Haşhaş (Papaver somniferum L.)'ta farklı gelişme dönemlerinde yapraktan azotlu gübrelemenin verim ve bazı kalite özelliklerine etkisi
The effect on yield and some quality characteristics of nitrogen fertilizer from foliar in different development stages of poppy (Papaver somniferum L.)
- Tez No: 810999
- Danışmanlar: PROF. DR. NİMET KARA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırma, Isparta koşullarında haşhaşın farklı gelişme dönemlerinde yapraktan azotlu gübre uygulamasının tohum ve kapsül verimi ile bazı alkaloid içeriğine etkisini incelemek amacıyla 2021 yılında yürütülmüştür. Araştırmada TMO1 haşhaş çeşidine 1. gübresiz (kontrol), 2. geleneksel üretim (azotun yarısı ekimle birlikte ve kalan yarısı rozet döneminde), 3. sapa kalkma dönemi (azotun 1/3'ü ekimle, 1/3'ü rozet döneminde topraktan ve 1/3'ü sapa kalkma döneminde yapraktan), 4. tomurcuklanma (azotun 1/3'ü ekimle, 1/3'ü rozet döneminde topraktan, 1/3'ü tomurcuklanma döneminde yapraktan) ve 5. çiçeklenme sonrası dönemlerde (azotun 1/3'ü ekimle, 1/3'ü rozet döneminde ve 1/3'ü çiçeklenme sonrası yapraktan uygulama) azot uygulanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; bitki boyu, kapsül sayısı, kapsül eni, kapsül boyu arasındaki farklar önemli olmazken, tohum verimi, kapsül verimi, azot kullanım etkinliği arasındaki farklar istatistiksel olarak önemli olmuş ve genel olarak uygulama zamanı geciktikçe kapsül verimi, tohum verimi ve azot kullanım etkinliğinde artış olduğu tespit edilmiştir. Araştırmada, bitki boyu 58.82-59.86 cm, kapsül eni 27.13-32.00 mm, kapsül boyu 38.50-42.23 mm, kapsül sayısı 1.9-2.4 adet/bitki, kapsül verimi 20.54-43.07 kg/da, tohum verimi 22.31-39.01 kg/da, yağ oranı %40.43-41.00, morfin %0.964-1.071, kodein %0.186-0.279, oripavin %0.021-0.027, tebain %0.017-0.029, papaverin %0.007-0.012, noskapin %0.127-0.174 arasında değişmiştir. Sonuç olarak; azotlu gübre uygulama zamanı ve şeklinin verimi önemli derecede etkilediği, özellikle geç dönemde yapraktan uygulamaların etkili olduğu, yapraktan gübrelemede en ideal dönem olarak, kapsül verimi için tomurcuklanma, tohum verimi için çiçeklenme sonrası dönemde uygulanması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The research was carried out with aim of examined effects on seed and capsule yield with some alkaloid contents of fertilize with nitrogen treatment from leaves in different development stages of poppy in Isparta conditions in the 2021 year. In the research were applied 1. no fertilizer (control), 2. traditional production (half of the nitrogen during sowing and the remaining half during rosette period), 3. stalking period (1/3 of nitrogen during sowing, 1/3 from soil during rosette period, 1/3 from foliar application during the stem period), the 4th budding (1/3 of the nitrogen during sowing, 1/3 from the soil during the rosette stage, 1/3 from foliar application during the budding period) and the 5th post-flowering periods (1/3 of nitrogen during sowing, 1/3 from soil during rosette period and 1/3 foliar application after flowering) on TMO1 poppy variety. According to the research results; While the differences between plant height, number of capsule, capsule width, and capsule length were not significant, seed yield, capsule yield, nitrogen use efficiency were statistically significant, and in general, it was determined that there was an increase in capsule yield, seed yield and nitrogen use efficiency as the application time was delayed. In the research varied between plant height 58.82-59.86 cm, capsule width 27.13-32.00 mm, capsule length 38.50- 42.23 mm, number of capsules 1.9- 2.4 pieces/plant, capsule yield 20.54-43.07 kg da-1, seed yield 22.31-39.01 kg da-1, The oil content 40.43-41.00%, morphine 0.964-1.071%, codeine 0.186-0.279%, oripavine 0.021-0.027%, thebaine 0.017-0.029%, papaverine 0.007-0.012%, noscapine 0.127-0.174%. As a result; it was advised the time and form of nitrogen fertilizer application significantly affect the yield, especially in the late period, foliar applications are effective, and the most ideal period for foliar fertilization is budding for capsule yield and after flowering for seed yield.
Benzer Tezler
- Farklı renklerdeki haşhaş (Papaver somniferum L.) tohumlarının yağ asidi dağılımının ve bazı biyoaktif bileşenlerinin belirlenmesi
The determination of fatty acid compositions and some bioactive components of poppy (Papaver somniferum L.) seeds with different colors
MEHMET ABUDAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Gıda MühendisliğiAfyon Kocatepe ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HASAN HÜSEYİN KARA
- Investigation of genetic diversity, phylogenetic and chemotaxonomic relationships in some opium poppy (papaver somniferum l.) cultivars in Turkey
Türkiye'deki bazı haşhaş (papaver somniferum l.) kültür varyetelerinde genetik çeşitlilik, kemotaksonomik ve filogenetik ilişkilerin araştırılması
UĞUR ŞEN
Doktora
İngilizce
2017
BotanikMarmara ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM İLKER ÖZYİĞİT
DOÇ. DR. ERTUĞRUL FİLİZ
- Bazı haşhaş (Papaver somniferum L.) diallel melezlerinde verim ve kalite özellikleri ile heterosis etkisinin incelenmesi
Investigation of yield and quality traits and their heterosis effects in some poppy (Papaver somniferum L.) diallel hybrids
LEVENT YAZİCİ
Doktora
Türkçe
2018
ZiraatTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜNGÖR YILMAZ
- Proteomic analysis of benzylisoquinoline alkaloid (BIA) biosynthesis in different opium poppy cultivars and examination of differentially expressed proteins in relation to BIA content
Farklı haşhaş çeşitlerinde benzilizokinolin alkaloid (BİA) biyosentezinin proteomik analizi ve diferansiyel olarak ifade edilen proteinlerin BİA içeriği ile ilişkili olarak incelenmesi
İREM TAŞDEMİR
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Genetikİzmir Yüksek Teknoloji EnstitüsüMoleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ANNE FRARY
- Transcriptome analysis of morphine biosynthesis in Opium poppy (Papaver somniferum L.)
Haşhaş (Papaver somnıferum L.)'ta transkriptom analizi ile morfin sentez mekanizmasının araştırılması
KUAYBE YÜCEBİLGİLİ KURTOĞLU
Doktora
İngilizce
2016
GenetikMarmara ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM İLKER ÖZYİĞİT
YRD. DOÇ. DR. TUĞBA GÜRKÖK