Çalışma hayatında işe ve aile rollerine adanmışlığın zenginleşme ve tükenme psikolojileri üzerindeki etkileri
The effects of engagement in work and family roles in work life on enrichment and depletion psychologies
- Tez No: 744458
- Danışmanlar: PROF. DR. REYHAN AYŞEN WOLFF
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Psikoloji, Business Administration, Psychology
- Anahtar Kelimeler: İş ve Aile Rolleri, Pozitif Duygular, Negatif Duygular, Stratejik İnsan Kaynakları, Aile aidiyeti, Aile içi roller, Tükenmişlik, Tükenmişlik sendromu, Zenginleştirme, İş hayatı, İş-aile zenginleşmesi, İşe bağlılık, İşe gönülden adanma, Family sense of belonging, Family roles, Burnout, Burnout syndrome, Enrichment, Work life, Work-family enrichment, Job involvement, Work engagement
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Giresun Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türk toplumunda iş ve aile arakesitinin genişletilmiş bir modelini sunarak, iş ve aile rolleri arasındaki zenginleşme ve tükenmenin anlamlı ilişkilerini belirlemeyi amaçlayan çalışmanın örneklemi 388 akademik personelden oluşmaktadır. Çalışmada bir role verilen duygusal tepkimelerin, negatif ya da pozitif olan yapı kimliği ile bütünleştirerek oluşturulan zenginleşme ve tükenmenin, birbirine zıt olan varsayımları inceleme konusu yapılmıştır. Modelde, kaynak, duygu ve bağlanma gibi, çoklu yapıları içeren karmaşık çok adımlı süreçler olarak tükenme ve zenginleşme süreçleri sunulmuştur. Çalışmada, rolden elde edilen kaynaklar ile birlikte bir role bağlanmanın diğer role bağlanma ile bağını kuran hem zenginleşme hem de tükenme süreçleri birlikte incelenmiştir. Ayrıca tekil rol içinde hem zenginleşme hem de tükenme süreçlerinde bağlanmanın aracı rolüne ve de bir role bağlanmanın diğer role bağlanma ile bağ kuran hem zenginleşme hem de tükenme süreçlerinde diğer role verilen önemin biçimleyici rolüne bakılmıştır. İş ve aile rolleriyle ilişkili olan güçlü cinsiyet rol beklentileri yüzünden, bütünsel örneklem çözümlemeleri ardından kadın ve erkek ayrımına giderek, tükenme ve zenginleşme süreçlerinde cinsiyet farklılıkları da incelenmiştir. Bulgular, tekil roller içinde tükenme yaşanmadığı sadece zenginleşmenin var olduğunu gösteriyor. Roller içindeki bu zenginleşme sürecinde, kaynak-bağlanma-duygu ilişkilerinde, role bağlanmanın kısmi aracılık etkiye sahip olduğu görülmektedir. Bulgular ayrıca, roller arasında, hem tükenme hem de zenginleşme süreçlerinin var olduğunu, sadece, yönü aileden işe olan duygu-bağlanma ilişkilerinde işin öneminin düzenleyici rolü bulunduğunu ve hem cinsiyetin hem de ilişkilerin yönünün, kişinin zenginleşme ya da tükenme tecrübe edip etmediğini belirleme de bir mesele olduğunu ve ayrım yarattığını göstermektedir.
Özet (Çeviri)
The sample of the study, aiming to determine the significant relationships of enrichment and depletion between work and family roles, by presenting an expanded model of the work-family intersection in Turkish society, consists of 388 academic staff. In the study, the contradictory assumptions of enrichment and depletion, which are generated by integrating emotional responses toward a role with a negative or positive structural identity, were investigated. In the model, depletion and enrichment processes are presented as complex multi-phase processes involving multiple constructs such as resource, emotion, and engagement. In the study, along with the resources obtained from the role, both the enrichment and depletion processes that link engagement in role to engagement in another role were examined simultaneously. Moreover, the mediator variable role of engagement in both enrichment and depletion processes within the single role, family or work, and the moderator role of the importance given to the other role in both enrichment and depletion processes, which link engagement in role to engagement in another role, was also examined. In the study, due to strong gender role expectations associated with work and family roles, gender differences in the processes of depletion and enrichment were also examined by distinguishing between male and female samples following holistic sample analysis. The findings indicate that merely enrichment exists, not depletion in singular roles. In this enrichment process within the roles, it is seen that engagement in one role has a partial mediator impact on the resource-engagement-emotion relationships. The findings also suggest that there are processes of both depletion and enrichment among the roles, only that the importance of work has a moderator role in family-to-work emotion-engagement relationships, that both gender and the direction of relationships are the matters of determining whether the person experiences enrichment or depletion, indicating that it generates distinction. Key-words: Work and Family Roles, Positive Emotions, Negative Emotions, Strategic Human Resources.
Benzer Tezler
- Work-family conflict: In relation with job involvement and family involvement
İş-aile çatışmasının işe adanmışlık ve aileye düşkünlük ile ilişkisi üzerine bir çalışma
ŞATIR FATMA SELEN
- Kadın işgücü ve iş-aile ilişkisi: Ordu ili fındık fabrikası işçileri örneği
Women labour and work-family relationship: Hazelnut factory workers example of Ordu
YAĞMUR OKAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriOrdu ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEBİHA KABLAY
- Turizm işletmelerinde iş-aile çatışmasının iş stresi, iş doyumu ve işten ayrılma eğilimine etkisi: Bişkek örneği
Туризм чөйрөсүндөгү жумуш-үй-бүлө чыр-чатагынын иш стрессине, иш менен канааттанууга жана жумуштан кетүүгө тийгизген таасирин изидөө: Бишкек мисалында
AYMİRA İSMAİLOVA
Yüksek Lisans
Kırgızca
2019
TurizmKırgızistan-Türkiye Manas ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği ve Otelcilik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ULUTAŞ
- Sosyal destek ve cinsiyete yönelik kalıp yargıların stres ve iş aile arasındaki çatışmalara etkisi: kadın ve erkek arasındaki farklılıklar
The effects of social support and gender stereotypes on stress and conflict between work and family: the differences between women and men
ANIL BOZ SEMERCİ
- Aileden bakım kurumuna: Çalışan mütedeyyin annelerin perspektifinden çocuk bakımının aile dışılaşması
From family to care institutions: Childcare defamilization from the perspective of working religious mothers
ŞULE PARMAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sosyolojiİstanbul ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİRSEN BANU OKUTAN
