Geri Dön

Adölesanlarda çok yönlü beslenme eğitiminin hedonik açlık ve beslenme durumu üzerine etkisi

The effect of multi-strategy nutrition education on hedonic hunger and nutrition status in adolescents

PDF İndir

  1. Tez No: 744186
  2. Yazar: OSMAN BOZKURT
  3. Danışmanlar: PROF. DR. HİLAL YILDIRAN
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
  6. Anahtar Kelimeler: Açlık, Beslenme, Beslenme durumu, Beslenme eğitimi, Ergenler, Hedonizm, Ölçekler, Hunger, Nutrition, Nutritional status, Nutrition education, Adolescents, Hedonism, Scales
  7. Yıl: 2022
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Gazi Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışma, Çocuklarda Besin Gücü Ölçeği-Kısa Formu (ÇBGÖ)'nu Türkçeye uyarlamak, geçerlik ve güvenirliğini incelemek; adölesanlara yönelik Çok Yönlü Beslenme Eğitimi Programı (ÇYBEP) oluşturmak ve bu programın hedonik açlık ve beslenme durumu üzerine etkilerini değerlendirmek amaçlarıyla planlanmıştır. Araştırmanın ilk aşamasında, 352 adölesan (10-15 yaş, 175 erkek, 177 kız) ile hedonik açlık durmunun değerlendirilmesinde kullanılan ÇBGÖ'nün Türkçe geçerli ve güvenilir olduğu saptanmıştır. Doğrulayıcı faktör analizi sonucunda hesaplanan uyum indeksleri; Cmin/df= 3.754; GFI=0.941; AGFI= 0.889 ve RMSEA=0,079 olarak belirlenmiştir ve 9 maddelik ölçeğin üç alt boyuttan (Besin Bulunabilirliği (BB), Besin Mevcudiyeti (BM), Besin Lezzeti (BL)) oluştuğu doğrulanmıştır. Cronbach alfa katsayısı ölçek geneli için 0,819 olarak; BB, BM ve BL alt boyutları için ise sırasıyla 0,735, 0,669, 0,598 olarak saptanmıştır. ÇYBEP, 4 hafta süresince (45 dk-1 saat/hafta) 132 adölesan (11-15 yaş, 69 erkek, 63 kız) üzerinde uygulanmıştır. Çalışmaya ait veriler (sosyo-demografik bilgiler, beslenme alışkanlıkları, ÇBGÖ, Yale Çocuklar İçin Yeme Bağımlılığı Ölçeği 2.0 (YFAS 2.0), Adölesanlarda Beslenme Okur-Yazarlığı Ölçeği (ABO), sedanter aktivite süresi antropometrik ölçümler, 24 saatlik besin tüketim kaydı) eğitim öncesi, eğitim sonrası (4. hafta) ve eğitim sonrası kontrolde (8. hafta) alınmıştır. ÇBGÖ toplam skoru, eğitim öncesi 2,7(1,3); eğitim sonrası 2,0(1,5) ve eğitim sonrası kontrolde 2,3(1,8) olarak bulunmuştur (p<0,001). YFAS 2.0 skoru, eğitim öncesine göre azalmış (p<0,05), ABO skorları ise artmıştır (p<0,05). Çalışma süresince ÇBGÖ skorları ile Beden Kütle İndeksi (BKİ), diyetle günlük enerji (kkal), yağ (g) ve karbonhidrat (g) alımları arasında pozitif; posa alımı ile negatif ilişkiler belirlenmiştir. Bu çalışmada, ÇYBEP'in hedonik açlık, yeme bağımlılığı, beslenme okur-yazarlığı, sağlıklı beslenme davranışları üzerine olumlu etkileri olduğu bulunmuştur. Adölesanlarda, sağlıklı vücut ağırlığı korunumu amacıyla sağlık beslenme eğitimlerinin yanı sıra yeme davranışını etkileyen faktörleri de göz önünde bulundurarak çok yönlü beslenme eğitimi programlarının uygulanması önerilmektedir.

Özet (Çeviri)

This study was planned for following aims: the adaptation of the Children Power of Food Scale-Short Form (C-PFS) into Turkish; examination of the validity and reliability of this scale; creation of a Multi-Strategy Nutrition Education Program (MSNEP) for adolescents, and evaluating the effects of this program on hedonic hunger and nutritional status. In the first stage of the study, it was determined that the C-PFS, which was used in the evaluation of hedonic hunger, was valid and reliable in Turkish with 352 adolescents (10-15 years, 175 boys, 177 girls). As a result of Confirmatory Factor Analysis; Cmin/df = 3.754; GFI=0.941; AGFI= 0.889 and RMSEA=0.079 were found and it was confirmed that the 9-item scale consisted of three sub-scales (Food Available (FA), Food Present (FP), Food Taste (FT)). Cronbach's alpha coefficient was 0.819 for the overall scale; and also it was 0.735, 0.669 and 0.598 For FA, FP and FT sub-dimensions, respectively. MSNEP has been applied to 132 adolescents (11-15 years, 69 boys, 63 girls) for 4 weeks (45 min-1 hour/week). The data of the study were collected (socio-demographic information, dietary habits, C-PFS, Yale Food Addiction Scale for Children 2.0 (YFAS 2.0), Adolescent Nutrition Literacy Scale (ANLS), sedentary activity duration, anthropometric measurements, 24-hour dietary recall) at the pre-education, post education (4th week) and post education control (8th week). The C-PFS total score was found at pre-education 2.7 (1.3), post education 2.0 (1.5) and post education control 2.3 (1.8) (p<0,001). YFAS 2.0 score decreased (p<0,05), while ANLS scores increased (p<0,05) compared to pre-education. During the study, it was determined that there was a positive correlation between C-PFS scores and Body Mass Index (BMI), daily dietary energy (kcal), fat (g) and carbonhydrate (g) intakes, and negative correlation between C-PFS and fiber intake. In conclusion, MSNEP was found to have positive effects on hedonic hunger, food addiction, nutritional literacy, and healthy eating behaviors. In order to maintain healthy body weight in adolescents, it is recommended to provide MSNEP considering the factors affecting eating behavior as well as health nutrition education.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    164288

    Kırkıkkale ilinde adolesan sağlık durumunun ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi

    Determination of adolescents' health and effecting factors in Kırıkkale

    AYÇA AĞAR GÜVEN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2005

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıKırıkkale Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ.DR. SELDA HIZEL

  2. Tez No

    734663

    Adölesanlarda ağırlık damgalanma hissi ile beslenme durumu, yaşam kalitesi ve sosyal görünüş kaygısı arasındaki ilişki

    The relationship between weight stigma and nutritional status, quality of life and social appearance anxiety in adolescents

    BERNA YULED ŞENOCAK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Beslenme ve DiyetetikBiruni Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MELTEM SOYLU

  3. Tez No

    719900

    Özel bir koleje devam eden adölesanlarda anne beslenme bilgi düzeyinin, adölesanların beslenme bilgi düzeyi ve diyet kaliteleri ile ilişkisinin belirlenmesi

    Determining the relationship of mother nutritional knowledge level with adolescents' nutritional knowledge level and diet quality who attending A private college

    SEVİM COŞKUN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Beslenme ve Diyetetikİstanbul Okan Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ BURCU ATEŞ ÖZCAN

  4. Tez No

    575465

    Tip 1 diyabetli adölesanlarda yeme davranış tutumu ve beslenme durumu ilişkisi ile yaşam kalitesinin değerlendirilmesi

    Evaluation of quality of life and relationship between eating behavior attitude and nutrition status in adolescents with type 1 diabetes

    HALİME ÇELİK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Beslenme ve DiyetetikHacettepe Üniversitesi

    Beslenme Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HÜLYA GÖKMEN ÖZEL

  5. Tez No

    790453

    Adölesanlarda diyetin inflamatuar indeksinin yeme davranışı ve obezite ile ilişkisi

    The relationship between dietary inflammatory index, eatingbehaviour and obesity in adolescents

    TUĞÇE GÜL PÜSKÜLLÜ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Beslenme ve DiyetetikNuh Naci Yazgan Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ NEŞE KAYA

Geri Dön