İnflamatuvar barsak hastalarında, hepatobiliyer patolojilerin NON-invaziv yöntemlerle (radyolojik, fibroscan ve biyokimyasal) değerlendirilmesi
Evaluation of hepatobiliary pathologies using NON-invasive methods (radiological, fibroscan and biochemical) in patients with inflammatory bowel disease
- Tez No: 762205
- Danışmanlar: PROF. DR. FİLİZ AKYÜZ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Gastroenteroloji, Gastroenterology
- Anahtar Kelimeler: dalak sertliği, fibroscan, hepatosteatoz, ibh, karaciğer fibroz, Azatioprin, Dalak, Fibroz, Karaciğer hastalıkları, Karaciğer yağlanması, İlaç kullanımı, İlaç yan etkileri ve istenmeyen reaksiyonlar, İnflamatuar bağırsak hastalıkları, fibroscan, hepatosteatosis, ibd, liver fibrosis, spleen stiffnes, Azathioprine, Spleen, Fibrosis, Liver diseases, Fatty liver, Drug utilization, Drug-related side effects and adverse reactions, Inflammatory bowel diseases
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Bu çalışmada, inflamatuvar barsak hastalığında (İBH) FibroScan® (transient elastografi) ile hepatobiliyer tutulum bulgularını inceledik. İlaçların karaciğer fibrozu ve hepatosteatoz üzerindeki etkilerini incelerken özellikle azatioprinin (AZT) dalak sertliğine etkisini değerlendirdik. Materyal ve Metod: Çalışmamıza Mayıs-Eylül 2022 tarihleri arasında polikliniğimize başvuran 298 İBH hastası ile 54 sağlıklı kontrol dahil edildi. FibroScan® cihazıyla grupların karaciğer sertliği, dalak sertliği ve CAP™ (controlled attenuation parameter) skorları ölçüldü. Hastaların ve hastalığın karakteristik özelliklerine ek olarak laboratuvar bulguları ve ilaç etkileri incelendi. Veriler sağlıklı kontrol grubuyla karşılaştırıldı ve klinik bulgularla ilişkisi incelendi. Bulgular: Hasta ve kontrol grupları, yaş ve cinsiyet açısından benzerdi. Hasta grubunda; ortalama karaciğer sertliği (5,2±3,1 kPa ve 4,5±1,1 kPa), ortalama dalak sertliği (22,69±13,10 kPa ve 17,96±7,44 kPa) ve CAP™ skoru (hepatosteatoz) (233±56 dB/m ve 224±47 dB/m) anlamlı olarak yüksekti (p<0,05). CAP™ skoruyla erkek cinsiyet, hipertansiyon, diyabet, vücut kitle indeksi (VKİ), sigara kullanımı, penetran hastalık varlığı, GGT ve trigliserit düzeyi, karaciğer ve dalak sertliği arasında pozitif korelasyon bulundu (p<0,05). Ekstraintestinal tutulumlu hastalarda karaciğer sertliği (5,7±3,1 kPa ve 5,0±3,1 kPa) anlamlı olarak yüksekti (p<0,05). Belirgin fibroz (F2-3-4) olan hastalarda, olmayanlara göre (F0-1) anti-TNF kullanım sıklığı anlamlı olarak daha düşüktü (44,4% vs 69,5%; p=0,008). Düzenli alkol kullanan hastalarda kullanmayanlara göre (25,54±14,83 kPa ve 21,05±11,24 kPa) dalak sertliği anlamlı olarak yüksekti. AZT≥100 mg/gün kullanan hastalarda, AZT<100 mg/gün kullananlara göre (23,48±14,61 kPa ve 19,99±11,84 kPa) dalak sertliği anlamlı olarak yüksekti (p<0,05). AZT dozu ile dalak sertliği arasında pozitif korelasyon saptanırken (Spearman analizi; r=0.182 and p=0.013); kullanım süresi veya kümülatif doz ile anlamlı ilişki bulunmadı (p>0,05). Dalak sertliği>21kPa olan hastaların (n=134) ortalama AZT dozu 104 mg/gün olarak saptandı. İBH hastalarında trombosit değeri kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksekken (300±104x10³/µL ve 251±52x10³/µL, p=0,001), trombosit değeriyle dalak sertliği arasında korelasyon bulunmadı (p>0,05). Hastaların 83%'ü klinik remisyondaydı (Mayo skoru≤2/CDAI<150). Hastalık aktivitesi ile dalak sertliği arasında korelasyon bulunmadı (p>0,05). Bir hastada AZT ilişkili nonsirotik portal hipertansiyon saptandı. Sonuç: Bu çalışmada İBH hastalarında karaciğer yağlanması, karaciğer fibrozu ve dalak sertliği sağlıklı kontrollere göre anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. Özellikle dalak sertliği AZT dozuyla pozitif korelasyon göstermektedir. İBH hastalarında, yüksek doz AZT (≥100 mg/gün) kullanımında mutlaka dalak sertliği değerlendirilmelidir.
Özet (Çeviri)
Introduction and Objectives: In this study, we evaluated hepatobiliary involvement in inflammatory bowel disease (IBD) with FibroScan® (transient elastography) and examined drug effects on liver fibrosis and steatosis. We particularly focused on the effect of azathioprine (AZT) on spleen stiffness (SS). Material and Methods: A total of 352 subjects were included in this study, including 298 IBD patients and 54 healthy controls. LSM (liver stiffness measurement), SS, and CAP™ (controlled attenuation parameter) scores were measured by FibroScan®. In addition to disease and patient characteristics; laboratory tests, and effect of the drugs were evaluated and compared within the groups. Results: The patient and control groups were similar in terms of age and gender. Mean LSM (5.2±3.1 kPa vs 4.5±1,1 kPa), mean SS (22.69±13,10 kPa vs 17.96±7,44 kPa), CAP™ score (hepatosteatosis) (233±56 dB/m vs 224±47 dB/m) were significantly higher in the patients with IBD than in the control group (p<0.05). A positive correlation was found between CAP™ score and male gender, hypertension, diabetes, BMI, smoking, penetrating disease, GGT, triglyceride, LSM, and SS (p<0.05). LSM (5.7±3,1 kPa vs 5.0±3,1 kPa) was significantly higher in patients with extraintestinal involvement (p<0.05). In patients with significant liver fibrosis (F2-3-4), the frequency of anti-TNF treatment was lower (44,4% vs 69,5%; p=0,008). In patients who use alcohol regularly compared to nondrinkers (25.54±14,83 kPa vs 21.05±11,24 kPa) SS was significantly higher (p<0.05). Additionally, in patients using AZT≥100 mg/day compared to those using AZT<100 mg/day (23.48±14,61 kPa vs 19.99±11,84 kPa; p<0,05) SS was significantly higher. AZT dose was positively correlated with SS (Spearman analysis; r=0.182 and p=0.013); however, no correlation was found with the duration or cumulative dose of AZT (p>0,05). The mean dose of azathioprine in patients with SS>21 kPa (n=134) was 104 mg/day. The mean level of platelets was significantly higher in patients with IBD than in controls (300±104x10³/µL vs 251±52x10³/µL, p=0,001); however, there was no correlation between SS and trombosit level (p>0,05). 83% of patients were in clinical remission (Mayo score≤2/CDAI<150). No positive correlation was found between disease activity and SS in IBD patients. AZT-associated non-cirrhotic portal hypertension was detected in only one patient. Conclusion: In this study, fatty liver, liver fibrosis, and SS were found to be significantly higher in IBD patients than in healthy controls. Although there is no relationship with the duration of AZT therapy, AZT dose was positively correlated with SS. We recommend that spleen stiffness should be evaluated in patients who use high doses of AZT (≥100 mg/day).
Benzer Tezler
- İnflamatuvar barsak hastalarında mukokutanöz bulguların paterji pozitifliği ve hastalık şiddeti ile ilişkisi
Mucocutaneous manifestations in patients with inflammatory bowel diseases and association with pathergy positivity and disease severity
SERAP SERTKAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
DermatolojiBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiDeri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ HAYDAR PARLAK
- İnflamatuar barsak hastalarında ekstraintestinal manifestasyonların sıklığının belirlenmesi
Determining the frequency of extraintestinal manifestations in patients with inflammatory bowel
PINAR AKYÜZ DAĞLI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
GastroenterolojiGazi Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ARHAN
- İnflamatuvar barsak hastalığı tanısı olan hastalarda ekstraintestinal tutulumların değerlendirilmesi
Evaluation of extraintestinal manifestations in patients with inflammatory bowel disease
NAZMİYE SERAP BİÇER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
GastroenterolojiErciyes Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLTEN CAN SEZGİN
- İnflamatuar barsak hastalığı tanılı çocuklarda ekstraintestinal sistem bulgularının değerlendirilmesi
Extraintestinal manifestations of inflammatory bowel disease
ZÜBEYR KAVCAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SADIK SAMİ HATİPOĞLU
- İnflamatuar barsak hastalıklarında ekstraintestinal manifestasyonların sıklığı
The prevalance of extrintestinal manifestations in inflammatory bowel diseases
YASİN KALPAKÇI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2012
GastroenterolojiHacettepe Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. SERAP ARSLAN