Evde sağlık hizmeti alan hastaların pnömokok aşısı yaptırma durumunu etkileyen faktörler
Factors affecting the pneumococcal vaccine status of patients receiving home health care
- Tez No: 863100
- Danışmanlar: PROF. DR. FARUK AKSOY, UZMAN BURCU AYKANAT YURTSEVER
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Aşı Tereddüdü, Erişkin Bağışıklama, Evde Sağlık Hizmetleri, Pnömokok Aşısı, Pnömokok aşıları, İmmünizasyon, Vaccine Hesitancy, Adult Immunization, Home Healthcare Services, Pneumococcal Vaccine, Vaccine hesitation, Home health service, Pneumococcal vaccines, Immunization
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Trabzon Kanuni Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
GİRİŞ: Aşılar keşfedildikleri ilk günden beri hastalıklara karşı verilen mücadelede en etkili yöntemlerden birisi olmuştur. Evde sağlık hizmeti alan hastalar hem yaşları hem de ek hastalıkları sebebiyle aşı ile önlenebilir hastalıklara karşı büyük risk altındadır. Pnömokok enfeksiyonu da bu hastalıklardan birisidir. Bilgi eksikliği, farklı sağlık inanışları ve aşı tereddüdü gibi nedenlerle aşı oranları beklenenin altındadır. Bu çalışmada evde sağlık hizmeti alan hastaların pnömokok aşısı yaptırma durumunu etkileyen faktörlerin araştırılması amaçlanmıştır. MATERYAL VE METOD: Bu tek merkezli ve gözlemsel tipteki kesitsel çalışma, Mayıs-Kasım 2023 tarihleri arasında, Trabzon Kanuni Eğitim ve Araştırma Hastanesi ESH biriminde yürütülmüştür. 65 yaş ve üzeri evde sağlık hizmeti alan 235 gönüllü hasta ve onların bakım verenleri çalışmaya dahil edilmiştir. Aşı kararını kendisi veren hastalar ile hastanın bakımını yapan ve aşı kararını veren yakınlarına demografik sorular anketi ve Aşı Tereddüdü Ölçeği uygulanmıştır. Aşı kararını veren kişi eğer hastanın kendisi ya da bakım vereni değilse, hastanın bakım verenine hastanın demografik verilerini ve kararı veren kişinin kim olduğuyla ilgili soruları içeren demografik sorular anketi uygulanmıştır. BULGULAR: Hastaların %46,8'i konjuge pnömokok aşısı olmuştu. Pnömokok aşı kararını, hastaların 11'inin (%4,7) kendisi, 206'sının (%87,7) bakım veren yakını, 18'inin (%7,7) bakım vermeyen başka bir yakınının verdiği görüldü. Bir doktordan aşı hakkında bilgi alma oranı aşı olanlarda %97, olmayanlarda %35,3'tü (p<0,001). Aşı Tereddüdü Ölçeği'nden daha yüksek puan almış, çalışan ve sağlık çalışanı olan katılımcıların aşı yaptırma oranlarının daha yüksek olduğu saptandı (sırasıyla; p<0,001, p=0,035, p=0,042). Katılımcıların aşı olma kararını verme sebebinin aşının yararları (%49,1) ve sağlık sisteminin ve personelin güven sağlaması (%43,6) olduğu; aşı olmama kararını verme sebebinin ise sağlık ve korunma hakkıyla ilgili tutum ve inanışlar (%44) ile aşının yan etkileri (%43,2) olduğu tespit edildi. Çok değişkenli regresyon analizine göre bir doktordan bilgi edinme durumunun ve Aşı Tereddüdü Ölçeği'nden alınan puanın, pnömokok aşısı olma durumu için bağımsız bir risk faktörü olduğu bulundu (OR: 90,016 [22,236-364,413], p<0,001; OR: 1,482 [1,309-1,678], p<0,001 ). SONUÇ: Evde sağlık hizmeti alan hastalarda pnömokok aşısı olma oranının istenilen düzeyin çok altında olduğu bulunmuştur. Kişiye aşının bir doktor tarafından önerilmesi ve aşı ile ilgili bilgi verilmesinin bu oran üzerine en etkili faktör olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Evde sağlık hizmeti alan hastalar, pnömokok enfeksiyonlarına bağlı morbidite ve mortalite açısından risk altında olup, pnömokok aşılamasının artırılması gerekmektedir. Bunun için her hasta ziyaretinde ve mümkün olan her fırsatta, aşı hakkında bilgilendirme ve önerilerde bulunulmalıdır. Sürekli bakım ile hastasını düzenli olarak takip eden aile hekimlerinin, bu mücadelede sorumluluğu büyüktür.
Özet (Çeviri)
INTRODUCTION: Vaccines have been one of the most effective methods in the fight against diseases since the first day they were discovered. Patients receiving home healthcare services are at great risk of vaccine-preventable diseases due to both their age and comorbidities. Pneumococcal infection is one of these diseases. Vaccination rates are below expectations due to reasons such as lack of information, different health beliefs and vaccine hesitancy. This study aimed to investigate the factors affecting the pneumococcal vaccination status of patients receiving home healthcare services. MATERIALS AND METHODS: This single-center and observational type cross-sectional study was conducted between May and November 2023 in the HHC unit of Trabzon Kanuni Training and Research Hospital. 235 volunteer patients aged 65 and over receiving home healthcare services and their caregivers were included in the study. A demographic questions survey and the Vaccine Hesitancy Scale were administered to the patients who made the vaccine decision themselves and the relatives who cared for the patient and made the vaccine decision. If the person making the vaccine decision was not the patient or his/her caregiver, a demographic questions survey was administered to the patient's caregiver, including the patient's demographic data and questions about who the person who made the decision was. RESULTS: 46.8% of the patients had received pneumococcal conjugate vaccine. It was observed that the decision for pneumococcal vaccination was made by 11 (4.7%) of the patients themselves, 206 (87.7%) by their caregiver relatives, and 18 (7.7%) by another non-caregiving relatives. The rate of receiving information about the vaccine from a doctor was 97% in those who were vaccinated and 35.3% in those who were not (p<0.001). It was found that participants who had higher scores on the Vaccine Hesitancy Scale and were employed and healthcare workers had higher vaccination rates (p<0.001, p=0.035, p=0.042, respectively). The reasons why the participants decided to be vaccinated were the benefits of the vaccine (49.1%) and the trust of the healthcare system and staff (43.6%); It was determined that the reasons for deciding not to be vaccinated were attitudes and beliefs about the right to health and protection (44%) and the side effects of the vaccine (43.2%). According to multivariate regression analysis, it was found that having received information from a doctor and the score received from the Vaccine Hesitancy Scale were independent risk factors for pneumococcal vaccination (OR: 90,016 [22,236-364,413], p<0,001; OR: 1,482 [1,309-1,678], p<0,001). CONCLUSION: It was found that the rate of pneumococcal vaccination in patients receiving home health care was far below the desired level. It was concluded that recommending the vaccine to the person by a doctor and providing information about the vaccine was the most effective factor on this rate. Patients receiving home health care are at risk of morbidity and mortality due to pneumococcal infections, and pneumococcal vaccination should be increased. For this reason, information and recommendations about the vaccine should be given at every patient visit and at every possible chance. Family physicians, who follow their patients regularly with continuous care, have a great responsibility in this fight.
Benzer Tezler
- Çocukların beslenme büyüme gelişme ve aşı takibini etkileyen sosyodemografik faktörlerin araştırılması
Investigation of sociodemographic factors affecting nutrition, growth, development and vaccination follow-up in children
FUAT LALOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2009
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık BakanlığıÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
UZMAN MÜFERET ERGÜVEN
- Evde sağlık hizmetleri tarafından pnömokok aşısı yapılan hastalarda aşılama sonrası pnömoni gelişme sıklığının değerlendirilmesi
Evaluation of post-vaccination pneumonia incidence in patients receiving pneumococcal vaccine administered by home health care services
OSMAN BARAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEÇİL GÜNHER ARICA
DR. AYBÜKE BACANLI
- Evde sağlık hizmeti alan hastaların bakım veren yakınlarında bakım yükünün değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
TANYEL SEMA DAĞDEVİREN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DİDEM SUNAY
- Evde sağlık hizmeti alan hastaların ve bakım verenlerinin uyku kalitelerinin değerlendirilmesi ve depresyonla ilişkisinin incelenmesi
Evaluation of sleep quality of health care service at home providers and caregivers and investigation between depression
YASEMİN ÇAĞLAYAN KOLAYLI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ENGİN ERSİN ŞİMŞEK
UZMAN HATİCE ESİN TEMİZ
- Evde sağlık hizmeti alan hastaların sosyodemografik ve tıbbi durumları ile sağlık dışı gereksinimleri
Sociodemographic properties and medical status with the non-medical needs of patients who are gettig serviced from home health department
MUHAMMED MUSTAFA UZAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Aile HekimliğiSağlık BakanlığıAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN MEMET TAŞKIN EGİCİ