Türkiye sularında avlanan Engraulis encrasicolus (Linnaeus, 1758)'un kas dokusu yağ asidi kompozisyonunun lokasyona ve mevsime göre değişimi
The seasonal and locational variation of fatty acid composition of engraulis encrasicolus (Linnaeus, 1758) muscle captured in Turkish waters
- Tez No: 759328
- Danışmanlar: PROF. DR. SEDAT VAHDET YERLİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Biyoloji, Biology
- Anahtar Kelimeler: Engraulis encrasicolus, Hamsi balığı, Karadeniz, Marmara Denizi, Mevsimsel değişim, Neoplazmlar-kas dokusu, Yağ asitleri, Engraulis encrasicolus, Anchouy, Black Sea, Marmara Sea, Seasonal variation, Neoplasms-muscle tissue, Fatty acids
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sunulan tez kapsamında Türkiye'de Karadeniz ve Marmara Denizi'nden avlanan hamsi balığının (Engraulis encrasicolus) kas dokusundaki yağ asidi içeriğinin mevsimsel ve lokasyona bağlı değişimi araştırılmıştır. Her lokasyondan av sezonu boyunca aylık alınan balık kas örnekleri paçal yapılarak elde edilen yağ örneklerinin gaz kromatografisi (GC) ile yağ asitleri kompozisyonu incelenmiştir. Farklı lokasyon ve avlama mevsimlerine bağlı olarak hamsi etinin yağ asidi kompozisyonundaki değişimlerinin belirlenmesi ile su ürünlerinde sağlık açısından besin değeri araştırmalarına katkıda bulunmak amaçlanmıştır. Gaz kromatografi sonuçlarına göre kas dokusunda hem Marmara Denizi hem de Karadeniz için tüm avlanma aylarında en yüksek yüzdeye sahip doymuş yağ asidi palmitik asittir. Toplam doymuş yağ asidi (SFA) oranı Marmara popülasyonunda %29,89 ile en yüksek Mart ayında görülmüşken; %19,43 ile en düşük Aralık ayında görülmüştür. Karadeniz'de ise bu oranlar %25,52 (Aralık) ve %16,22 (Ocak) şeklindedir. Toplam SFA oranında, aylık karşılaştırmalarda her iki popülasyon için de istatistiki açıdan önemli farklılıklar gözlenmiştir (p<0,05). Marmara ve Karadeniz popülasyonları için toplam MUFA (tekli doymamış yağ asidi) yüzdeleri sırasıyla 23,78 – 24,93 ve 16,06 – 23,57 arasındadır. Karadeniz'de ΣMUFA içinde Aralık ve Mayıs aylarında C18:1 n-9 baskın bulunurken diğer avlanma ayları olan Kasım, Ocak, Şubat ve Mart aylarında C16:1 baskın bulunmuştur. Marmara'da ise ΣMUFA içinde Kasım ve Mart aylarında C18:1 n-9 baskın bulunurken, Aralık ayında C16:1 baskın bulunmuştur. Toplam MUFA oranında her iki popülasyon için de avlanma ayları arasında istatistiki açıdan önemli bir farklılık gözlenmemiştir. Hamsinin tüm av sezonu ve lokasyonunda önemli miktarlarda DHA ve EPA içerdiği tespit edilmiştir. Tüm avlanma aylarında hem Karadeniz hem de Marmara hamsisinde DHA (dokosahekzanoik asit) seviyeleri EPA'dan (eikosapentanoik asit) daha yüksek bulunmuştur. Karadeniz hamsisinde Kasım, Şubat ve Mart aylarında ΣPUFA (çoklu doymamış yağ asidi) yüzdelerinde istatistiki farklılık (p<0,05) gözlenmiş ancak Aralık, Ocak ve Mayıs aylarında bu yüzdeler istatistiki olarak benzer bulunmuştur. Marmara hamsisinde ise avlanma sezonu boyunca ΣPUFA yüzdelerinde istatistiki bir farklılık gözlenmemiştir. Ortalama ΣPUFA yüzdeleri ise Karadeniz ve Marmara için farklılık (p<0,05) göstermiş, Marmara sularında yakalanan hamsilerde bu yüzdenin daha fazla olduğu tespit edilmiştir. ∑PUFA ile ∑n-3 yüzdeleri bu çalışmada, hem Karadeniz hem de Marmara Denizi'nde deniz suyu sıcaklığıyla doğru orantı yakalamıştır. Karadeniz popülasyonunda kondisyon faktörü ile n-3 PUFA arasında doğru orantılı bir ilişki yakalanmış ve kondisyon faktörünün yüksek olduğu aylarda n-3 PUFA yüzdelerinin de yüksek olduğu saptanmıştır. N-3/n-6 oranı Karadeniz'de tüm avlanma sezonu boyunca istatistiksel olarak farklılık göstermiştir.
Özet (Çeviri)
Within the scope of the presented thesis, seasonal and locational changes in the fatty acid content of the muscle tissue of European anchovy (Engraulis encrasicolus) captured from the Black Sea and Marmara Sea in Turkey were investigated. Fish muscle samples taken monthly from each location during the fishing season were analyzed by gas chromatography (GC). It is aimed to contribute to the nutritional value researches in terms of health in aquatic products by determining the changes in fatty acid composition of anchovy muscle depending on different locations and catching seasons. According to the results of gas chromatography, palmitic acid has the highest percentage of saturated fatty acid in muscle tissue during all fishing months for both the Marmara Sea and the Black Sea. Total saturated fatty acid ratio was highest in March with 29.89% in Marmara population, and lowest in December with 19.43%. In the Black Sea, these rates were 25.52% (December) and 16.22% (January). Statistically significant differences were observed in the total SFA (saturated fatty acid) ratio for both populations in monthly comparisons (p<0.05). The total MUFA (Monounsaturated fatty acid) percentages for the Marmara and Black Sea populations ranged between 23.78 - 24.93 and 16.06 - 23.57, respectively. In the Black Sea, C18:1 n-9 was dominant in ΣMUFA in December and May, while C16:1 was dominant in November, January, February and March. In Marmara population, C18:1 n-9 was dominant in ΣMUFA in November and March, while C16:1 was dominant in December. No statistically significant difference was observed between the catching months for both populations in the total MUFA ratio. It has been determined that European anchovy contains significant amounts of DHA (docosahexaenoic acid) and EPA (eicosapentaenoic acid) in all catching seasons and locations. DHA levels were higher than EPA in both Black Sea and Marmara anchovy during all fishing months. A statistical difference (p<0.05) was observed in ΣPUFA (polyunsaturated fatty acid) percentages in Black Sea anchovy in November, February and March, however the percentages were found to be statistically similar in December, January and May. In Marmara anchovy, on the other hand, no statistical difference was observed in ΣPUFA percentages during the catching season. Average ΣPUFA percentage differed for Black Sea and Marmara (p<0.05), and was found to be higher in anchovy caught in Marmara Sea. The percentages of ∑PUFA and ∑n-3 were directly proportional to the sea water temperature in both the Black Sea and the Marmara Sea in this study. In the Black Sea population, a directly proportional relationship was found between the Fulton's condition factor and n-3 PUFA, and it was determined that the n-3 PUFA percentages were also high in the months when the Fulton's condition factor was high. The n-3/n-6 ratio varied statistically throughout the entire fishing season in the Black Sea.
Benzer Tezler
- Hamsi (Engraulis encrasicolus linnaeus, 1758) avcılığında av sonrası ön değerlendirme (standardizasyon) üzerine bir ön çalışma
A preliminary study on the assessment (standardization) of anchovy (Engraulis encrasicolus linnaeus, 1758) fishing after being captured
ASLI ÇELİKKOL
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Su ÜrünleriEge ÜniversitesiSu Ürünleri Avlama ve İşleme Teknolojisi Ana Bilim Dalı
PROF.DR. HİKMET HOŞSUCU
- Türkiye sularında Orkinos (Thunnus thynnus L. 1758) Balığı'nın avcılığı ve biyolojisi
The Fishing technology and the biology of the bluefin tunas (Thunnus thynnus L. 1758) in Turkish waters
FİRDES SAADET KARAKULAK
Doktora
Türkçe
1999
Su Ürünleriİstanbul ÜniversitesiSu Ürünleri Avlama ve İşleme Teknolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. IŞIK KEMAL ORAY
- Türkiye denizlerindeki ekonomik makroomurgasız türlerinin küçük ölçekli balıkçılık açısından değerlendirilmesi
An assessment of economic macroinvertebrates in Turkish seas with regards to small scale fisheries
CEMİL TİMUÇİN DİNÇER
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Su Ürünleriİstanbul ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞEGÜL MÜLAYİM
DOÇ. DR. DİDEM GÖKTÜRK
- Van Gölü su ekosisteminde mikroplastik birikimi
Microplastic accumulation in Lake Van aquate ecosystems
HANDE GÖK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Su ÜrünleriMuş Alparslan ÜniversitesiGıda Güvenliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HARUN ÖNLÜ
- Türkiye sularında yakalanan ve yetiştiriciliği yapılan levreklerde (Dicentrarchus labrax linnaeus, 1758) diplectanid türlerin (monogenea, dıplectanıdae) moleküler karakterizasyonu
Molecular characterization of diplectanid species in sea bass (dicentrarchus labrax linnaeus, 1758) reared and captured off turkish waters
COŞKUN AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Veteriner HekimliğiOndokuz Mayıs ÜniversitesiSu Ürünleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÖKMEN ZAFER PEKMEZCİ