Diyabetik ayak hastalarında sağlık okuryazarlığı ile diyabetik ayak bilgi, tutum ve davranışı arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between health literacy and diabetic foot knowledge, attitude and behavior in diabetic foot patients
- Tez No: 808648
- Danışmanlar: PROF. DR. OKTAY SARI, DOÇ. DR. TARIK EREN YILMAZ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Diyabetik ayak, sağlık okuryazarlığı, bilgi, davranış, Bilgi düzeyi, Diabetes mellitus, Diabetes mellitus-tip 2, Diabetik ayak, Retrospektif çalışmalar, Tutumlar, Diabetic foot, health literacy, knowledge, behavior, Level of knowledge, Diabetes mellitus, Diabetes mellitus-type 2, Retrospective studies, Attitudes
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Gülhane Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Günümüzde diyabet sıklığı gittikçe artmaktadır. Tedavi seçeneklerinin de çoğalmasıyla hastaların DM süreleri ve buna bağlı gelişen komplikasyonların görülme oranı artmıştır. Uzun süreli kontrolsüz şeker düzeylerine nöropati ve iskemi zemininde enfeksiyonların eklenmesiyle diyabetik ayak yarası meydana gelir. Bu durum yüksek morbidite ve mortalite oranına sahiptir. Diyabetik ayak lezyonlu hastanın eğitimi, tedavisi, iyileşen ayağın korunmasındaki başarı hekim kadar hastanın sağlık okuryazarlığı ve hastalığına yönelik tutum ve davranışlarıyla da yakından ilgilidir. Bu çalışmada diyabetik ayak hastalarının sağlık okuryazarlığı seviyeleri ile diyabetik ayak bilgi, tutum ve davranışlarının karşılaştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Veriler 15.07.2022-15.01.2023 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Diyabetik Ayak Polikliniği'ne başvuran diyabetik ayak tanısı almış, çalışmaya katılmayı kabul eden hastalara yüz yüze anket yöntemi kullanılarak elde edilmiştir. Anketimiz sosyodemografik özellikleri içeren sorulardan, Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (TSOY-32), diyabetik ayak bilgi ölçeği (DABÖ) ve ayak bakım davranış ölçeği (ABDÖ)'nden oluşmaktadır. Veriler SPSS programı ile uygun testlerle analiz edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya katılan 203 hastanın yaş ortalaması 64,63±10,84 olup %63,5'i ilköğrenim mezunu ve %77'si en az 10 senedir diyabet hastasıdır. Hastaların TSOY puan ortalaması 19,05±8,37 olup %77,8'i yetersiz sağlık okuryazarlığına sahiptir. DABÖ puan ortalaması 5 puan üzerinden 3,38±1,03, ABDÖ puan ortalaması ise 75 puan üzerinden 52,90±9,60 olarak bulunmuştur. Eğitim ve gelir seviyesinin sağlık okuryazarlığıyla, istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönde ilişkisinin olduğu görülmüştür (p<0,001). Sağlık okuryazarlığının diyabetik ayak bilgi düzeyine ve ayak bakımı davranışına pozitif yönde etkisinin olduğu görülmüştür (p<0,001). Yaşın artmasının DABÖ ve TSOYÖ ile orta (p<0,001), ABDÖ ile zayıf düzeyde negatif yönlü ilişkisinin olduğu bulunmuştur (p=0,002). Ayrıca Wagner yara evresinin sağlık okuryazarlığının artmasıyla azaldığı, DM süresinin artması ile de arttığı sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç: Çalışmamızda diyabetik ayak hastaları arasında sağlık okuryazarlığı seviyesinin düşük olduğunu, sağlık okuryazarlığının diyabetik ayak bilgi düzeyini pozitif yönde etkilediğini, diyabetik ayak bilgi düzeyinin de ayak bakımı davranışını pozitif yönde etkilediğini tespit ettik. Ampute olmayan hastalarda yara evresinin artmasıyla ayak bakım davranışının kötüleştiğini saptadık. Birinci basamak sağlık hizmeti veren aile hekimleri, diyabetik ayak hastalarının yönetilmesinde son derece önemlidir. Hastaların sağlık okuryazarlığı, diyabetik ayak bilgi ve ayak bakım davranış düzeylerini belirleyip bunların artırılmasında kritik bir yere sahiptir.
Özet (Çeviri)
Aim: The incidence of diabetes is increasing day by day. With the increase in treatment options, the duration of DM and the incidence of complications related to it have also increased. Diabetic foot ulcer occurs with the addition of infections on the basis of neuropathy and ischemia to long-term uncontrolled sugar levels. This condition has a high morbidity and mortality rate. The education and treatment of the patient with diabetic foot lesion, and the success in the protection of the healing foot are closely related to the patient's health literacy and attitudes and behaviors towards the disease as well as the physician. In this study, it was aimed to compare the health literacy levels of diabetic foot patients with diabetic foot knowledge, attitudes and behaviors. Materials and Methods: The data were obtained by using face-to-face questionnaire method from the patients who were diagnosed with diabetic foot and accepted to participate in the study, who applied to the Gülhane Training and Research Hospital Diabetic Foot Polyclinic between 15.07.2022 and 15.01.2023. Our questionnaire consists of questions including sociodemographic characteristics, Turkish Health Literacy Scale (TSOY-32), diabetic foot knowledge scale (DABÖ) and foot care behavior scale (ABDÖ). The data were analyzed with the SPSS program with appropriate tests. Results: The mean age of 203 patients participating in the study was 64.63±10.84 years, 63.5% of whom were primary school graduates and 77% of them had diabetes for at least 10 years. The mean TSOY score of the patients was 19, and 77.8% of them had insufficient health literacy. The mean score of DABÖ was found to be 3.38 ± 1.03 out of 5, and the mean score of ABDÖ was found to be 52.90 ± 9.60 out of 75 points. It was observed that there was a statistically significant positive correlation between education and income level and health literacy (p<0.001). It was observed that health literacy had a positive effect on diabetic foot knowledge and foot care behavior (p<0.001). It was found that increasing age had a moderate relationship with DABÖ and TSOYÖ (p<0.001), and a weak negative relationship with ABDÖ (p=0.002). In addition, it was concluded that the Wagner wound stage decreased with the increase in health literacy and increased with the increase in the duration of DM. Conclusion: In our study, we found that the level of health literacy among diabetic foot patients is low, health literacy positively affects the knowledge of diabetic foot, and the level of knowledge of diabetic foot positively affects the behavior of foot care. We found that foot care behavior worsened with increasing wound stage in non amputee patients. Family physicians providing primary health care are extremely important in the management of diabetic foot patients. It has a critical role in determining and increasing the health literacy, diabetic foot knowledge and foot care behavior levels of patients.
Benzer Tezler
- DERMATOLOJİ POLİKLİNİĞİNE TIRNAK BATMASI ŞİKAYETİYLE BAŞVURAN HASTALARIN, AYAK BAKIMI HAKKINDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN VE KOMORBİDİTELERİNİN ARAŞTIRILMASI
INVESTIGATION OF THE LEVEL OF KNOWLEDGE ABOUT FOOT CARE AND COMORBIDITIES OF PATIENTS PRESENTING TO DERMATOLOGY OUTPATIENT CLINIC WITH INGROWN NAIL COMPLAINT
MERVE AKMAN GEZER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELMA EMRE
DOÇ. DR. BASRİ FURKAN DAĞCIOĞLU
- Diyabetus mellitus'da gözlenen mikrovasküler komplikasyonların prostaglandinler ile olan ilişkisi
The Relation of microvaskular complications observed in diabetes mellitus with prostoglandins
CANAN NEBİGİL
Doktora
Türkçe
1985
Eczacılık ve FarmakolojiCumhuriyet ÜniversitesiFarmakoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. YUSUF SARIOĞLU
- Atherosklerotik kalp hastalıklarında risk faktörleri
Risk factors in the coronary artery disease
MURAT SUHER
- Çocuklarda akut stres hiperglisemisinde hormonal değişikliklerin ve kısa süreli prognozun incelenmesi
Başlık çevirisi yok
AYGÜN DİNDAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜLYA GÜNÖZ
- Tedaviye cevap vermeyen diyabetik makula ödeminde vitreoskizisin rolü
The role of vitreoschisis in diabetic macular edema refractory to treatment
MAKBULE BERNA ÖTÜK YAŞAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2008
Göz Hastalıklarıİstanbul ÜniversitesiGöz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUNÇ OVALI