Türk kültüründe çeyiz geleneği ve Kastamonu örneği
The Dowry in Turkish culture: The case of Kastamonu
- Tez No: 73768
- Danışmanlar: DOÇ. DR. M. ÖCAL OĞUZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Halk Bilimi (Folklor), Folklore
- Anahtar Kelimeler: Folklor, Gelenekler, Kastamonu, Kültür, Sosyal değişme, Türk kültürü, Çeyiz, Folklore, Traditions, Kastamonu, Culture, Social change, Turkish culture, Dowry
- Yıl: 1998
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Halk Bilimi (folklor) Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET İnsan hayatının doğum, evlilik ve ölüm olmak üzere üç önemli geçiş dönemi olduğu bilinmektedir. Bu geçiş dönemlerinin her biri çeşitli ritüelleri bünyesinde barındırır. Çeyiz de bu geçiş dönemlerinden evlilik gelenekleri içinde bir unsurdur. Kurulan yeni ailenin maddî açıdan desteklenmesine yönelik bir uygulamadır. Evlenecek kız veya ailesi tarafından yeni kurulan eve ve yeni kurulacak aile birliğine katkı sağlanması amacıyla hazırlanan, yaptırılan veya satın alınan eşya, taşınır-taşınmaz mal, mülk ve para“çeyiz”olarak adlandırılır. Bütün kültürlerde çeyiz, kadının evlenebilirliği ve evlilik sonrası sosyal ve ekonomik bir hayat güvencesi olarak maddî bir malzeme transferinden daha fazla önem taşımaktadır. Sözgelimi Hint kültüründe evlilik için“dowry - drahoma”olarak adlandırılan aynî ve nakdî mal / para evlilik akdinin temel şartıdır ve hayatî bir önem taşır. Türk kültürünün tarihî ve edebî kaynaklan incelendiğinde ise, ailelerin kızlarına evlilik öncesi sosyal konumlarına uygun bir çeyiz hazırladıkları anlaşılmaktadır. Bununla beraber çeyiz hayatî bir mecburiyet değildir. Çeyiz geleneğinde, çeyizin hazırlanması, evlilik öncesi ve sonrası çeyiz uygulamalarına bakıldığında, gerek araştırma sahası olarak seçilen Kastamonu, gerekse Türkiye, ve Türkiye dışında yaşayan Türk topluluklarının, ortak noktalarının bulunduğu görülmektedir. Sosyo-kültürel yapıda meydana gelen değişiklikler çeyiz geleneğinde de bir takım farklılaşmalara sebep olmuştur. Çeyiz anlayışındaki değişikliğin en önemli faktörleri; malzemenin teknolojiye bağlı olarak, fonksiyon değiştirmesi veya kaybetmesi, eğitim sisteminin etkisi ve iletişimdir. Çalışmada bu değişimin sebepleri incelenerek tahlil edilmiştir.
Özet (Çeviri)
in SUMMARY It is know that man's life has three transition periods: birth, marriage and death. Each of these transition periods contains various rituals. The dowry is a faktör in marriage traditions which is one of these transition periods. It is an application to support the new established family materially. All items, movable-immovable properties and money prepared; obtained or purchased by the girl to be married and / or her family are called“dowry”. Dowry in all cultures means more than a metarial item transfer as a socaial and economic life insurance for the woman to be able to get married and post-marriage period. For example in Indian culture, goods / money in cash or kind called“dowry”is the basic condition for the contract of marriage and bears a vital importance. When historical and literary sources of the Turkish culture are examined, it is seen that families used to prepare a dowry for their daughters before marriage, suitable to their social status. However the dowry is not a vital necessity. When one reviews the preparation of dowry, pre-marriage dowry applications in the tradition, it is seen that there are several common points in Turkish communities between both those living in Türkiye, that is particularly in Kastamonu selected as the research area and those living outside of Türkiye. Changes in social-cultural structure have caused some differences in tradition of dowry. The most important factors of the change in the dowry concept are the fact that materials change or lose their functions depending on technology, the influence of the educational system and communication. Reasons for this change are examined and analyzed in this study.
Benzer Tezler
- Türk kültüründe dini törenler ve mevlid kutlamaları
Religious ceremonies in Turkish culture and celebrations of mawlid
R. BAHAR AKARPINAR
Doktora
Türkçe
1999
Halk Bilimi (Folklor)Hacettepe ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DURSUN YILDIRIM
- Türk kültüründe ve Türk musikisinde“tuvıl”üzerine bir inceleme
A careful study relating t“tuvıl”in Turkish culture and Turkish music
OKAN SAĞLAMBİLEN
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
MüzikAtatürk ÜniversitesiMüzikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NESRİN FEYZİOĞLU
- Türk kültüründe av
Hunting in culture of Turkish
AHMET ONGUN
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
SosyolojiAtatürk ÜniversitesiOrtaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. LÜTFİ SEZEN
- Türk kültüründe hamam geleneği ve Eskişehir hamamları
Bath tradition in Turkish culture and Eskişehir baths
DİLEK TÜRKYILMAZ