Geri Dön

Sosyal bilgi işleme, öz düzenleme ve üstbiliş değişkenlerinin zihin kuramına etkisi: Yapısal eşitlik modellemesi

The effect of social information processing, self-regulation and metacognition variables on theory of mind: Structural equation modeling

  1. Tez No: 790212
  2. Yazar: CANAN KELEŞ ERTÜRK
  3. Danışmanlar: PROF. DR. KEZBAN TEPELİ
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
  6. Anahtar Kelimeler: Bilgi işleme, Duygu işlemleme, Erken çocuk eğitimi, Kendini kontrol, Okul öncesi eğitim, Okul öncesi çocuklar, Yapısal eşitlik modeli, Zihin kuramı, Öz düzenleme becerisi, Üstbiliş, Information processing, Emotion processing, Early child education, Self regulation, Preschool education, Preschool children, Structural equation model, Theory of mind, Self-regulation skill, Metacognitive
  7. Yıl: 2023
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Selçuk Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırma sosyal bilgi işleme, öz düzenleme ve üstbiliş değişkenlerinin zihin kuramına etkisinin yapısal eşitlik modellemesi ile incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Bu araştırma genel tarama modelindedir. Araştırmanın çalışma grubunu Konya il merkezinde Millî Eğitim Bakanlığına bağlı anaokulu ve anasınıfına devam eden 3-5 yaş grubunda toplam 310 çocuk ve bu çocukların anneleri oluşturmaktadır. Veri toplama amacı ile öncelikle Zihin Kuramı Görev Bataryası (TOMTB), Üstbilişsel Bilgi Görüşme Formu (McKI) ve Schultz Duygu İşleme Testi- İlk Versiyon (STEP-P)'unun Türkçe uyarlaması, geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılmıştır. Ardından değişkenler arası ilişkilere göre kurulan modele ilişkin yapısal eşitlik modellemesi türlerinden yol analizi yapılmıştır. Araştırma sonucunda üstbiliş değişkeninin, STEP-P Hedefe Ulaşma Alt Testi İşbirliğinin Olumlu Değerlendirilmesi (H1) ve Saldırganlığın Olumlu Değerlendirilmesi (H2), Provokasyon Alt Testi“A”ve“C”boyutu tarafından anlamlı bir şekilde yordandığı; öz düzenleme değişkeninin, STEP-P Duygular Alt Testi Öfke Atıf Boyutu ve Provokasyon Alt Testi“D”boyutu tarafından anlamlı bir şekilde yordandığı; diğer değişkenler kontrol altına alındığında STEP-P Duygular Alt Testi Öfke Atıf Boyutu azaldıkça ve Provokasyon Alt Testi“D”boyutu arttıkça öz düzenleme değişkeninin de arttığı; üstbiliş ve öz düzenlemenin Zihin Kuramı Temel ve Gelişmiş Alt Ölçeklerini anlamlı bir şekilde yordadığı; STEP-P Hedefe Ulaşma Alt Testi İşbirliğinin Olumlu Değerlendirilmesi (H1) ve Hedefe Ulaşma Alt Testi Saldırganlığın Olumlu Değerlendirilmesi (H2), Provokasyon Alt Testi“A ve C”boyutlarının üstbiliş üzerinden; Duygular Alt Testi Öfke Atıf Boyutu ve Provokasyon Alt Testi“D”Boyutu değişkenlerinin ise öz düzenleme üzerinden dolaylı olarak Zihin Kuramını yordadığı saptanmıştır. Diğer değişkenler kontrol altına alındığında üstbilişin öz düzenleme üzerindeki etkisi ise anlamlı değildir.

Özet (Çeviri)

This research was conducted to examine the effects of social information processing, self-regulation and metacognition variables on theory of mind using structural equation modeling. This research is in the general screening model. The study group of the research consists of a total of 310 children in the 3-5 age group who attend the kindergarten and kindergarten affiliated to the Ministry of National Education in the city center of Konya and their mothers. For the purpose of data collection, first of all, Turkish adaptation, validity and reliability study of Theory of Mind Task Battery (TOMTB), Metacognitive Information Interview Form (McKI) and Schultz Emotion Processing Test-First Version (STEP-P). Then, path analysis, which is one of the structural equation modeling types related to the model established according to the relations between the variables, was made. As a result of the research, it was found that the metacognition variable was significantly predicted by the STEP-P Goal Achievement Subtest Positive Evaluation of Cooperation (H1) and Positive Evaluation of Aggression (H2), and the“A”and“C”dimensions of the Provocation Subtest; self-regulation variable was significantly predicted by STEP-P Emotions Subtest Anger Attribution Dimension and Provocation Subtest“D”dimension; When other variables were controlled, as STEP-P Emotions Subtest Anger Attribution Dimension decreased and Provocation Subtest“D”dimension increased, self-regulation variable also increased; metacognition and self-regulation significantly predicted Theory of Mind Basic and Advanced Subscales; STEP-P Goal Achievement Subtest Positive Evaluation of Cooperation (H1) and Goal Achievement Subtest Positive Evaluation of Aggression (H2), Provocation Subtest“A and C”dimensions of metacognition; It was determined that the variables of the Anger Attribution Dimension in the Emotions Subtest and the“D”Dimension in the Provocation Subtest indirectly predicted Theory of Mind through self-regulation. When other variables are controlled, the effect of metacognition on self-regulation is not significant.

Benzer Tezler

  1. İkna bilgi modeli bağlamında üstbilişin reklamdan kaçınma üzerindeki etkisi

    The effects of metacognition on advertising avoidance in the use of persuasion knowledge model

    ÖYKÜ TÜRKELİ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    ReklamcılıkMarmara Üniversitesi

    Halkla İlişkiler Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. NURHAN TOSUN

  2. BİLSEM'de Müzik Aleti Çalma Eğitimi Alan 6. Sınıf Öğrencilerinin Üstbilişsel Farkındalık ve Duygu Düzenleme Becerilerinin İncelenmesi

    Investigation of metacognitive awareness and emotion regulation skills of sixthgrade students receiving instrumental music training in science and art centers (BILSEM)

    GÜLCAN İLHAN SEKMEN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Eğitim ve ÖğretimMimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. BENGİSU KOYUNCU

  3. Investigating metacognition in foreign language reading via a think aloud protocol

    Sesli düşünme protokolü ile yabancı dil okumada üstbilişin incelenmesi

    BURCU ARSLAN

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2024

    Eğitim ve Öğretimİzmir Demokrasi Üniversitesi

    Eğitim Programları ve Öğretim Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ NESRİN ÖZTÜRK

  4. Robotik kodlama öğretiminde Ters Yüz Edilmiş Öğrenme Modeli kullanımının özel yetenekli öğrencilerin problem çözme ve biliş ötesi farkındalık becerileri ile öğrenme-öğretme sürecine etkisi

    The effect of using a Flipped Learning Model in robotics coding instruction on the problem-solving and metacognitive awareness skills of gifted students and the learning-teaching process

    NADİR AKSOY

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Eğitim ve ÖğretimSivas Cumhuriyet Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ İLHAMİ ARSEVEN

  5. Investigation of young children's metacognitive and self - regulatory abilities in mathematics activities

    Küçük çocukların matematik etkinliklerindeki üstbiliş ve özdüzenleme becerilerinin incelenmesi

    FAHRETDİN HASAN ADAGİDELİ

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2013

    Eğitim ve ÖğretimBoğaziçi Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. NİZAMETTİN ENGİN ADER