Akromegali hastalarında bilgi-motivasyon-davranış becerileri yöntemiyle verilen eğitimin ilaç uyumu, antropometrik-metabolik parametreler, uyku ve yaşam kalitesine etkisi
The effect of training given by the knowledge-motivation-behavioral skills method on medication compliance, anthropometric-metabolic parameters, sleep and quality of life in acromegaly patients.
- Tez No: 877351
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AYŞEGÜL KOÇ, PROF. DR. REYHAN ERSOY
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Akromegali, büyüme hormonu, tedavi uyumu, uyku hijyeni, yaşam kalitesi, Hasta eğitimi, Acromegaly, growth hormone, treatment compliance, sleep hygiene, quality of life, Patient education
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Akromegali Hastalarında Bilgi-Motivasyon-Davranış Becerileri Modeline Dayalı Eğitimin İlaç Uyumu, Antropometrik-Metabolik Parametreler, Uyku ve Yaşam Kalitesine Etkisi Araştırma akromegali hastalarında bilgi-motivasyon-davranış becerileri modeline dayalı eğitimin ilaç uyumu, antropometrik-metabolik parametreler, uyku ve yaşam kalitesine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Tek gruplu ön test-son test yarı deneysel türde oluşturulan çalışmanın örneklemini 42 akromegali hastası oluşturmuştur. Araştırmada veriler; TBF, SAEUDF, İUBÖ, PUKİ ve ACROQOL ile toplanmış; IMB modeline dayalı yapılan müdahale öncesi başlangıç, müdahale sonrası sekizinci hafta ve on altıncı hafta olmak üzere üç ölçüm uygulanmıştır. Zamansal aralıklarla hastaların antropometrik ve metabolik ölçümleri yapılmış, SAEUDF, İUBÖ, PUKİ ve ACROQOL doldurulmuştur. Verilerin analizinde; Independent Sample-t, ANOVA, Repeated Measures, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis H, Friedman, Pearson ve Spearman korelasyon katsayısı kullanılmıştır. Çalışmanın anlamlılık düzeyi (p<0.05) olarak kabul edilmiştir. Enjeksiyon uyum skorları ve ölçek puanlarının zamana göre karşılaştırılması sonucu istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0.05). Hastalara IMB modeline dayalı yapılan müdahale öncesi başlangıç ölçüm sonuçlarına göre müdahale sonrası sekizinci hafta ve on altıncı hafta ölçüm sonuçlarında enjeksiyon ve ilaç uyumunun, uyku ve yaşam kalitesinin arttığı görülmüştür. Biyokimyasal bulgular zamana göre karşılaştırıldığında; albümin, HDL, hemoglobin, demir, B12 vitamini, folat, sedimantasyon, BH ve IGF-1 istatistiksel olarak anlamlı farklılık belirlenmiştir (p<0.05). Enjeksiyon uyum skorları ve ölçeklerin birbiriyle ilişkilerinde; başlangıç SAEUDF ile İUBÖ arasında (r=0,407), ACROQOL ile İUBÖ arasında (r=0,329), ACROQOL ile PUKİ arasında (r=-0,689); sekizinci hafta SAEUDF ile İUBÖ arasında (r=0,455), İUBÖ ile PUKİ arasında (r=-0,390), İUBÖ ile ACROQOL arasında (r=0,320), ACROQOL ile PUKİ arasında (r=-0,709), on altıncı hafta; ACROQOL ile PUKİ arasında (r=-0,349) istatistiksel olarak anlamlı ilişki belirlenmiştir (p<0.05). Akromegali hastalarında IMB modeline dayalı eğitim ilaç uyumu, antropometrik-metabolik parametreler, uyku ve yaşam kalitesini olumlu yönde etkilemiştir. Sonuç olarak, bu tür müdahalelerin yaygınlaştırılarak kullanılması, akromegali hakkında hastalara ve ailelerine eğitim programları düzenlenmesi, toplum farkındalığını artırmak için bilgilendirici etkinliklerin yapılması, hemşireler için belirli eğitim ve sertifikasyon standartlarının oluşturulması, akromegali ile ilgili araştırmaların teşvik edilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Effect of Training Based on Knowledge-Motivation-Behavioral Skills Model on Medication Compliance, Anthropometric-Metabolic Parameters, Sleep and Quality of Life in Acromegaly Patients The research was conducted to determine the effect of education based on the knowledge-motivation-behavioral skills model on medication compliance, anthropometric-metabolic parameters, sleep, and quality of life in acromegaly patients. The sample of the single-group pretest-posttest quasi-experimental study consisted of forty-two acromegaly patients. The data in the study were collected using TBF, SAEUDF, İUBÖ, PUKİ, and ACROQOL measures. Three measurements were applied based on the IMB model: baseline (pre-intervention), eighth week post-intervention, and sixteenth week post-intervention. Anthropometric and metabolic measurements of the patients were made at temporal intervals, and SAEUDF, IUBÖ, PSQI, and ACROQOL were filled in. In the analysis of data, Independent Sample-t, ANOVA, Repeated Measures, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis H, Friedman, Pearson, and Spearman correlation coefficients were used. The significance level of the study was accepted as (p<0.05). A statistically significant difference was found when injection compliance and scale scores were compared over time (p<0.05). According to the initial measurement results of the patients before the intervention based on the IMB model, it was observed that injection and medication compliance, sleep, and quality of life increased in the eighth and sixteenth weeks after the intervention. When biochemical findings are compared over time; A statistically significant difference was determined in albumin, HDL, hemoglobin, iron, vitamin B12, folate, sedimentation, GH, and IGF-1 (p<0.05). Injection compliance scores and the relationships between the scales; between baseline SAEUDF and IUBI (r=0.407), between ACROQOL and IUBI (r=0.329), between ACROQOL and PSQI (r=-0.689); eighth week between SAEUDF and PSQI (r = 0.455), between PSQI and PSQI (r = -0.390), between PSQI and ACROQOL (r = 0.320), between ACROQOL and PSQI (r = -0.709), sixteenth week; A statistically significant relationship was determined between ACROQOL and PSQI (r=-0.349) (p<0.05). Training based on the IMB model positively affected medication compliance, anthropometric-metabolic parameters, sleep, and quality of life in acromegaly patients. As a result, it is recommended to disseminate and use such interventions, organize educational programs for patients and their families about acromegaly, organize informative events to increase public awareness, establish certain training and certification standards for nurses, and encourage research on acromegaly.
Benzer Tezler
- Akromegali hastalarında ambulatuar arter sertliği indeksinin klinik ve laboratuar parametrelerle ilişkisi
Association of clinical and laboratory parameters with ambulatory arterial stiffness index in patients acromegaly
FARUK KILINÇ
Tıpta Yan Dal Uzmanlık
Türkçe
2013
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıDicle Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALPASLAN TUZCU
- Akromegali hastalarında tiroid durumunun değerlendirilmesi
Assessing thyroid status in acromegaly patients
BAHAR GÖKÇE SEZGİN YÜKSEL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıEskişehir Osmangazi Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÖKNUR YORULMAZ
- Akromegali hastalarında morfolojik değişikliklerin hastanın yaşam kalitesi, anksiyete düzeyi ve beden algısı üzerindeki etkileri
Effects of morphological changes on the patient's quality of life, anxiety level and body perception in acromegaly patients
ESİLE BOYRAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
İç HastalıklarıÇukurova Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHTAP EVRAN OLGUN
- Dirençli Akromegali ve Cushing tanılı hastalarda stereotaktik hipofraksiyone radyoterapinin yaşam kalitesi üzerine etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of hypofractionated stereotactic radiotherapy on quality of life in patients with resistant Acromegaly and Cushing's disease
DENİZ YANIK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Radyasyon Onkolojisiİstanbul ÜniversitesiRadyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RASİM MERAL
- Hipofiz ilişkili hiperprolaktinemilerin nadir nedenlerinde uzun dönem seyir sonuçları
Long-term course results in rare causes of pituitary-related hyperprolactinemia
YAĞMUR EGE SUV
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıDokuz Eylül Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULLAH SERKAN YENER