Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile hekimliği polikliniğine başvuran hastaların akılcı antibiyotik kullanımı hakkında bilgi düzeylerinin belirlenmesi
Determining the knowledge levels of the patients applying to Antalya training and research Hospital Family Medicine outpatient clinic on rational use of antibiotics
- Tez No: 789989
- Danışmanlar: UZMAN ZEYNEP AŞIK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Aile hekimliği, Akılcı ilaç kullanımı, İlaçlara direnç-mikrobiyal, Family practice, Rational drug use, Drug resistance-microbial
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş: Akılcı antibiyotik kullanımı (AKK) uygulamasının amacı; uygunsuz ve aşırı ilaç kullanımının önlenmesi, ekonomik açıdan kayıpların önüne geçilmesi, ilaçlara bağlı oluşan yan etkilerin ve antibiyotiklere karşı gelişen direncin azaltılmasıdır. Antibiyotiklerin akılcı olmayan kullanımının oluşturacağı sonuçlar, toplumun genelini ilgilendiren bir konudur. Bu araştırmanın amacı; katılımcıların AKK hakkındaki bilgi düzeylerini ölçmek, bilgi düzeyleri ile sosyodemografik verileri karşılaştırmak ve sonuçları doğrultusunda koruyucu hekimliğin geliştirilmesine katkıda bulunmaktır. Ayrıca bu konuda farkındalığı arttırarak, uygunsuz antibiyotik kullanımına bağlı oluşabilecek sağlık sorunlarını ve ekonomik kayıpları önleyebilmektir. Yöntem: 01 Temmuz 2021-31 Ağustos 2021 tarihleri arasında Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği polikliniklerine başvurmuş olan ve gönüllü olarak çalışmaya katılmayı kabul eden 306 kişi araştırmaya dahil edilmiştir. Çalışmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan katılımcılara araştırma hakkında kapsamlı bilgi verilmiştir. Araştırmaya katılmayı kabul eden katılımcılara“Bilgilendirilmiş Gönüllü Onam Formu”imzalatılarak, katılımcılardan yazılı onamları alınmıştır. Katılımcılarla yüz yüze görüşülerek, sosyodemografik veri anketi ve akılcı antibiyotik kullanımı hakkında araştırma soruları sorulmuştur. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 306 katılımcının yaş ortalaması 45,15+13,91 yıl, en küçük yaş 18 ve en büyük yaş 78 olarak belirlenmiştir. Katılımcıların %77,8'inin kadın, %73,5'inin evli ve %44,1'inin üniversite/yüksekokul mezunu, %60,1'inin maddi durumunun orta düzeyde olduğu görülmüştür. İki yüz on beş kişi (%70,3) son bir yıl içinde herhangi bir hastalık/enfeksiyon geçirdiğini ve 173 kişi (%56,5) antibiyotik kullandığını belirtmiştir. Antibiyotik kullanım nedenlerinin, sıklık sırası ile; üst solunum yolu enfeksiyonu (%22,9), soğuk algınlığı (%18,0) ve grip (%17,0) olduğu tespit edilmiştir. On dokuz kişi (%6,2) son bir yıl içinde doktor reçetesi olmadan antibiyotik kullandığını belirtmiştir.“AKK sizce ne demektir?”sorusunu“Doktorun reçete ettiği antibiyotiği önerilen doz ve sürede kullanmak”şeklinde yanıtlayanların oranının, AAK kavramını duyduğunu belirten katılımcılarda daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,001). Antibiyotiğe bağlı yan etki yaşadığını (%39,3; p=0,004), uygunsuz antibiyotik kullanımının direnç gelişmesine neden olduğunu bildiğini (%88,8; p<0,001) ve viral hastalıklarda antibiyotiğin tedavide yerinin olmadığını bildiğini (%74,2; p=0,005) belirten katılımcıların oranı AAK kavramını duyduğunu belirten grupta, kavramı duymayan gruba göre daha yüksek saptanmıştır. Viral enfeksiyon hastalıklarında antibiyotiğin tedavide yerinin olmadığını bilmeyen katılımcılarda, son bir yılda grip (%25) ve soğuk algınlığı (%25,9) nedeniyle antibiyotik kullanma oranlarının daha yüksek olduğu gözlemlenmiştir (p=0,004 ve p=0,005). Eczaneden reçetesiz ilaç talep eden katılımcı grubunda maddi durumu iyi düzeyde olan hastaların daha yüksek oranda olduğu görülmüştür (p=0,043). AAK kavramını daha öncesinde duyanların oranı, ilaç prospektüsü okuyan grupta daha yüksek izlenmiştir (p=0,001). Antibiyotiklerin oluşturabileceği yan etkiler sorulduğunda, alerji (%60,5; p=0,002) veya ishal (%47,5; p=0,041) olarak yanıtlayan katılımcıların oranının ilaç prospektüsü okuyan grupta daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Sonuç: Antibiyotiklerin akılcı olmayan kullanımı, tüm dünyada ve ülkemizde önlenmesi gereken sağlık problemleri arasındadır. Sağlık çalışanlarının, hastaların ve hasta yakınlarının AAK farkındalıklarının arttırılması için daha etkin ve geniş çaplı çalışmalar yapılmasına ihtiyaç duyulmaktadır.
Özet (Çeviri)
Introduction: The purpose of the rational use of antibiotics; prevention of inappropriate and excessive use of drugs, preventing economic losses, reducing the side effects of drugs and resistance to antibiotics. The consequences of the irrational use of antibiotics are a matter of concern to the general public. The purposes of this research were; to determine the knowledge level of the participants about the rational use of antibiotics, to compare their knowledge levels with sociodemographic data and to contribute to the development of preventive medicine in line with the results. In addition, by raising awareness on this issue, it is to prevent health problems and economic losses that may occur due to inappropriate antibiotic use. Methods: Between 01 July 2021 and 31 August 2021, 306 people who applied to the Antalya Training and Research Hospital Family Medicine outpatient clinics and voluntarily agreed to participate in the study were included in the study. Participants who met the inclusion criteria were given detailed information about the study. Written and verbal consents were obtained from the participants who agreed to participate in the study. The questionnaire, which included sociodemographic data and research questions on rational antibiotic use, was administered through face-to-face interviews with the participants. Results: The mean age of the 306 participants included in the study was determined as 45.15+13.91 years, the youngest age was 18 and the oldest was 78 years old. It was observed that 77.8% of the participants were women, 73.5% were married, 44.1% were university/college graduates, and 60.1% had medium financial status. Two hundred and fifteen people (70.3%) stated that they had any disease/infection in the last year and 173 people (56.5%) used antibiotics. It was determined that the reasons for antibiotic use (in order of frequency) were upper respiratory tract infection (22.9%), common cold (18.0%) and flu (17.0%). Nineteen individuals (6.2%) stated that they used antibiotics without a doctor's prescription in the last year.“What do you think the rational use of antibiotics means?”the rate of those who answered the question as“Using the antibiotic prescribed by the doctor at the recommended dose and time”was found to be higher in the participants who stated that they had heard of the concept of rational antibiotic use (RUA), (p<0.001). The proportion of participants who stated that they had side effects related to antibiotics (39.3%; p=0.004) was found to be higher in the group who stated that they had heard of the concept of RUA. The proportion of participants who stated that they knew that inappropriate antibiotic use caused the development of resistance (88.8%; p<0.001) was found to be higher in the group who stated that they had heard of the concept of RUA. The proportion of participants who stated that they knew that antibiotics had no place in the treatment of viral diseases (74.2%; p=0.005) was higher in the group who stated that they had heard of the concept of RUA. It was observed that the rates of using antibiotics for influenza (25%) and colds (25.9%) were higher in the last year in the participants who did not know that antibiotics had no place in the treatment of viral infectious diseases (p=0.004 and p=0.005). In the participant group who requested over-the-counter drugs from pharmacies, patients with good financial status were found to be at a higher rate (p=0.043). The proportion of those who heard the concept of RUA before was higher in the group who read the drug package insert (p=0.001). It was determined that the proportion of participants who responded to the side effects of antibiotics as allergy (60.5%; p=0.002) or diarrhea (47.5%; p=0.041) was higher in the group who read the drug package insert. Conclusion: The irrational use of antibiotics is among the health problems that should be prevented all over the world and in our country. More effective and large-scale studies are needed to increase the awareness of healthcare professionals, patients and their relatives on rational antibiotic use.
Benzer Tezler
- Bir eğitim hastanesi aile hekimliği polikliniğine başvuran hastaların asetilsalisilik asit kullanma nedenlerinin ve asetilsalisilik asit ile ilgili bilgi düzeylerinin saptanması
Determination of reasons for using acetylsalicylic acid and knowledge levels regarding acetylsalicylic acid in patients applying to a training hospital family medicine outpatient clinic
AYSİMA BULCA ACAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN MEHMET ÖZEN
- Obezite merkezinde izlenen ve aile hekimliği polikliniğine başvuran obezitesi olan hastaların kanser tarama programlarına katılım durumunun karşılaştırılması
Comparison of the participation status of patients with obesity to cancer screening programs followed in the obesity center and admitted to family medicine polyclinic
SEZGİN TÜRKOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET ÖZEN
- Aile hekimliği polikliniğine başvuran hastaların nötrofil lenfosit oranı ve kardiyovasküler hastalık risk ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of neutrophil lymphocyte ratio and cardiovascular disease risk relationship in patients applying to family medicine outpatient clinic
MELİKE DEMİREL SAPMAZOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN ZEYNEP AŞIK
- Aile hekimliği polikliniklerinde izlenen erişkinlerin dijital bağımlılık düzeyinin ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of digital addiction level and related factors of adults followed in family medicine clinics
SİNEM ÖZAYDIN SARI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN ZEYNEP AŞIK
- Yan dal polikliniklerine randevu alınması hakkında hasta vehekim görüşleri
Patient and physician opinions about making appointment tosubspecialty polyclinics
YAVUZ SELİM İNAN