İnhalasyon aromaterapinin yanıklı hastalarda ağrı, kaygı ve uyku kalitesi üzerine etkisi
Effect of inhalation aromatherapy on pain, anxiety, and SLEEP quality in burn patients
- Tez No: 778278
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMA KOÇAŞLI, DOÇ. DR. MERVE AKIN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Aromaterapi, Hemşirelik, Kaygı, Uyku kalitesi, Yanıklar, İlaç veriş-inhalasyon, Aromatherapy, Nursing, Anxiety, Quality of sleep, Burns, Administration-inhalation
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hemşirelik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, yanıklı hastalarda lavanta esansiyel yağı ile uygulanan inhalasyon aromaterapinin ağrı, kaygı ve uyku kalitesi üzerine etkisini belirlemek amacı ile randomize plasebo kontrollü deneysel çalışma olarak gerçekleştirildi. Araştırmanın evrenini 01 Ekim 2021-15 Nisan 2022 tarihleri arasında Sağlık Bakanlığı Ankara Şehir Hastanesi Erişkin Yanık Tedavi Merkezi'nde yatan hastalar; örneklemini ise araştırmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan 60 hasta oluşturdu. Araştırma, inhalasyon aromaterapi uygulanan müdahale (n=30) ve plasebo uygulanan kontrol (n=30) grupları ile gerçekleştirildi. Araştırmanın verileri“Bireysel Veri Toplama Formu”,“Görsel Analog Skala”,“Durumluk-Sürekli Kaygı Ölçeği”ve“Richard Campbell Uyku Ölçeği”kullanılarak yüz yüze görüşme tekniği ile toplandı. Verilerin analizinde Ki-kare, bağımsız örneklemler T-testi, Greenhouse-Geisser, Bonferroni, Dunn, Mann-Whitney-U, Tekrarlı Ölçümlerde ANOVA, Friedman testleri kullanıldı. Hastaların yaş ortalamasının 42.97±13.48, %63.3'ünün erkek, %71.6'sının evli, %43.3'ünün ilköğretim mezunu olduğu, %33.3'ünün kronik hastalığının olduğu, %40.0'ının sigara kullandığı belirlendi. Hastaların %46.6'sında yanığın iş yerinde oluştuğu, %46.6'sında alev ile temas nedeniyle yanık meydana geldiği, %93.3'ünde 2. derece derin yanık meydana geldiği, yanık yüzde ortalamasının 11.4±8.1 olduğu, %65.0'ında eller-kollarda yanık oluştuğu, %98.3'ünün yanığa bağlı invaziv girişim geçirdiği belirlendi. Müdahale grubunda yer alan hastaların kontrol grubunda yer alan hastalara oranla ağrı düzeylerinin 3. günden itibaren anlamlı düzeyde azaldığı (p<0.05), 6. gün ölçülen kaygı düzeylerinde müdahale ve kontrol gruplarına göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olmadığı (p>0.05), müdahale grubunda yer alan hastaların kontrol grubunda yer alan hastalara göre uyku kalitesinin 3. günden itibaren daha yüksek olduğu (p<0.05) belirlendi. Yanıklı hastalara uygulanan inhalasyon aromaterapinin ağrı düzeyini azalttığı, uyku kalitesini ise artırdığı belirlendi. Yanıklı hastalarda ağrıyı azaltmak ve uyku kalitesini artırmak için sağlık profesyonellerinin aromaterapi uygulaması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This randomized, placebo-controlled experimental study was carried out to assess the effect of inhalation aromatherapy using lavender essential oil on burn patients' pain, anxiety, and sleep quality. The universe of the research comprised patients admitted at the Adult Burn Treatment Center of the Ministry of Health Ankara City Hospital between October 1, 2021, and April 15, 2022. The sample consisted of sixty individuals who matched the inclusion criteria. The study was conducted with intervention inhaled aromatherapy (n=30) and control placebo (n=30) administered groups. The data of the study were collected by face-to-face interview technique using the“Individual Data Collection Form”,“Visual Analog Scale”,“State-Trait Anxiety Inventory”, and“Richard Campbell Sleep Scale”. Chi-square, Independent Samples T-test, Greenhouse-Geisser, Bonferroni, Dunn, Mann-Whitney-U, Repeated Measures ANOVA, and Friedman tests were used for data analysis. It was determined that the mean age of the patients was 42.97±13.48 years, 63.3% were male, 71.6% were married, 43.3% were primary school graduates, 33.3% of them have chronic disease, and 40.0% smoked. Burns occurred in the workplace in 46.6% of the patients, burns occurred due to contact with flame in 46.6%, 2nd degree deep burns occurred in 93.3% of the patients, the average burn rate was 11.4±8.1%, and 65.0% had burns on the hands and arms, 98.3% of them had an invasive procedure due to burns was determined. The pain levels of the patients in the intervention group decreased significantly from the 3rd day compared to the patients in the control group (p<0.05), and there was no statistically significant difference in the anxiety levels measured on the 6th day compared to the intervention and control groups (p>0.05), sleep quality of the patients in the intervention group was higher than the patients in the control group, starting from the 3rd day (p<0.05) was determined. It was determined that inhalation aromatherapy applied to burn patients decreased the pain level and increased the sleep quality. Health professionals can apply inhalation aromatherapy to reduce pain and improve sleep quality in burn patients.
Benzer Tezler
- Yaşlılarda inhalasyon yoluyla uygulanan karışım aromaterapinin uyku süresi, uyku kalitesi, uykuya dalma süresi ve bilişsel düzeye etkisinin araştırılması
The effect of inhaled blend aromatherapy on sleep duration, sleep quality, falling asleep time and cognitive level in elderly people
BELÇİM EDE SARIKAYA
Doktora
Türkçe
2025
HemşirelikÜsküdar Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEBAHAT ATEŞ
DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞBA KAMAN
- Esansiyel hipertansiyonlu kadınlara inhalasyon yoluyla uygulanan aromaterapinin arteriyel kan basıncı, nabız ve kaygı düzeyine etkisi
The effects of aromatherapy applied to women with essential hypertension by inhalation on arterial blood pressure, pulse and anxiety
HAFİZE ÖZDEMİR
Doktora
Türkçe
2012
HemşirelikErciyes Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜRSEL ÖZTUNÇ
- Hemodiyaliz tedavisi alan bireylerde inhalasyon yoluyla uygulanan aromaterapinin uyku kalitesi ve yorgunluk düzeyine etkisi
The effect of aromatherapy applied by inhalation on sleep quality and fatigue level in hemodialysis patients
GAMZE MUZ
- İmplante edilebilir kardiyoverter defibrilatörü (ICD) olan bireylerde inhalasyon yoluyla uygulanan aromaterapinin kaygı ve yorgunluk düzeyine etkisi
Effect of aromatherapy applied by inhalation on anxiety and fatigue levels in individuals with implantable cardioverter defibrillator (ICD)
SEBİHA AKTAŞ US
Doktora
Türkçe
2025
HemşirelikErciyes ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SULTAN TAŞCI
DOÇ. DR. ABDULLAH ORHAN DEMİRTAŞ
- Üniversite öğrencilerine uygulanan aromaterapinin premenstruel sendrom ile baş etmeye etkisi
Effect of aromatherapy applied on college students for coping with premenstrual syndrome
TUĞBA UZUNÇAKMAK