Özgecilik temelli psikoeğitim programının ortaokul öğrencilerinin özgeci davranış düzeylerine etkisinin sınanması
Testing the effect of altruism-based psychoeducation program on altruistic behavior levels of secondary school students
- Tez No: 879649
- Danışmanlar: PROF. DR. SELAHATTİN AVŞAROĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Eğitim ve Öğretim, Psychology, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Özgecilik, Davranış, Psikoeğitim, Program, Ortaokul, Etki, Altruism, Behavior, Psychoeducation, Program, Secondary, Impact
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı Özgecilik Temelli Psikoeğitim Programı'nın ortaokul öğrencilerinin özgeci davranış düzeylerine etkisinin sınanmasıdır. Bu amaç doğrultusunda gerçekleştirilen çalışmada, öntest sontest izleme testi kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2023-2024 eğitim öğretim yılında Kırıkkale İli Merkez ilçesinde bulunan bir ortaokulun altıncı ve yedinci sınıflarında öğrenimine devam eden 385 öğrenci oluşturmuştur. Öğrencilere uygulanan Çocuklar İçin Özgecilik Ölçeği sonucunda özgeci davranış düzeyleri düşük olan öğrenciler içinden 12 öğrenci deney, 12 öğrenci kontrol grubuna yansız olarak atanmıştır. Araştırmanın deney grubuna 9 hafta boyunca haftada bir oturum olacak şekilde araştırmacı tarafından hazırlanan özgecilik temelli psikoeğitim programı uygulanmış, kontrol grubuna ise herhangi bir deneysel işlem uygulanmamıştır. Uygulanan programın ardından deney ve kontrol grubu katılımcılarından Çocuklar İçin Özgecilik Ölçeği verileri toplanmış ve SPSS 27.0 paket programı ile veriler analiz edilmiştir. Psikoeğitim öncesi gruplar arasında bir farkın olup olmadığının belirlenmesi amacıyla bağımsız örneklem t testi gerçekleştirilmiştir. Bu işlemin ardından özgecilik temelli psikoeğitim programı uygulanmıştır. Programın değerlendirilmesi amacıyla tekrarlı ölçümler analizi yapılmıştır. Tekrarlı ölçümlerden tek faktörlü varyans analizi ANOVA yapılmadan önce tek değişkenliği normallik ve küresellik varsayımını test etmek amacıyla normallik analizi ve Mauchly Küresellik Testi, iki faktörlü varyans analizi ANOVA yapılmadan önce ise varyansların homojenliği, kovaryansların eşitliği ve küresellik varsayımlarını test etmek amacıyla Levene F Testi, Box's M Testi ve tekrar Mauchly Küresellik Testi uygulanmıştır. Çoklu karşılaştırmalar için ise Bonferroni Testi yapılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre özgecilik temelli psikoeğitim programının ortaokul öğrencilerinin özgeci davranış düzeylerini artırdığı, programın tamamlanmasından iki ay sonra yapılan izleme testi ölçümlerinde anlamlı farkın olduğu ve programın etkili olduğu sonucuna varılmıştır. Araştırmanın demografik değişkenleri olan sınıf düzeyi ve cinsiyetin ise özgeci davranış ölçümlerine istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Araştırma bulguları ilgili alan yazın kapsamında tartışılarak sonuç ve önerilerde bulunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The purpose of this research is to investigate the impact of a Altruism-Based Psychoeducational Program on the levels of altruist behavior among middle school students. In pursuit of this objective, a quasi-experimental design with pre-test and post-test measures and a control group was employed. The study population consisted of 385 students attending sixth and seventh grades in a middle school located in the central district of Kırıkkale province during the academic year 2023-2024. Following the administration of the Altruism Scale for Children, 12 students with lower levels of altruist behavior were randomly assigned to the experimental group, while another 12 were assigned to the control group in an unbiased and random manner. Over a period of 9 weeks, the experimental group received a weekly altruism based psychoeducational program prepared by the researcher, whereas no experimental intervention was administered to the control group. Subsequent to the program implementation, data on altruist behavior levels were collected from both groups using the Altruism Scale for Children, and the data were analyzed using the SPSS 27.0 package. A t-test was conducted initially to assess group differences before the intervention. Following this, the altruism-based psychoeducational program was implemented. To evaluate the program, repeated measures analysis was conducted. Prior to conducting one-way analysis of variance (ANOVA) for repeated measures, normality and sphericity assumptions were assessed using normality analysis and Mauchly's Sphericity Test, respectively, while assumptions of homogeneity of variances, equality of covariances, and sphericity were evaluated using Levene's F Test, Box's M Test, and Mauchly's Test of Sphericity before performing two-way ANOVA. Multiple comparisons were conducted using the Bonferroni Test. The results of the study indicate that the altruism-based psychoeducational program enhanced the levels of self-transcendent behavior among middle school students. Significant differences were observed in follow-up test measurements conducted two months after the program's completion, underscoring its effectiveness. However, demographic variables such as grade level and gender were found to have no statistically significant impact on altruist behavior measurements. These findings were discussed in light of relevant literature, and conclusions and recommendations were provided.
Benzer Tezler
- Öğretmenlerde özgecilik, hayatın anlamı, dindarlık ve mesleki tükenmişlik arasındaki ilişki üzerine bir araştırma
A study on the relationship between altruism, meaning in life, religiosity and occupational burnout among teachers
FATMA ARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
DinRecep Tayyip Erdoğan ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMET ENES VURAL
- Yoğun bakım hemşirelerinde, özgecilik, beyin göçü yönelimi ve bakım davranışları arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determining the relationship between, altruism, brain drain orientation and care behaviors in intensive care nurses
GÖKSU ULUTAŞ HÖBEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
HemşirelikYozgat Bozok ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BETÜL ÜNSAL
- Evlilik öncesindeki ve evli bireylerin ilişki nitelikleri, benlik kurguları ve özgeci davranış düzeyleri
Romantic relationship qualities, self-construals and altruisms of engaged and married individuals
CANSU TOSUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
PsikolojiKaradeniz Teknik ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİKMET YAZICI
- Yöneticilerin kişilik özelliklerinin temettü dağıtım tercihleri üzerindeki etkisinde özgeciliğin aracılık rolü
The mediating role of altruism in the effect of managers' personality traits on dividend payout decisions
ZEHRA SARITAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İşletmeAfyon Kocatepe ÜniversitesiUluslararası Ticaret ve Finansman Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ADEM BÖYÜKASLAN
- Engellilere yönelik tutumları yordayan değişkenler: Kültürlerarası bir araştırma
The predictors of attitudes towards people with disabilities: A cross- cultural study
BURCU TEKEŞ