15. yüzyıl divan şairleri ile Hâfız-ı Şîrâzî'nin mukâyesesi
Comparison of 15th century divan poets and Hâfiz-i Şirâzî
- Tez No: 863336
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BÜNYAMİN AYÇİÇEĞİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: İslami edebiyat, Islamic literature
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk İslam Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın ana konusu Hâfız-ı Şîrâzî'nin (ö.1390) gazellerinin 15. yüzyıl Türk şairleri ile mukayesesidir. 14. yüzyıl şairlerinden Hâfız-ı Şîrâzî hem İran hem de Türk edebiyatında kendisinden sonraki yüzyıllarda çok okunmuştur ve birçok şaire de tesir etmiştir. Bu çalışmada Hâfız-ı Şîrâzî ve 15. yüzyıl şairlerinden Şeyhî (ö.1429), Eşrefoğlu Rûmî (ö.1470), Kemal Ümmî (ö.1475), Avnî (ö.1481), Dede Ömer Rûşenî (ö.1487) Cem Sultan (ö.1495), Ahmet Paşa (ö.1496) ve Necâti'nin (ö.1509) gazelleri incelenmiş ve Hâfız-ı Şîrâzî'nin gazelleri ile benzer tarafları ve ayrılan hususları tespit edilmeye çalışılmıştır. Hâfız-ı Şîrâzî'nin Türk edebiyatı üzerindeki tesiri daha önceki akademik çalışmalarda da birçok kez dile getirilmiştir. Hâfız'ın Türk edebiyatına tesirinin muayyen bir yüzyıldaki izdüşümünün peşinde olan bu çalışmada ise gazeller belirli konu başlıkları altında toplanmıştır. Bu sayede hem Türk şairlerin kendilerine mahsus olan tarafları hem de bu şairlerin Hâfız-ı Şîrâzî şahsında İran edebiyatından aldıkları tesirler belirlenmeye çalışılmıştır.
Özet (Çeviri)
The main subject of this study is the comparison of the ghazals of Hâfız-ı Şîrâzî (d.1390) with the ghazals of the 15th century Turkish poets. Hâfız-ı Şîrâzî, one of the 14th century poets, was widely known in both Iranian and Turkish literature in the centuries after him and influenced many poets. In this study, ghazals of eight 15th century poets; Ahmet Pasha (d. 1496), Şeyhî (d. 1429), Avnî (d. 1481), Cem Sultan (d. 1495), Necâti (d. 1509), Kemal Ümmî (d. 1475), Eşrefoğlu Rûmî (d. 1470), and Dede Ömer Rûşenî (d.1487) were examined and similarities and differences with their ghazals and of Hâfız-ı Şîrâzî were tried to be determined. The influence of Hafizi Shirazi on Turkish literature is a very popular and perennial problem in academic studies. In this study, which traces the influence of Hafez on Turkish literature by accepting a particular century as a frame, ghazals are classified under some subject headings. In this way, it was tried to determine both the unique aspects of Turkish poets and the influences these poets received from Iranian literature by Hâfız-ı Şîrâzî.
Benzer Tezler
- Mecmû'a-i Eş'âr Yapı Kredi Sermet Çifter Araştırma KütüphanesiNadir ve Yazma Eserler Bölümü Y-395 (vr.1a-29a)(inceleme-tenkitli metin)
Mecmû'a-i Eş'âr Yapı Kredi Sermet Çifter Research Library Rare and Manuscripts Department Y-395 (vr.1a-29a)(review - criticised text)
İLAYDA MİNA TORUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Türk Dili ve EdebiyatıKocaeli ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLÇİN TANRIBUYURDU
- 15.yüzyıl divanlarında tabiat ile ilgili alegorik unsurlar
Alegoric elements related to nature in the 15th century
ERAY KINALI
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Türk Dili ve EdebiyatıArtvin Çoruh ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE ÇELEBİOĞLU
- Divan edebiyatında İstanbul: 15. yüzyıl
İstanbul in Ottoman Literature: 15th century
GÜLAY YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Türk Dili ve EdebiyatıHacettepe ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OSMAN HORATA
- XV.yüzyıl divan şiirinde İslam kaynaklı sözler
İslamic expressions in 15'th Ottoman poetry
İRŞAD HABİB CANDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Türk Dili ve EdebiyatıKütahya Dumlupınar ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KADİR GÜLER
- 15. yüzyıl Türkçe divanlarında saç ve anlam çerçevesi
Hair and meaning frameworks in 15th century Turkish divans
SELMA ATAMAN
Doktora
Türkçe
2025
Türk Dili ve EdebiyatıOndokuz Mayıs ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YAVUZ BAYRAM