Diyabet riski olan bireylerin sağlık okuryazarlık düzeylerinin belirlenmesi
Determining the health literacy levels of individuals at risk of diabetes
- Tez No: 875100
- Danışmanlar: DOÇ. DR. DİLEK BÜYÜKKAYA BESEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İç Hastalıkları, Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları, Hemşirelik, Internal diseases, Endocrinology and Metabolic Diseases, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Sağlık Okuryazarlığı, FINDRISK Skoru, ASOY-TR, Diyabet Riski Tezin, Diabetes mellitus, Diabetes mellitus-tip 2, Health Literacy, FINDRISK Score, ASOY-TR, Diabetes Risk Number of pages of the thesis: 85, Diabetes mellitus, Diabetes mellitus-type 2
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
DİYABET RİSKİ OLAN BİREYLERİN SAĞLIK OKURYAZARLIK DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ Yüksek Lisans Tezi Adife Ahsen ÇETİN DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ Hemşirelik Anabilim Dalı ÖZET Bu çalışma diyabet riski olan bireylerin sağlık okuryazarlık düzeylerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini İzmir Dokuz Eylül Üniversite Hastanesi Endokrin Polikliniğine Aralık 2022 – Nisan 2023 arasında başvuran 350 hasta oluşturmuştur. Veriler toplanırken sosyo-demografik form,“FINDRISK Skoru'' ve ”ASOY-TR Ölçeği'' kullanılmıştır. Çalışmada yer alan katılımcıların; %51,1'inin kadın (n:179), %49,4'ünün <25 kg/m2 (n:173) BKI'de, %66'sının evli (n:231), eğitim düzeyi %32'sinde lise (n:112), %22'si işçi (n:77), %21,4'ü ev hanımı (n:75), %48,6'sı eşi ve çocukları (n:170) ile yaşamakta, %52'sinin geliri giderine denk (n:182), %12,6'sı alkol (n:44) kullanmakta, %15,1'inde kronik hastalık (n:53) bulunmaktadır. Katılımcıların FINDRISK gruplarına göre %33,1'inin (n:116) yüksek riskli olduğu, ASOY-TR gruplarına göre %52,9'unda (n:185) genel sağlık okuryazarlık düzeyinin yeterli olduğu belirlenmiştir. Çalışma bulgularına göre; FINDRISK Ölçeği ile ASOY – TR Ölçeği skorları arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır. Diyabet riski ile sağlık okuryazarlığı arasında anlamlı ilişki bulunmamakla birlikte; katılımcıların sosyo-demografik özellikler bakımından gelir seviyesi ve alkol tüketim durumlarının sağlık okuryazarlığı alt boyutlarıyla ilişkisi saptanmıştır (p<0,05). Gelir seviyesi düşük olan bireylerin Sağlığı Geliştirme okuryazarlık alt boyut seviyeleri düşük, alkol kullananların Tedavi ve Hizmet okuryazarlık alt boyutu yüksek bulunmuştur (sırasıyla; p<0,05, p<0,05). Bu sonuçlar doğrultusunda; diyabet riskine yönelik sağlık okuryazarlık düzeyini belirleyen araçların geliştirilmesi, bireylere diyabet riskine yönelik farkındalık eğitimi verilmesi ve gelir seviyesi düşük olan bireylerin sağlık okuryazarlık düzeylerini geliştirici destek kaynaklarının arttırılmasının yanında daha yüksek sayıda risk grubuyla tekrarlanmasına ihtiyaç duyulmaktadır.
Özet (Çeviri)
DETERMINATION OF HEALTH LITERACY LEVELS OF INDIVIDUALS AT RISK OF DIABETES Master's Thesis Adife Ahsen ÇETİN DOKUZ EYLUL UNIVERSITY HEALTH SCIENCES INSTITUTE Department of Nursing ABSTRACT This study was conducted to determine the health literacy levels of individuals at risk of diabetes. The sample of the study consisted of 350 patients who applied to Izmir Dokuz Eylül University Hospital Endocrine Polyclinic between December 2022 and April 2023. While collecting data, socio-demographic form,“FINDRISK Score”and“ASOY-TR Scale”were used. Participants in the study; 51.1% were women (n:179), 49.4% had a BMI of <25 kg/m2 (n:173), 66% were married (n:231), and 32% had an education level. high school (n:112), 22% are workers (n:77), 21.4% are housewives (n:75), 48.6% live with their spouse and children (n:170), % 52 of them have an income equal to their expenses (n:182), 12.6% use alcohol (n:44), and 15.1% have a chronic disease (n:53). It was determined that 33.1% (n:116) of the participants were high risk according to the FINDRISK groups, and the general health literacy level of 52.9% (n:185) of the participants was sufficient according to the ASOY-TR groups. According to the study findings; No significant relationship was found between FINDRISK Scale and ASOY – TR Scale scores. Although there is no significant relationship between diabetes risk and health literacy; In terms of socio-demographic characteristics, the income level and alcohol consumption status of the participants were found to be associated with health literacy sub-dimensions (p<0.05). The Health Promotion literacy sub-dimension levels of individuals with low income levels were found to be low, while the Treatment and Service literacy sub-dimension levels of those who used alcohol were found to be high (p<0.05, p<0.05, respectively). In line with these results; There is a need to develop tools that determine the health literacy level for diabetes risk, to provide awareness training to individuals about diabetes risk, and to increase support resources to improve the health literacy levels of individuals with low income levels, as well as to repeat it with a higher number of risk groups.
Benzer Tezler
- Kronik hastalığı olan bireylerde sağlık okuryazarlığının yaşam kalitesi ve ilaç uyumu ile ilişkisi
Relati̇onshi̇p of health li̇teracy with quality of li̇fe and drug compli̇ance i̇n i̇ndi̇vi̇duals wi̇th chroni̇c di̇sease
İDEAL BERAA YILMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Aile HekimliğiAtatürk ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YASEMİN ÇAYIR
- Birinci basamak sağlık hizmetlerine başvuran bireylerin diyabet riski ve sağlık okuryazarlığı ilişkisinin belirlenmesi
Başlık çevirisi yok
TUĞBA CİHAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSamsun ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUHAMMET ALİ ORUÇ
- Bir üniversite hastanesinde diyabet polikliniğine başvuran bireylerde tip 2 diyabet öz yönetimi ve diyabet sağlık okuryazarlığının glisemik kontrole etkisi
The impact of type 2 diabetes self-management and diabetes health literacy on glycemic control among individuals attending the diabetes clinic of a university hospital
ÖZGE KILINÇ CANDER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Halk SağlığıAnkara ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DENİZ ODABAŞ
- Tip 2 diyabetli bireylerde komplikasyonlara yönelik bilgilendirme sonrası sağlık okuryazarlığının ve komplikasyon risk algısının incelenmesi
Investigation of HEALTH literacy and perception of complication risk after information on complications in individuals with TYPE 2 diabetes
ÖZLEM ÇAKMAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HemşirelikEge Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYNUR TÜREYEN
- Gebelerin COVİD-19 aşısını yaptırma konusundaki bilgi düzeyleri ile aşı yaptırma oranlarının arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between knowledge levels of pregnant women about getting the COVİD-19 vaccine and the rates of vaccination
TUĞBA ÖZSÜER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. MURAT EKİN