Şizofreni ve maddeye bağlı psikotik bozukluk tanılı hastaların zihin kuramı açısından karşılaştırılmalı incelenmesi
Comparative investigation of patients with schizophrenia and substance-related psychotic disorder in TERS of theory of mind
- Tez No: 767360
- Danışmanlar: PROF. DR. AYBALA SARIÇİÇEK AYDOĞAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Madde kullanım bozuklukları, Psikotik bozukluklar, Zihin kuramı, Şizofreni, Substance-related sdisorders, Psychotic disorders, Theory of mind, Schizophrenia
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi
- Enstitü: İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Psikiyatri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada Madde kullanımına bağlı psikotik bozukluk (MBPB) tanılı hastalar ile madde kullanımı öyküsü olmayan şizofreni tanılı hastaların psikiyatrik belirtilerinin ve zihin kuramı (ZK) yetilerinin karşılaştırılarak benzerliklerinin ve farklılıklarının, bu iki bozukluğu ayırt etmede kullanılabilecek klinik göstergelerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: DSM-5'e göre şizofreni tanısı alan remisyon dönemindeki 30 hasta, MBP tanısı alan remisyon dönemindeki 30 hasta ve 30 sağlıklı kontrol çalışmaya alınmıştır. Araştırmacı tarafından hastalarla yapılan görüşmede sosyodemografik ve klinik özellikler veri formu doldurulmuş, hastalara Pozitif Belirtileri Değerlendirme Ölçeği (SAPS), Negatif Belirtileri Değerlendirme Ölçeği (SANS), Gözlerden Zihin Okuma Testi (GZOT), Yüzde Dışa vuran Duyguların Tanınması ve Ayırt Edilmesi Testleri (FID ve FDSC) ve İma testi uygulanmıştır. Bulgular: MBP tanılı hastalar ile şizofreni tanılı hastalar arasında SAPS ortalamaları arasında anlamlı derecede farklılık olduğu, kalıntı pozitif belirtilerin şizofreni hastalarında daha fazla olduğu görülmüştür. Şizofreni hastalarındaki hasta başlangıç yaşı, kronik hastalık süre ve SAPS puanları ile sosyal biliş becerileri arasında anlamlı fark saptanmamıştır. Şizofreni hastalarında SANS puanı ile sosyal biliş ve alt ölçekleri testleri arasında anlamlı derecede negatif ilişki olduğu saptanmıştır. Zihin Kuramı testlerinde şizofreni hastalarının ve maddeye bağlı psikotik bozukluk hastalarının sağlıklı kontrollere göre daha düşük puanlar elde ettiği, şizofreni hastalarının ise maddeye bağlı psikotik hastalarından daha düşük puanlar elde ettiği görülmüştür. Özellikle olumsuz ve nötr duyguları ifadeleri tanıma skorları MBPB hastalarında daha yüksek iken olumlu duyguları tanıma skorları arasında 2 grup arasında anlamlı farklılık saptanmamıştır. Duygu algılama testlerinde de şizofreni hastalarının ve maddeye bağlı psikotik bozukluk hastalarının sağlıklı kontrollere göre daha düşük puanlar elde ettiği görülmüştür. Maddeye bağlı psikotik bozukluk tanılı hastalarda olumsuz duyguları tanıma skorlarının daha yüksek olduğu saptanmıştır, olumlu/nötr duygularda anlamlı fark saptanmamıştır. Sonuç: Şizofreni hastalarında sosyal biliş skorları ile hastalık başlangıç yaşı ve kronik hastalık süresi arasında ilişki saptanmaması, sosyal biliş işlevlerinin hastalığın başından beri bozulmuş olduğunu hastalığa dair literatürü desteklemektedir. Şizofreni hastalarında SAPS puanları sosyal biliş beceri testleri arasında anlamlı ilişki saptanamazken SANS puanları anlamlı negatif ilişkisi olduğu bulunmuştur. Negatif semptomların tedavisinin hastanın sosyal işlevselliğini düzeltmede önemli olduğu düşünülmüştür. Zihin Kuramı ve Duygusal algılama becerileri her iki hastalık grubu için de sağlıklı kontrollerden daha düşük olarak bulunmuştur. Hasta grupları birbiri ile karşılaştırıldığında sosyal biliş becerilerinin Şizofreni hastalarında daha fazla bozulduğu ve bu bozulmaların olumsuz ve nötr duygularda daha belirgin olduğu saptanmıştır.
Özet (Çeviri)
Objective: In this study, it was aimed to compare the psychiatric symptoms and theory of mind (ToM) abilities of patients with substance use-related psychotic disorder and those with schizophrenia without a history of substance use, and to determine the similarities and differences, and clinical indicators that can be used to distinguish these two disorders. Method: Thirty patients in remission diagnosed with schizophrenia according to DSM-5, 30 patients in remission diagnosed with SRPD and 30 healthy controls were included in the study. Sociodemographic and clinical characteristics data forms were filled in by the researcher during the interview with the patients, the Positive Symptoms Evaluation Scale (SAPS), the Negative Symptoms Evaluation Scale (SANS), the Mind Reading from the Eyes Test, the Recognition and Discrimination of Expressed Emotions on the Face Tests (FID and FDSC) and Implicit test were applied. Findings: It was observed that there was a significant difference between the mean SAPS between patients with SRPD and patients with schizophrenia, and residual positive symptoms were more common in patients with schizophrenia. There was no significant difference was found between the age of onset, duration of chronic disease, SAPS scores and social cognition skills in schizophrenia patients. In schizophrenic patients, a significant negative correlation was found between SANS total score and social cognition and its subscales tests. In Theory of Mind tests, it was observed that patients with schizophrenia and substance-related psychotic disorder achieved lower scores than healthy controls, while patients with schizophrenia achieved lower scores than substance-related psychotic patients. While the scores of recognizing negative and neutral expressions of emotions were higher than those of schizophrenia patients, no significant difference was found between the two groups in terms of recognizing positive emotions. In emotion perception tests, it was observed that patients with schizophrenia and substance-related psychotic disorder achieved lower scores than healthy controls. Patients with substance-related psychotic disorder were found to have higher scores for recognizing negative emotions, and there was no significant difference was found in positive/neutral emotions. Results: The lack of a relationship between social cognition scores and the age of onset and duration of chronic illness in patients with schizophrenia supports the literature on the disease that social cognition functions have been impaired since the beginning of the illness. While no significant relationship was found between SAPS scores and social cognition skill tests in schizophrenia patients, SANS scores were found to have a significant negative relationship. It was thought that the treatment of negative symptoms was important in improving the social functioning of the patient. Theory of Mind and Emotional perception skills were found to be lower in both diseases than in healthy controls. When the 2 patient groups were compared, social cognition skills were found to be more impaired in Schizophrenia patients, and these impairments were more pronounced in negative and neutral emotions.
Benzer Tezler
- Psikoaktif madde kullanımına bağlı psikotik bozukluk ile psikoaktif madde kullanımı olmayan şizofreni tanılı hastaların psikiyatrik belirtilerinin fenomenolojik olarak karşılaştırılması ve zihin kuramı ile ilişkisi
Phenomenological evaluation of the psychiatric symptoms of patients with A diagnosis of psychotic disorder due to pam use and patients with A diagnosis of schizophrenia without pam use and their relationship with theory of mind
ELİF KÜÇÜK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT ERKIRAN
- Madde kullanımı ile ilişkili psikotik bozukluk tanılı hastaların akut dönem klinik özellikleri, bilişsel işlevleri ve sosyal biliş özelliklerinin incelenmesi
Examination of acute period clinical features, cognitive functions and social cognition characteristics of patients diagnosed with substance use-related psychotic disorder
CANSU BARKIŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Psikiyatriİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NABİ ZORLU
- Metamfetamin kullanımına bağlı psikotik bozukluk, metamfetamin kullanım bozukluğu ve şizofreni hastalarında BDNF, COMT, GRIA ve DARPP-32 gen polimorfizm sıklıklarının karşılaştırılması
Comparing the frequencies of BDNF, COMT, GRIA, and DARPP-32 gene polymorphisms in patients with methamphetamine-induced psychotic disorder, methamphetamine use disorder, and schizophrenia
YUNUS YÜRÜR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İZGİ ALNIAK
- İlk epizod psikoz tanılı hastalarda çocukluk çağı travmasının, üst biliş ve sosyal biliş ile ilişkisi
The relationship between childhood trauma and metacognition and social cognition in patients with first episode psychosis
ÖZGE SELİN ÖZEN SEKMEK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
UZMAN GÜLSÜM ZUHAL KAMIŞ
- Maddeye bağlı psikoz ve şizofreni hastalarında beş faktör kişilik modeli ile bilişsel ön yargılar arasındaki ilişkiler
Relationships between the five-factor personality model and cognitive biases in patients with substance-induced psychosis and Schizophrenia
ALPARSLAN HAFİF
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Psikiyatri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLKAY KELEŞ ALTUN