HİDRAZON KÖPRÜSÜ İÇEREN PİPERAZİN/PİPERİDİN TÜREVLERİNİN SENTEZİ ve AKTİVİTELERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
SYNTHESIS AND ACTIVITY EVALUATION OF PIPERAZINE/PIPERIDINE DERIVATIVES BEARING A HYDRAZONE BRIDGE
- Tez No: 867659
- Danışmanlar: PROF. DR. ŞENGÜL DİLEM DOĞAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Kimya, Chemistry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İlaç Araştırma, Geliştirme ve Uygulamaları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İlaç Tasarımı ve Geliştirilmesi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
HİDRAZON KÖPRÜSÜ İÇEREN PİPERAZİN/PİPERİDİN TÜREVLERİNİN SENTEZİ ve AKTİVİTELERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Turgut ŞİMŞEK Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü İlaç Araştırma, Geliştirme ve Uygulama Doktora Tezi, Haziran, 2026 Danışman: Prof. Dr. Şengül Dilem DOĞAN ÖZET Bu tez çalışmasında, farmakolojik açıdan ayrıcalıklı yapı iskeletleri olarak kabul edilen piperazin ve piperidin türevleri, bir açil hidrazon köprüsü aracılığıyla benzensülfonamid veya 5-nitrofuran farmakoforları ile birleştirilerek yeni hibrit bileşikler tasarlanmış ve sentezlenmiştir. Benzensülfonamid grubu, özellikle karbonik anhidraz inhibitörlerinde yaygın olarak bulunan ve farklı biyolojik aktivitelere sahip bileşiklerin geliştirilmesinde önemli rol oynayan bir farmakofordur. 5-Nitrofuran iskeleti ise başta antimikrobiyal ve antitüberküloz aktiviteler olmak üzere çeşitli biyolojik etkileri ile öne çıkan önemli bir farmakofordur. Bu tez çalışmasında SHP ve PNH kodlu iki farklı bileşik serisi tasarlanmış ve sentezlenmiştir. Elde edilen bileşiklerin yapıları 1H NMR, 13C NMR ve kütle spektrometrisi analizleri ile doğrulanmıştır. Çalışmanın ilk bölümünde, benzensülfonamid taşıyan SHP serisi bileşiklerin insan karbonik anhidraz (hCA) izoenzimleri olan hCA I, hCA II, hCA IX ve hCA XII üzerindeki inhibisyon potansiyelleri araştırılmıştır. SHP türevleri standart inhibitör asetazolamide göre daha düşük aktivite göstermelerine rağmen dikkate değer inhibisyon değerleri sergilemiştir. Özellikle SHP9 bileşiği, hCA IX ve hCA XII izoenzimlerine karşı sırasıyla 36.1 ve 30.8 nM Ki değerleri ile serinin en aktif bileşiği olarak belirlenmiştir. Buna karşılık piperidin halkası taşıyan SHP11 türevinin tüm izoenzimler üzerinde daha düşük aktivite gösterdiği saptanmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde, 5-nitrofuran halkası taşıyan PNH serisi bileşiklerin çeşitli mikroorganizmalara karşı antimikrobiyal aktiviteleri değerlendirilmiştir. PNH4 bileşiği Gram-pozitif bakterilere ve Escherichia coli'ye karşı dikkat çekici aktivite göstermiştir. Ayrıca PNH8 bileşiğinin de Escherichia coli'ye karşı kayda değer etkinlik sergilediği belirlenmiştir. Bununla birlikte serinin diğer üyeleri belirgin bir antimikrobiyal aktivite göstermemiştir. Sonuç olarak, SHP türevleri farklı karbonik anhidraz izoenzimleri üzerinde dikkate değer inhibisyon değerleri sergilerken, PNH4 ve PNH8 türevleri kayda değer antimikrobiyal aktivite göstermiştir. Elde edilen bulgular, bu hibrit yapıların yeni biyolojik aktif moleküllerin geliştirilmesinde değerlendirilebileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
SYNTHESIS AND ACTIVITY EVALUATION OF PIPERAZINE/PIPERIDINE DERIVATIVES BEARING A HYDRAZONE BRIDGE Turgut ŞİMŞEK Erciyes University, Graduate School of Health Sciences Ph.D. Thesis, June 2026 Supervisor: Prof. Dr. Şengül Dilem DOĞAN ABSTRACT In this thesis, novel hybrid compounds were designed and synthesized by combining piperazine or piperidine derivatives, which are regarded as privileged scaffolds in medicinal chemistry, with benzenesulfonamide or 5-nitrofuran pharmacophores through an acylhydrazone linker. The benzenesulfonamide moiety is an important pharmacophore widely found in carbonic anhydrase inhibitors and plays a significant role in the development of compounds with diverse biological activities. Likewise, the 5-nitrofuran scaffold is a well-known pharmacophore associated with various biological effects, particularly antimicrobial and antitubercular activities. Within the scope of this study, two different series of compounds, designated as SHP and PNH, were designed and synthesized. The structures of the obtained compounds were confirmed by 1H NMR, 13C NMR, and mass spectrometric analyses. In the first part of the study, the inhibitory potential of the benzenesulfonamide-containing SHP derivatives against human carbonic anhydrase (hCA) isoenzymes hCA I, hCA II, hCA IX, and hCA XII was investigated. Although the SHP derivatives exhibited lower activity than the reference inhibitor acetazolamide, they displayed noteworthy inhibition profiles. Among them, SHP9 emerged as the most potent derivative, exhibiting Ki values of 36.1 and 30.8 nM against hCA IX and hCA XII, respectively. In contrast, SHP11, bearing a piperidine ring, showed lower inhibitory activity against all tested isoenzymes. In the second part of the study, the antimicrobial activities of the 5-nitrofuran-containing PNH derivatives were evaluated against various microorganisms. PNH4 demonstrated remarkable activity against Gram-positive bacteria and Escherichia coli. In addition, PNH8 exhibited noteworthy activity against Escherichia coli. However, the remaining members of the series did not show significant antimicrobial activity. In conclusion, the SHP derivatives exhibited noteworthy inhibitory activity against different carbonic anhydrase isoenzymes, whereas PNH4 and PNH8 demonstrated significant antimicrobial activity. These findings suggest that the synthesized hybrid structures may serve as promising scaffolds for the development of new biologically active molecules.
Benzer Tezler
- Benzimidazolon köprülü heterosiklik bileşiklerin sentezi ve biyolojik özelliklerinin incelenmesi
Synthesis and investigation of biological properties of benzimidazolone bridged heterocyclic compounds
OKAN GÜVEN
- Artemisinin-pirazol hibrit yapılarının, tasarımı, sentezi ve karakterizasyonu
Design, synthesis and characterization of artemisinin-pyrazole hybrid structures
GÜNGÖR LÖKOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
KimyaEskişehir Osmangazi ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ARİF KIVRAK
- Metilen köprüsü azollerin sentezi ve karekterizasyonu
Synthesis and characterization of azoles linked methylene
YASEMİN ÜNVER
- İndol hidrazon türevi yeni bileşiklerin sentezi, yapı aydınlatmaları, asetilkolinesteraz ve bütirilkolinesteraz enzimleri üzerine etkilerinin incelenmesi
Project title synthesis of new indole hydrazone derivatives, structural elucidation, and investigation of their effects on acetylcholinesterase and butyrylcholinesterase enzymes
ÇİĞDEM KÖPRULU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eczacılık ve FarmakolojiSelçuk ÜniversitesiFarmasötik Kimya Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HANİF ŞİRİNZADE
- Destek hazırlama yöntemlerinin paladyum esaslı (Pd) yoğun metalik membran performansına etkileri
The effects of support preparation methods on the performance of dense palladium based (Pd) metallic membrane
BERNA TOPRAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Kimya Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GAMZE GÜMÜŞLÜ GÜR