Aile hekimliği polikliniklerine başvurandiyabetli bireylerde ağız sağlığına bağlıyaşam kalitesi ve etkileyen faktörler
Oral health-related quality of life and affecting factors in individuals with diabetes who apply to family medicine polyclinics
- Tez No: 867460
- Danışmanlar: DOÇ. DR. İSMAİL ARSLAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Diabetes mellitus, ağız sağlığı, yaşam kalitesi, aile hekimliği, Diabetes mellitus, oral health, quality of life, family medicine
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Antalya Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Günümüzde görülme sıklığı hızla artan diyabet hastalığının birçok komplikasyonu bulunmaktadır. Son yıllarda periodontitis diyabetin altıncı komplikasyonu olarak kabul edilmekte, diyabetle ağız sağlığı arasında çift yönlü bir neden sonuç ilişkisi bulunduğu iddia edilmektedir. Bu çalışmada aile hekimliği polikliniklerine başvuran diyabet tanılı hastaların ağız sağlığına bağlı yaşam kalitesi ve bunu etkileyen faktörlerin araştırılması amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız tanımlayıcı, kesitsel bir araştırmadır. Araştırmaya Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniklerine başvuran çalışmaya katılmayı kabul eden, 18- 65 yaş arası diyabeti veya pre-diyabeti olan hastalardan iletişim engeli olmayan, anket sorularını anlama ve yorumlama yetisine sahip olan 311 kişi dahil edildi. Çalışmada katılımcılara sosyodemografik veri formu, oral hijyen alışkanlıkları, dental özgeçmişi, diyabet özgeçmişi ve ağız sağlığı ile ilgili semptomlar hakkında sorular içeren hasta tanılama formu ve Ağız Sağlığı ile İlişkili Yaşam Kalitesi-Birleşik Krallık Ölçeği (Oral Health Related Quality of Life - OHQoL-UK) uygulandı. Veriler IBM SPSS 26.0 programı ile analiz edildi ve anlamlılık sınırı olarak p<0,05 kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya %57,56'sı (n=179) kadın, %42,44'ü (n=132) erkek olmak üzere toplam 311 kişi dahil edildi. Katılımcıların sosyodemografik özellikleri ile ASYK arasında anlamlı ilişki bulunmadı. Katılımcıların diyabet kontrol durumları son 6 ay içinde ölçülen A1C tahlilleri cut-off değeri %7,5 belirlenerek değerlendirildiğinde diyabeti kontrollü olan (A1C'si %7,5'ten küçük) 73 bireyin (%23,47), 10 yıldan fazla süredir diyabet tanısı olan 150 bireyin (%48,23), nöropatisi olmayan 269 kişinin (%86,5) ASYK diğer gruba göre anlamlı düzeyde yüksek saptandı (p<0,05). Oral hijyen alışkanlıkları ile ASYK ilişkisi değerlendirildiğinde her zaman diş fırçaladığını ifade eden 84 katılımcının (%27,01) ASYK yüksek bulundu (p<0,05). Ara öğün alışkanlığı sorulduğunda her zaman cevabını veren 75 katılımcının (%24,12) ASYK daha düşük saptandı (p<0,05). Diyabet tanısı sonrası diş kaybı olan 152 bireyin (%48,87) Ağız Sağlığına Bağlı Yaşam Kalitesi Ölçeği puanı daha düşük olarak bulundu (p<0,05). 13 Çalışmaya katılan bireylere ASYK ölçeğine ek olarak Likert tipi puanlama ile ağız diş semptom sorgulama puanları ile ASYK ilişkisi incelendiğinde ise yaş dışındaki parametrelerde ASYK ile Ağız-Diş Semptom skoru arasında korelasyon saptanmadı. Sonuç: Bulgularımıza göre diyabetli bireylerde ağız sağlığına bağlı yaşam kalitesi diyabet kontrol durumu, diyabete bağlı gelişen komplikasyonlardan, sigara içilmesinden, diyabete eşlik eden kronik hastalık durumlarından, hastaların fiziksel aktivitelerinden, oral hijyen alışkanlıklarından etkilenmektedir. Bu çıktılara ek olarak sorgulanan ağız diş semptomlarına bakıldığında ise cinsiyet, aile tipi, medeni durum, eğitim durumu, eşlik eden hipertansiyon komorbiditesinden, kullandığı ilaç sayısından, diyabete bağlı komplikasyon durumundan, diyabet kontrol durumundan, yaş, diş fırçalama alışkanlıkları ve ara öğün alışkanlığından ve diyabet tanısı olmasından etkilenmektedir. Bu durum katılımcıların yaşam tarzı, yaşam kalitesi algısı, sosyoekonomik durumu ve kültürel standartlarından kaynaklanıyor olabilir. Ayrıca OHRQoL-UK ölçeğinin hem olumlu hem olumsuz seçeneklerinin olması katılımcılar için sadece olumsuz cevapların olduğu ölçeklere göre (OHİP-14 gibi) farklı sonuçlar elde edilmesine neden olmuş olabilir. Elde edilen verilerin daha isabetli olması açısından daha fazla çalışma yapılmasına gerek vardır.
Özet (Çeviri)
Aim: The aim of this study was to investigate the oral health-related quality of life of patients diagnosed with diabetes who adult individuals aged 18-65 years. Materials and Methods: Our study is a descriptive, cross-sectional research. The study included 311 patients who applied to Ankara Training and Research Hospital Family Medicine Polyclinics and agreed to participate in the study, who had diabetes or pre-diabetes between the ages of 18 and 65, had no communication barriers, and had the ability to understand and interpret the survey questions. In the study, participants were asked to use a sociodemographic data form, a patient diagnosis form containing questions about oral hygiene habits, dental history, diabetes history and oral health-related symptoms, and the Oral Health Related Quality of Life (OHQoL-UK) Scale. Done. Data were analyzed with IBM SPSS 26.0 program and p<0.05 was accepted as the significance limit. Results: A total of 311 people were included in the study, 57.56% (n=179) of whom were women and 42.44% (n=132) of whom were men. No significant relationship was found between the sociodemographic characteristics of the participants and ASYQL. When the diabetes control status of the participants was evaluated by determining the cut-off value of 7.5% in the A1C tests measured in the last 6 months, 73 individuals (23.47%) with controlled diabetes (A1C less than 7.5%) had diabetes for more than 10 years. HRQoL of 150 individuals (48.23%) with a diagnosis of neuropathy and 269 individuals (86.5%) without neuropathy was found to be significantly higher than the other group (p<0.05). When the relationship between oral hygiene habits and ASYQ was evaluated, the ASYQ was found to be high in 84 participants (27.01%) who stated that they always brushed their teeth (p<0.05). 75 participants (24.12%), who answered always when asked about their snack habits, had lower HCQ (p<0.05). The Oral Health-Related Quality of Life 15 Scale score of 152 individuals (48.87%) with tooth loss after diagnosis of diabetes was found to be lower (p<0.05). When the relationship between oral and dental symptom inquiry scores and ASYQ was examined with Likert-type scoring in addition to the ASYQ scale of the individuals participating in the study, no correlation was found between ASYQ and Oral and Dental Symptom score in parameters other than age. Conclusion: According to our findings, oral health-related quality of life in individuals with diabetes is affected by diabetes control status, diabetes-related complications, smoking, chronic disease conditions accompanying diabetes, patients' physical activities, and oral hygiene habits. In addition to these outputs, when the oral and dental symptoms questioned are examined, gender, family type, marital status, educational status, accompanying hypertension comorbidity, number of medications used, diabetes-related complications, diabetes control status, age, tooth brushing habits and snack habits, and diabetes. is affected by the diagnosis. This may be due to the participants' lifestyle, perception of quality of life, socioeconomic status and cultural standards. In addition, the fact that the OHRQoL-UK scale has both positive and negative options may have resulted in different results for the participants compared to scales that only have negative answers (such as OHIP-14). More studies are needed to make the data obtained more accurate.
Benzer Tezler
- Tip 2 diyabetli bireylerde hastalığı kabullenmenin tedavi uyumuna etkisi
The effect of acceptance of illnes on medi̇cati̇on adaptation in individuals with type 2 diabetes
RABİA ALTUNIŞIKOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TİJEN ACAR
- Prediyabet ve tip 2 diyabette hastalıkla ilişkili semptomların değerlendirilmesi
Evaluation of disease-related symptoms in prediabetes and type 2 diabetes
SİBEL ENGİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TİJEN ŞENGEZER
PROF. DR. MUSTAFA ALTAY
- Tip-2 diabetes mellitus hastalarında kognitif fonksiyon düzeyi ile biliverdin redüktaz-A (BVR-A) arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between cognitive function level and biliverdin reductase-A (BVR-A) in patients with Type 2 diabetes mellitus
HABİBE DUMAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUHAMMET KIZMAZ
- Tip 2 diyabet hastalarının ayak bakımı hakkında bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of knowledge, attitudes and behaviors of type 2 diabetes patients about foot care
HÜLYA SOYTÜRK KESKİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ZEYNEP AŞIK
- Prediyabetik ve tip 2 diyabetli bireylerde kronik hastalıklara uyum ve fiziksel aktivite düzeyinin HbA1c ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between adaptation to chronic diseases physical activity levels and HbA1c in indivand iduals with prediabetic and type 2 diabetes
HATİCE BETÜL KETEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM GÜNEY
UZMAN FUNDA GÖKGÖZ DURMAZ