TRANSLATING THE TRAGIC: MIMETIC TRANSFORMATION OF ATTIC TRAGEDIES ON THE CONTEMPORARY STAGE
TRAJİK OLANIN ÇEVİRİSİ: ATTİKA TRAGEDYALARININ ÇAĞDAŞ SAHNE ÜZERİNDEKİ MİMETİK DÖNÜŞÜMÜ
- Tez No: 759153
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NICHOLAS JOHNSON
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sahne ve Görüntü Sanatları, Performing and Visual Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2019
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Trınıty College Dublın
- Enstitü: Yurtdışı Enstitü
- Ana Bilim Dalı: Tiyatro Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Tiyatro Kuramları, Eleştiri ve Dramaturgi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çevirinin bedensel bir üretim biçimi olduğu varsayımından yola çıkan bu tez, savını Theodoros Terzopoulos, Şahika Tekand ve Tadashi Suzuki'nin Attika tragedyalarına getirdiği çağdaş yorumlar vasıtasıyla sınamaktadır. Birbiriyle bağlantılı üç kısımdan müteşekkil mevcut çalışma, ilk iki bölümde, Terzopoulos, Tekand ve Suzuki'nin tiyatro uygulamalarına ayrılan son bölümlerine entegre edeceği bir metodoloji kurma uğraşındadır. Tezin her bölümü münferit konu ve sorunsallarının kaynaklandığı noktadan başlamaktadır. Bundan ötürü, Attika tragedyalarının çağdaş sahne üzerindeki alımlanmasına ilişkin Çeviribilim, Klasik Filoloji ve Tiyatro Çalışmaları sahalarında ortaya konan literatüre dair sorunların giriş kısmında teşhis edilmesini izleyen ilk kısım, arkaik katmanlarını ayrıştırarak mimesis kavramının evvela özüne inmekte ve ardından mimetik terminolojinin temsil (edilme), (yeniden) yaratı(m), dünya kurma, taklit ve benzer anlamlara evrildiği Ksenophon, Platon ve Aristoteles'in yazıları üzerinde durmaktadır. Sırasıyla taklit olarak mimesis, bilfiil mimesis, mimesis olarak çeviri / çeviri olarak mimesis başlıkları altında bahse konu mefhumu tüm yönleriyle mercek altına alan bölüm böylelikle, Denis Diderot ve Gotthold Ephraim Lessing'in bu bağlamdaki düşünce tarzlarına dönük bir tartışmaya zemin hazırlamakta ve mevzubahis görüşlerin yirminci yüzyılda Samuel Beckett'in yapıtlarında nasıl yankılandığına kulak vermektedir. Tezin ikinci kısmı, Herakleitos'un fragmanlarının yanı sıra, Platon ve Aristoteles külliyatına yoğunlaşarak trajik olan fikrini masaya yatırmaktadır. Bölüm boyunca, şiir ve felsefe arasındaki kadim münakaşa ile Grek tragedyaları ve Roma tragedyasını çevreleyen sosyolojik koşullara özel bir vurgu yapılmakta, böylece trajik olanı felsefi bir kategoriye dönüştüren Alman Post-İdealizmi ile gidilecek hesaplaşmanın da temeli atılmaktadır. Attika tragedyaları ve trajik olanın alımlanmasıyla neredeyse koşut giden (yegâne) tematik değişkenin mimesis olması, mezkûr kavramla ilgili bir önceki bölümde ileri sürülen düşüncelerin kapsamını bu kısmı da içine alacak şekilde genişletmekte ve dolayısıyla trajik tasavvurun antikiteden Beckett'e uzanan çeviri(sel) yolculuğunun izlenmesine vesile olmaktadır. Terzopoulos, Tekand ve Suzuki'nin sahneleme pratiklerine odaklanan tezin geri kalan bölümleri, Attis Tiyatrosu, Studio Oyuncuları ve Suzuki Company of Toga'nın ortaya çıktığı sosyokültürel iklimlerin incelemesiyle yön alıp her yönetmenin geliştirdiği bireysel oyunculuk yöntemlerinin etraflı değerlendirmeleriyle sürmektedir. Bu izlek doğrultusunda, Terzopoulos'un Biyodinamik Yöntemi, Tekand'ın Performatif Sahneleme ve Oyunculuk Yöntemi ile Suzuki Yöntemi ayrıntılı biçimlerde ele alınarak, yönetmenlerin Grek tragedyalarından çağdaş sahne dinamiklerine yaptıkları çeviri eyleminin altında yatan estetik anlayışa, mimesis kavramının arkaik ve antik veçhelerinin hangi açılardan kavramsal bir ışık tuttuğu açığa çıkarılmaktadır. Araştırmanın tamamında değinilen kuramsal noktaların uygulama alanındaki nasıl tezahür ettiğini gözlemlemek maksadıyla söz konusu son kısmın her bölümü gösterim çözümlemeleriyle bitmektedir. Sırayla Terzopoulos'un Aiskhylos'un Persler (2006) ve Zincire Vurulmuş Prometheus (2010); Sofokles'in Thebai oyunlarını Oidipus Üçlemesi (2002/2004/2006) başlığıyla sahneleyen Tekand'ın ve Suzuki'nin Euripides'in Bakkhalar'ından hareketle sahneye koyduğu Dionysos (1998) ve Elektra (2010) prodüksiyonlarında yönetmenlerin adı geçen Attika tragedyalarını yeniden işleyişlerine istinaden yapılan bu gösterim çözümlemeleri, tezin bulgularının somut bir biçimde derlenip toparlanacağı sonuç bölümünün de önünü açmaktadır.
Özet (Çeviri)
The present study broaches the hypothesis that deems translation as a form of actual production and tests it against the works of Theodoros Terzopoulos, Şahika Tekand and Tadashi Suzuki on Attic tragedy as case studies. Comprised of three interrelated parts, the dissertation endeavours to construct a methodology in the first two chapters before incorporating it into the last ones that are dedicated to the theatrical praxes of Terzopoulos, Tekand and Suzuki. Each chapter commences from the point where its individual subject(s) and problematics arise from. For that reason, after diagnosing the issues of the literature produced within the spheres of Translation Studies, Classics, and Theatre and Performance Studies vis-à-vis the reception of Attic tragedies on the contemporary stage in the introduction, the first chapter gets down to the nuts and bolts of mimesis by honing in on its archaic overtones and proceeds with the writings of Xenophon, Plato and Aristotle, where the mimetic terminology evolved into (re)presentation, (re)creation, world-making, imitation, and so on. Consecutively concentrating on mimesis qua imitation, mimesis qua mimesis, mimesis qua translation / translation qua mimesis, the chapter constitutes the basis for a discussion of the modi operandi of Denis Diderot and Gotthold Ephraim Lessing with an eye to their echoes in the oeuvre of Samuel Beckett in the twentieth century. The second chapter dwells upon the idea of the“tragic”by zeroing in on the fragments of Heraclitus alongside with Plato and Aristotle. Throughout, special emphasis is placed on the ancient quarrel between philosophy and poetry together with the sociological dynamics surrounding Ancient Greek tragedies and Roman tragedy. This, in turn, lays the groundwork for a confrontation with the German Post-Idealist transformation of the idea into a philosophical category. The fact that mimesis is a recurring thematic variant running almost parallel to the reception of (Attic) tragedy and the tragic allows for an expansion of the previous chapter's meditations on the notion into this part, where translational journey of the“tragic”is monitored from antiquity to Beckett. The remainder of the foray is allocated to the staging practices of Terzopoulos, Tekand and Suzuki. The remaining chapters begin by offering an account of the socio-cultural climes in which the Attis Theatre, Studio Players and Suzuki Company of Toga respectively emerged, and progress with thorough explorations of the particular acting methods of the directors. Thus, the Biodynamic Method of Terzopoulos, the Performative Staging and Acting Method of Tekand, and the Suzuki Method are canvassed in detail to divulge the manners in which the archaic and ancient conceptions of mimesis can shed notional light on the underlying aesthetics of the directors' translation of Ancient Greek tragedies into the dynamics of the contemporary stage. To be able to lend an ear to the practical resonances of the theoretical points raised over the course of the inquiry, every chapter in this final section sequentially terminates with the analyses of Terzopoulos' reworking(s) of Aeschylus' Persians (2006) and Prometheus Bound (2010), Tekand's reworking of Sophocles' Theban plays as Oedipus Trilogy (2002/2004/2006), as well as with Suzuki's reworking(s) of Euripides' Bacchae as Dionysus (1998) and his Elektra (2010). These examinations, in return, pave the way for a conclusion whereby to recapitulate the findings of the dissertation.
Benzer Tezler
- Kesikli üretim sistemlerinde simülasyon ile programlama
Başlık çevirisi yok
ERTAN KANDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
İşletmeİstanbul ÜniversitesiÜretim Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET GÜNEŞ GENÇYILMAZ
- Gemi levhalarının elasto-plastik olarak incelenmesi
Elasto-plastic analysis of the ship plates
MEHMET ÇEVİK
- Yersel fotogrametride analog analog-analitik ve analitik değerlendirme yöntemlerinin yapı konstrüksiyon deneylerinde uygulama olanakları
The Applicability in structural model testing of analog, analog-analytical and analytical restitution methods in close range photogrammetry
GÖNÜL TOZ
- Ortogonal olmayan taşıyıcı sistemlerden oluşan çok katlı yapıların yatay yüklere göre hesabı için bir yöntem
Başlık çevirisi yok
MUSTAFA ZORBOZAN