Probiyotiklerin oral mukozitler üzerine etkinliğinin araştırılması ve uygun formülasyonunun geliştirilmesi
Investigation of the effectiveness of probiotics on oral mucositis and development of appropriate formulation
- Tez No: 867654
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ EREN DEMİRPOLAT
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eczacılık ve Farmakoloji, Pharmacy and Pharmacology
- Anahtar Kelimeler: 5-Fluorourasil, Antifibrotik, Anti-İnflamatuar, Om Skoru, Oral Mukozit, Probiyotik, 5-fluorouracil, Antifibrotic, Anti-inflammatory, OM score, Oral Mucositis, Probiotic
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İlaç Araştırma, Geliştirme ve Uygulamaları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
PROBİYOTİKLERİN ORAL MUKOZİTLER ÜZERİNE ETKİNLİĞİNİN ARAŞTIRILMASI VE UYGUN FORMÜLASYONUN GELİŞTİRİLMESİ Buse KÖSE DEMİREZEN Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü İlaç Araştırma, Geliştirme ve Uygulama Anabilim Dalı Doktora Tezi Eylül, 2025 Danışman: Dr. Öğr. Üyesi Eren DEMİRPOLAT ÖZET Oral mukozit (OM), kemoterapi ve radyoterapinin ciddi bir komplikasyonu olup, ağız mukozasında ağrılı ülserasyonlar ve inflamasyon ile karakterizedir. Mevcut tedavi seçenekleri sınırlı etkinlik göstermekte ve rejeneratif kapasiteden yoksundur. Bu çalışmanın amacı, topikal yolla uygulanan probiyotiklerin OM sıçan modelindeki terapötik potansiyelini değerlendirmektir. OM, Sprague-Dawley sıçanlarında 5-fluorourasil (5-FU) ve asetik asit kullanılarak oluşturuldu. Sıçanlar; Lactobacillus acidophilus, Lactobacillus reuteri, Bacillus clausii, Bacillus coagulans, Lactobacillus plantarum, sukralfat, triamcinolon ve kontrol gruplarına rastgele ayrıldı. Tedaviler 5 ardışık gün boyunca uygulandı. OM şiddeti; makroskopik ve histopatolojik skorlamalar, fibrozis derecelendirmesi ve inflamatuar belirteçler (TNF-α, IL-10, PGE2) ile değerlendirildi. L. acidophilus ve L. reuteri, kontrol grubuna kıyasla OM skorlarını anlamlı derecede azalttı. L. acidophilus ayrıca fibrozis ve PGE2 düzeylerinde azalma sağladı (p<0.05) ve bu da anti-inflamatuar ve antifibrotik etkiyi düşündürdü. B. clausii ve B. coagulans orta düzeyde etkinlik gösterirken, sukralfat ve triamcinolon inflamasyonu azalttı ancak doku rejenerasyonunda daha az etkili oldu. IL-10 düzeylerinde anlamlı bir farklılık gözlenmedi. Topikal olarak uygulanan probiyotikler, özellikle L. acidophilus, inflamasyonu modüle ederek ve mukozal iyileşmeyi destekleyerek kemoterapi kaynaklı OM'nin hafifletilmesinde önemli terapötik potansiyel sergilemektedir. Bu bulgular, klinik uygulamalarda OM yönetimi için lokalize probiyotik tedavilerinin yenilikçi ve sistemik olmayan bir yaklaşım olarak değerlendirilmesini desteklemektedir.
Özet (Çeviri)
INVESTIGATION OF THE EFFECTIVENESS OF PROBIOTICS ON ORAL MUCOSITIS AND DEVELOPMENT OF AN APPROPRIATE FORMULATION Buse KÖSE DEMİREZEN Erciyes University, Institute of Health Sciences Department of Drug Research, Development and Application Ph. D. Thesis, September, 2025 Supervisor: Assist. Prof. Dr. Eren DEMİRPOLAT ABSTRACT Oral mucositis (OM) is a severe complication of chemotherapy and radiotherapy, characterized by painful ulcerations and inflammation of the oral mucosa. Current treatment options have limited efficacy and lack regenerative capacity. This study aimed to evaluate the therapeutic potential of topically applied probiotics in a rat model of OM. OM was induced in Sprague-Dawley rats using 5-fluorouracil (5-FU) and acetic acid. Rats were randomized into groups receiving topical formulations of Lactobacillus acidophilus, Lactobacillus reuteri, Bacillus clausii, Bacillus coagulans, Lactobacillus plantarum, sucralfate, triamcinolone, and a control group. Treatments were administered for five consecutive days. OM severity was assessed through macroscopic and histopathological scoring, fibrosis grading, and inflammatory markers (TNF-α, IL-10, PGE2). L. acidophilus and L. reuteri significantly reduced OM scores compared to controls. L. acidophilus also decreased fibrosis and PGE2 levels (p<0.05), suggesting anti-inflammatory and antifibrotic activity. B. clausii and B. coagulans showed moderate efficacy, while sucralfate and triamcinolone reduced inflammation but were less effective in tissue regeneration. No significant differences were observed in IL-10 levels. Topically administered probiotics, particularly L. acidophilus, exhibit promising therapeutic potential in alleviating chemotherapy-induced OM by modulating inflammation and promoting mucosal healing. These findings support localized probiotic therapy as a novel, non-systemic strategy for OM management in clinical practice.
Benzer Tezler
- Oral laktik asit bakterilerinin biyofilm ve halitosis üzerine etkilerinin in vitro araştırılması
In vitro investigation on the effects of oral lactic acidbacteria on biofilm and halitosis
GİZEM ARIK
Doktora
Türkçe
2019
MikrobiyolojiEskişehir Teknik ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MERİH KIVANÇ
PROF. DR. ZÜHAL KIRZIOĞLU
- Probiyotiklerin allerji üzerine etkisi
The effects of probiotics on allergy
RABİA CAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2003
MikrobiyolojiSüleyman Demirel ÜniversitesiMikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BUKET CİCİOĞLU ARIDOĞAN
- Farklı yöntemler ile enkapsüle edilen probiyotiklerin in vitro ve in vivo etkinliğinin belirlenmesi
Evaluation of in vitro and in vivo effectiveness of encapsulated probiotics using different methods
BERNA MADALI
Doktora
Türkçe
2022
Beslenme ve DiyetetikHacettepe ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DERYA DİKMEN
- Diş çürüklerine karşı probiyotiklerin kullanılma olanakları
The use of probiotics against dental cavities
ÖZLEM ERTEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Gıda MühendisliğiSüleyman Demirel ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF.DR. AYNUR GÜL KARAHAN
- Çocuklarda akut gastroenteritte probiyotiklerin inflamasyona ve mikrobiyotaya etkisi
The effect of probiotics on inflammation and microbiota in acute gastroenteritis in children
NECİBE TUĞÇE GÖKTAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞİRİN GÜVEN