Çalışanların sahipliği ve çalıştıkları işletmeleri satın almaları
Worker ownership and worker takeover
- Tez No: 73900
- Danışmanlar: PROF. DR. TAMER ARPACI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Devir, Pay sahipleri, Satın alma, Çalışanlar, İşletmeler, Turnover, Shareholders, Purchasing, Workers, Businesses
- Yıl: 1998
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ill ÖZET Çalışanların Sahipliği ve Çalıştıkları İşletmeleri Satın Almaları YUMAK, Yüksel (İnş. Y. Müh.) Yüksek Lisans Tezi, İşletme Anabilimdalı Tez Danışmanı : Prof. Dr. Tamer ARPACI Nisan 1998, 126 Sayfa Çalışanların pay sahipliği, kooperatifler dışında, temel olarak iki şekilde gerçekleşmektedir. Bunlar; Amerika'da yaygın olarak kullanılan ESOP (Employee Stock Ownership Plans) ve hemen hemen bütün Dünya'da kullanılan WTO (Worker Take Overs) uygulamalarıdır. WTO uygulaması, herhangi bir nedenle kapatılması söz konusu olan bir işletmenin çalışanları ve yöre halkı tarafından satın (devir) alınması iken, ESOP planları ise çalışanları teşvik etmeye yönelik ve işletmeye finansman sağlayan bir uygulamadır. Birincisinde çalışanların mülkiyet-yönetim ve kontrol imkanı varken, ikincisinde sadece kâr payı alma imkanı bulunmaktadır. Özelleştirmenin gündeme gelmesi neticesinde, WTO uygulaması Dünya'da bir özelleştirme yöntemi olarak da tercih edilmiştir. Buna göre, kapatılması yöre halkına ve çalışanlarına zarar veren işletmeler bu kesimlere satılması (devredilmesi) düşünülmüştür. Türkiye'de küçük ölçekli bir kaç uygulama söz konusu olmuştur. Fakat, KARABÜK Demir Çelik İşletmeleri, bugüne kadar bu şekilde özelleştirilen büyük ölçekli tek uygulamadır. KARABÜK işletmesinin özelleştirilmesi ile gündeme gelen bu çalışma, çalışanların sahipliği ve çalıştıkları işletmeleri satın almaları konusunu incelemektedir. Literatür araştırmasına dayalı bu çalışma, genelde çalışanların sahipliği, özelde ise çalışanların çalıştıkları işletmeleri satın (devir) alması kavramları üzerinde durmaktadır. Yurtiçi deneyimlerinin bulunmadığı bu konuda (WTO), yurtdışıIV deneyimlerden yararlanılarak, çalışanların işletmelerini satın (devir) almasının sonuçlan ele alınmıştır. Çalışanların sahip olduğu işletmelerin başarısız olmasına yönelik olarak 13 adet (altı adet kuruluş, üç adet finansman ve dört adet yönetim konusunda) varsayım ortaya konmuştur. ESOP uygulaması hem çalışanlar hem de işletme açısından faydalı sonuçlar veren bir uygulama olduğu düşünülürken, WTO uygulaması genel olarak başarısız bulunmaktadır. WTO işletmelerinin başarılı olmasına yönelik bazı öneriler yapılmaktadır. Ayrıca, konunun yurt içi şartlan göz önüne alınarak değerlendirilmesi gerekliliği de vurgulanmaktadır.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Worker Ownership and Worker Takeover YUMAK, Yüksel (M.Sc. in Civ. Eng.) M.B.A. Thesis in Management Science Supervisor : Prof. Dr. Tamer ARPACI April 1998, 126 Pages Worker ownership except in cooperatives could be realized in two ways. These are ESOP (Employee Stock Ownership Plan) plans that are used extensively in America and WTO (Worker Take Over) applications which are held in almost all over the world. WTO application is a buyout (or non-price buyout) of a company, which is to be closed due to any reason, by their workers and inhabitants. In contrast, ESOP plans is used to motivate workers and to supply finance to companies. In the former workers have ownership-management and control rights, however, in the latter they take only a small portion of companies profit. WTO application is also considered as a privatization method in all over the world since 1980s. In this view, instead of closing companies, they are given (sold) to their workers and inhabitants who would be in trouble when companies are closed. There were some WTO applications on small companies in Turkey, however, KARABÜK Steel Company was the biggest privatization using WTO practice up to now. In this study that was started by the idea of KARABÜK, the subject of worker ownership and worker takeover has been researched. This study that is constructed by using a great literature survey, is reviewed worker ownership in general and worker takeover in detail. Since there is no experience on this subject in Turkey, the worldVI experiences on the WTO applications is used in this study. It is developed 13 hypotheses (six for organization, three for finance and four for management) on companies that are owned by workers would not be successful in the future. It is concluded that, although ESOP plans may be beneficial applications for both company and workers, WTO may not be considered as a successful practice for workers under available conditions. It is offered some guidelines how a WTO practice could be effective. In addition, some remarkable research areas are offered considering the Turkey's special conditions.
Benzer Tezler
- Trakya Bölgesinde faaliyet gösteren yemek üretim tesislerinin durumlarının belirlenmesi üzerine bir araştırma
A Research on determination of existing situation of catering factories established in Thrace region
GÜNİZ ERER
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Gıda MühendisliğiTrakya ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET DEMİRCİ
- Küçük sanayi sitelerinde, işyeri sahipleri ve ücretli çalışanların siyasal katılımları (Aydın örneği)
Başlık çevirisi yok
MUHARREM YILDIZ
- Çalışanların ücret gelirlerine katkısı bakımından Türkiye'de uygulanan vergi iadesi/özel gider indirimi sistemi
Başlık çevirisi yok
AHMET AK
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriGazi ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BÜLENT BAYAT