Online alışverişte fomo (kaçırma korkusu)'nun plansız satın alma ve satın alma sonrası pişmanlık davranışı üzerindeki etkileri
The effects of fomo on unplanned buying and post-purchase regret behavior in online shopping
- Tez No: 810150
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SERKAN KILIÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Alışveriş sonrası pişmanlık, Gelişmeleri kaçırma korkusu, Plansız satın alma, Satın alma sonrası davranış, Çevrimiçi alışveriş, Postpurchase regret, Fear of missing out, Impulse buying, Post-purchase behavior, Online shopping
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bursa Uludağ Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Üretim Yönetimi ve Pazarlama Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İnternetin gelişmesi ve zamanla küresel anlamda daha ulaşılabilir olması, bireylerin birbirleriyle olan etkileşimlerini arttırarak tüketim davranışlarını yeniden şekillendirmiştir. Akıllı telefon ve sosyal medya kullanımının da artmasıyla, bireyler geleneksel alışverişin yanı sıra online alışveriş platformlarını da tercih etmiştir. Online alışverişin yaygın kullanımın bireylere hem olumlu, hem de olumsuz etkileri olmuştur. Bu çalışmada bireylerin alışveriş sürecinde yaşayabilecekleri kaçırma korkusu, plansız satın alma ve satın alma sonrası pişmanlık davranışı olguları, online alışveriş bağlamında ele alınmıştır. Bu kavramların birbirleriyle olan ilişkilerinin incelenmesi, bireylerin tüketim davranışlarının incelenmesi açısından önem taşımaktadır. Araştırmanın temel amacı, online alışveriş bağlamında, bireylerin yaşadığı kaçırma korkusunun, plansız satın alma ve satın alma sonrası pişmanlık davranışı üzerindeki etkilerini belirlemektir. Bu etkilerin belirlenme sürecinde ilgili literatür incelenerek kaçırma korkusu, plansız satın alma davranışı ve satın alma sonrası pişmanlık davranışı değişkenleri ve düzenleyici bir değişken olarak cinsiyetin yer aldığı bir model oluşturularak bu model üzerinden hareket edilmiştir. Çevrimiçi anket yöntemiyle yapılan çalışma, 18 yaş ve üzeri olan ve online alışveriş yapan 447 tüketicinin katılımıyla gerçekleşmiştir. Çalışmanın analizi, SPSS ve Smart PLS paket programı kullanılarak yapısal eşitlik modellemesi ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın sonuçlarına göre kaçırma korkusu, bireylerin plansız satın alma davranışında ve satın alma sonrası pişmanlık davranışında doğrudan etkilidir. Plansız satın alma davranışının, satın alma sonrası pişmanlık davranışına neden olması ve kaçırma korkusu ile satın alma sonrası pişmanlık davranışı arasında plansız satın almanın aracılık etkisinin tespit edilmesi çalışmanın önemli sonuçlarındandır. Çalışmanın ulaştığı bu sonuçlar üzerinden literatüre katkı sağlanmış ve çeşitli önerilerde bulunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The development of the internet and its global accessibility over time has reshaped consumption behaviors by increasing individuals' interactions with each other. With the increasing use of smartphones and social media, individuals have preferred online shopping platforms in addition to traditional shopping. The widespread use of online shopping has had both positive and negative effects on individuals. In this study, the phenomena of fear of missing out, unplanned purchase and post-purchase regret behavior that individuals may experience during the shopping process are discussed in the context of online shopping. Examining the relationships between these concepts is important in terms of examining the consumption behaviors of individuals. The main purpose of the study is to determine the effects of fear of missing out on unplanned purchase and post-purchase regret behavior in the context of online shopping. In the process of determining these effects, the relevant literature was examined and a model was created that includes the variables of fear of missing out, unplanned buying behavior and post-purchase regret behavior and gender as a moderating variable. The study, which was conducted with the online survey method, was realized with the participation of 447 consumers who are 18 years of age and over and who shop online. The analysis of the study was carried out with structural equation modeling using SPSS and Smart PLS package program. According to the results of the study, fear of missing out has a direct effect on individuals' unplanned purchase behavior and post-purchase regret behavior. It is one of the important results of the study that unplanned purchase behavior causes post-purchase regret behavior and the mediating effect of unplanned purchase between fear of missing out and post-purchase regret behavior is determined. The study contributed to the literature through these results and various suggestions were made.
Benzer Tezler
- Online yeniden satın alma niyetinde FoMO, algılanan kıtlık ve online anlık satın alma davranışının etkisi ve bilişsel uyumsuzluğun düzenleyici rolü
The effect of FoMO, perceived scarcity and online impulse buying behavior on online repurchase intention and the moderating role of cognitive dissonance
NİLAY SAYAN
- Kaçırma Korkusu (FoMo)'nun plansız satın almaya etkisi: Demografik değişkenlerin düzenleyici rolü
The impact of Fear of Missing out (FoMo) on impulsive buying: The moderating role of demographic variables
ŞERİFE ÇINAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
İşletmeTokat Gaziosmanpaşa Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT YILDIRIM
- X,Y,Z kuşakları için FOMO ve plansız satın alma davranışı arasındaki ilişkinin incelenmesi
The examination of the relationship between FOMO and impulsive buying behavior in generation X, Y, and Z
NESLİ NAZİK ÖZKAN
- Tüketicilerde foMO'nun mobil uygulamalarda plansız satın alma davranışına etkisi: Ankara ili örneği
The effect of foMO on consumers' impulse buying behavior in mobile applications: The case of Ankara province
NEMAME MİNE NAS
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
İşletmeUfuk Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ LEYLA GÖDEKMERDAN ÖNDER
- Online alışverişlerde fırsatları kaçırma korkusu ve daha iyi seçenekleri kaçırma korkusunun bandwagon tüketim üzerindeki etkisi
The impact of fear of missing out and fear of better options on bandwagon consumption in online shopping
MERT BİBA
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
İşletmeAnadolu Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA ZEYNEP ÖZATA