Muḥammed b. Muṣtafa Akkirmânî'nin (Ö. 1174/1760)“Risâletu fî Ḥalli't-Tesmiye ve't-Taḥmid ve't-Taṣliye”adlı eserinin tahkiki
REVIEW OF MUḤAMMED B. MUṢTAFA AKKİRMÂNÎ'S (d. 1174/1760) WORK TITLED“RİSÂLETU FÎ ḤALLİ'T-TESMİYE VE'T-TAḤMİD VE'T-TAṢLIYE”
- Tez No: 760131
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ RECEP ÇİNKILIÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Doğu Dilleri ve Edebiyatı, Eastern Linguistics and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kırıkkale Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Doğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Asırlar boyunca devletler arasında askerî, ekonomik ve siyasî gücüyle ön plâna çıkan Osmanlı Devleti, aynı zamanda yaşadığı çağda ilim ve medeniyetin oluşumunda da etkili olmuştur. Bu medeniyetin XVIII. yüzyılda ortaya çıkardığı isimlerin arasında Muḥammed Akkirmânî'yi zikretmek mümkündür. Akkirmânî, ilmine istinaden Osmanlı Devleti'nde birçok farklı göreve getirilmiştir. O, çok farklı alanlarda eserler kaleme almıştır. Bu alanlar arasında felsefe, kelam, tefsir, hadis, fıkıh ve dil alanlarını saymak mümkündür. Aynı zamanda Akkirmânî'nin yazdığı eserlerin Osmanlı Devleti'nde bulunan medreselerde öğrenim gören talebeler tarafından okunduğu bilinmektedir. Çalışmamızda, Akkirmânî tarafından kaleme alınan Risâletu fî Ḥalli't-Tesmiye ve't-Taḥmid ve't-Taṣliye adlı eser, Arap dili meânî ve belâgat ilmi açısından incelenmiştir. İslâm dininde besmele, hamdele ve salvelenin çok ayrı bir yeri ve önemi bulunmaktadır. Kur'ân-ı Kerim'in çok temel kavramları olmasının yanı sıra, İslâm Peygamber'i Hz. Muhammed'in de üzerinde çok durduğu konular arasındadır. İslâm âlimleri erken dönemlerden itibaren besmele, hamdele ve salvele üzerine çeşitli yönlerden birçok araştırma ve incelemede bulunmuşlardır. Bu konu üzerine müstakil birçok eserler verilmiştir. Bunlardan birisi Akkirmânî'nin Risâletu fî Ḥalli't-Tesmiye ve't-Taḥmid ve't-Taṣliye'sidir. Eseri aynı konu hakkında yapılan diğer çalışmalardan farklı kılan hususiyeti konuyu Arap dili bakımından kapsamlı bir şekilde ele almasıdır. Akkirmânî Muḥammed b. Muṣtafa'nın telif ettiği bu eserin tahkiki, çalışmamızın asıl konusunu oluşturmaktadır. Çalışmamız, ilmi ihya etme, el yazması bir eseri karanlıktan aydınlığa çıkarma ve kütüphane raflarından okuyucunun hizmetine sunma amacı gütmektedir. Çalışmamız bir giriş ve üç ana bölümden oluşmaktadır. Çalışmamızın giriş bölümünde müellifin içinde yetiştiği devrin siyasî, idarî ve sosyal durumu genel hatlarıyla incelenmiştir. Daha sonra birinci bölümde müellifin doğumu, ailesi, yaşadığı yer, hocaları, öğrencileri, şahsiyeti ve ilmî seyahatleri hakkında bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde eserin konusu ve eserin nüshalarının bulunduğu yerlerin bilgisi gibi konular işlenmiştir. Çalışmamızın son bölümünde ise Risâletu fî Ḥalli't-Tesmiye ve't-Taḥmid ve't-Taṣliye adlı eserin tahkikli metni verilmiştir.
Özet (Çeviri)
The Ottoman Empire, which stood out among the states for centuries with its military, economic and political power, was also influential in the formation of science and civilization in its era. This civilization XVIII. It is possible to mention Muḥammed Akkirmânî among the names he created in the 19th century. Based on his knowledge, Akkirmani was appointed to many different positions in the Ottoman Empire. He has written works in many different fields. Among these fields, it is possible to count the fields of Philosophy, Kalam, Tafsir, Hadith, Fiqh and language. At the same time, it is known that the works written by Akkirmani were read by students studying in madrasahs in the Ottoman Empire. In our study, the work called Risâletu fî Ḥalli't-Tesmiye ve't-Taḥmid ve't-Taṣliye, written by Akkirmânî, was examined in terms of Arabic language meaning and rhetoric. In the religion of Islam, besmele, hamdele and salvele have a very different place and importance. In addition to being very basic concepts of the Qur'an, the Prophet of İslâm Hz. These are the subjects that Muhammad emphasized a lot. Since early times, İslâmic scholars have made many research and studies on ornamentation, hamdele and salvele from various aspects. Numerous works have been written on this subject. One of them is Akkirmânî's Risâletu fî Ḥalli't-Tesmiye ve't-Taḥmid ve't-Taṣliye. The feature that makes the work different from other studies on the same subject is that it deals with the subject in a comprehensive way in terms of Arabic language. Akkirmani Muhammad b. The investigation of this work, which was copyrighted by Muṣtafa, is the main subject of our study. Our study aims to revive science, to bring a manuscript from darkness to light and to present it to the reader's service from the library shelves. Our study consists of an introduction and three main parts. In the introduction part of our study, the political, administrative and social situation of the period in which the author grew up was examined in general terms. Then, in the first part, information is given about the author's birth, family, place of residence, teachers, students, personality, and scientific travels. In the second part, subjects such as the subject of the work and the knowledge of the places where the copies of the work are located are discussed. When it comes to the last part of our study, the verified text of the work called Risâletu fî Ḥalli't-Tesmiye ve't-Taḥmid ve't-Taṣliye is given.
Benzer Tezler
- Akkirmânî'nin hadis şerh metodu-Şerhu'l-Ehâdîsi'l-Erba'în adlı eseri özelinde
Akkirmani's hadith sharh method: As exemplified in his work of Sharh al-Ahadith al-Arbain
HASAN ALKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
DinAkdeniz ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZİŞAN TÜRCAN
- عقد القلائد في تحقيق العقائد لمحمد بن حميد بن مصطفى الكفوي الآقكرماني (ت. 1174/ 1760) من مبحث الكلام نفسي ولفظي إلى مبحث نفي الأصلح: دراسة وتحقيقاً
Muhammed b. Hamîd b. Mustafa el-Kefevî'nin (ö. 1174/1760)“İḳdü'l-kalâʾid fî taḥḳîḳi'l-ʿaḳāʾid”Risâlesinin Kelâm-ı Nefsî ve Kelâm-ı Lafzî Faslından Aslâhın Nefyi Bahsine Kadar Olan Bölümünün Tahkik ve İncelemesi
ZAID MANEA ABDULLAH
Yüksek Lisans
Arapça
2026
DinTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EYÜP GÜR
- Muhammed b. Hamîd b. Mustafa el-Kefevî'nin (ö. 1174/1760) ʿİḳdü'l-kalâʾid fî taḥḳîḳi'l-ʿaḳāʾid" İsimli Risâlesinin Kısmi Tahkik ve İncelemesi (Allah'ın Muhdis Olması Faslı ile Kur'an Allah'ın Kelâmıdır Bölümü Arası)
عقد القلائد في تحقيق العقائد لمحمد بن حميد بن مصطفى الكفوي الآقكرماني (ت. 1174/ 1760) من مبحث الله هو المحدِث إلى مبحث القرآن كلام الله: دراسة وتحقيقاً
MUSTAFA ALKSSO
Yüksek Lisans
Arapça
2026
DinTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EYÜP GÜR
- Muhammed B. Mustafa el-Akkirmânî ve Risaletü'l Hamdele adlı eseri
Muhammed B. Mustafa al-Akkirmânî and his work Risaletü'l Hamdele
MAHMUT DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
DinMardin Artuklu ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BİRGÜL BOZKURT
- Muhammed bin Mustafa Akkirmânî ve itikâdî görüşleri
Muhammad bin Mustapha Aqkirmânî And his belief opinions
MUSTAFA BAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
DinGümüşhane ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BERAT SARIKAYA