Scale (e-HDL) and Inflexible Eating Behavior Scale (IEQ) were used. This study showed a significant relationship between body mass index (BMI) and waist circumference measurement and inflexible eating behavior. In addition, a significant relationship was detected between body weight, one of the factors affecting BMI value, and inflexible eating behavior score. Considering the participants' interest in the nutritional information they saw on the internet and their trust in this information, it was concluded that 90.5% of the participants were interested in the nutritional information shared, but in terms of trusting this information, only 35.8% trusted the information shared. In addition, when the trust in nutrition-related posts that individuals come across on the internet and the inter-scale situation were evaluated, it was shown that individuals who trust these posts showed higher rates of inflexible eating behaviors and had higher e-healthy nutrition knowledge. As a result, it was shown that inflexible eating behavior was positively associated with anthropometric measurements such as high BMI, body weight and waist circumference.
Benzer Tezler
- Erkek üniversite öğrencilerinde beden algısı ve beslenme okuryazarlığının besin seçimine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of body image and nutritional literacy on food choices in male university students
BETÜL CESUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Beslenme ve DiyetetikÜsküdar ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HACER ALATAŞ
- Kısa beslenme okuryazarlığı (S-NutLit) ölçeğinin Türkçeye adaptasyonu ve beslenme okuryazarlığının beden memnuniyetine etkisinde sezgisel yemenin aracı rolünün incelenmesi
Adaptation of the short nutrition literacy (S-NutLit) scale into Turkish and examination of the mediating role of intuitive eating on the effect of nutrition literacy on body appreciation
EZGİ MAKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Okan ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SALİM YILMAZ
DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET MURAT GÜNAL
- Sağlık çalışanlarının dijital sağlıklı beslenme okuryazarlığının beslenme bilgi düzeyine ve vücut ağırlığı üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of health workers digital healthy nutrition literacy on their nutritional awareness level and body weight
BİLGEN ŞENTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Atlas ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NAZLI BATAR
- Yetişkinlerde sağlık okuryazarlığı ve beslenme okuryazarlığının akdeniz tipi beslenmeye uyum ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
The effect of health literacy and nutrition literacy in adults on adherence to mediterranean type nutrition and qyality of life
ÇİĞDEM TORTOZOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Okan ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BURCU ATEŞ ÖZCAN
- Yetişkinlerde sağlık ve beslenme okuryazarlığı ile sağlıklı yaşam biçimi davranışları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between health and nutrition literacy and healthy behaviors in adults
BÜŞRA ERDOĞAN TAŞGIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Medipol ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HANDE BAKIRHAN