Kistik fibrozis ve kistik fibrozis dışı bronşektazi hastalarında obstrüktif uyku apne sıklığı ve klinik bulgularla ilişkisi
Frequency of obstructive sleep apnea (OSA) in adult patients with cystic fibrosis and NON-cystic fibrosis bronchiectasis and reveal the correlation between OSA and clinical findings
- Tez No: 737296
- Danışmanlar: PROF. DR. BERRİN CEYHAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Göğüs Hastalıkları, Chest Diseases
- Anahtar Kelimeler: Akciğer hastalıkları, Bronşektazi, Demografi, Fibroz, Kistik fibroz, Spirometri, Uyku apne sendromları, Lung diseases, Bronchiectasis, Demography, Fibrosis, Cystic fibrosis, Spirometry, Sleep apnea syndromes
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Göğüs Hastalıkları ve Yoğun Bakım Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Erişkin kistik fibrozis (KF) ve KF-dışı bronşektazi hastalarında obstrüktif uyku apne (OUA) sıklığını belirlemek ve bu hastaların demografik, klinik, mikrobiyolojik, spirometrik özelliklerinin uyku apnesi ile ilişkisini ortaya koymaktır. Yöntem: T.C. Sağlık Bakanlığı Marmara Üniversitesi Pendik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Göğüs Hastalıkları Polikliniği tarafından takipli 35 erişkin KF (20 kadın, 15 erkek) hastası ve 35 KF-dışı erişkin bronşektazi (19 kadın, 16 erkek) hastası dahil edilmiştir. Hastaların demografik özellikleri, kullandığı ilaçlar, komorbiditeleri, vücut kitle indeksleri (VKI), Modified Medical Research Center (mMRC) dispne skalası değerleri, balgam kültür üremeleri, son bir yıl içindeki atak ve hastaneye yatışları kaydedildi. Solunum fonksiyon testleri (SFT) yapıldı. Her hastaya Epworth Uykululuk Skorlaması (ESS) anketi dolduruldu ve Polisomnografi (PSG) uygulandı. Bulgular: 35 Kistik fibrozis ( ort yaş: 27(min-maks:18-38)) ve 35 KF-dışı bronşektazi (ort yaş: 24 (min-maks: 19-75)) hastalarının demografik verileri karşılaştırıldığında yaş, cinsiyet, VKI, sigara içiciliği, oksijen kullanım ihtiyacı açısından bir fark saptanmazken hastalık süresi (p:0.001), yıllık alevlenme sayılarının (p:0.007) ve yıllık hastahaneye yatış sayılarının (0.002) kistik fibrozis hastalarında daha fazla olduğu saptandı. Komorbid hastalıklardan diyabet kistik fibroziste daha sıktı (p:0.04) ve pankreas yetmezliğine KF hastalarının 28 (%80)'ninde rastlanırken KF-dışı hastalarda rastlanmadı. Solunum fonksiyon testleri karşılaştırıldığında ise FEV1% beklenen ve FVC% beklenen değerlerinin KF hastalarında KF-dışı hastalara göre daha düşük olduğu saptandı (p:0.003 ve p:0.003). KF ve KF-dışı bronşektazi hastalarında yaş arttıkça BMI, mMRC skoru, Charlson indeksi ve alevlenme sıklığında artış olduğu görüldü (p:0.001, p:0.001,p:0.003, p:0.044). Hastaların tüm uyku testleri değerlendirildiğinde ise uyku apnesi saptanan hastaların toplamda 37(%53) kişi olduğu ve 19 hastada KF ve 18 hastada KF-dışı bronşektazi olduğu saptandı. Gruplar ayrı ayrı değerlendirildiğinde ise KF bronşektazili hastaların %54, KF-dışı bronşektazi hastalarının da %51'inde OUA saptanması nedeniyle hastalık tipinin OUA için bir risk oluşturmadığı görüldü. KF tanılı hastaların 16'sında hafif, 2'sinde orta, birinde ağır OUA saptanırken KF-dışı bronşektazi hastalarının 15'inde hafif, 3'ünde orta ağırlıkta OUA saptandı. OUA gelişimi için erkek cinsiyetin (%68 (21/31)) kadınlara (%41 (16/39)) göre artmış risk oluşturduğu görüldü (p:0.026). Hastalarımızın Epworth uykululuk ölçeği (ESS) skorları karşılaştırıldığında KF ve KF-dışı hastalarda istatistiksel olarak anlamlı fark görülmemiştir. PSG bulguları karşılaştırıldığında 4 toplam uyku süresi, uyku etkinliği, uykuya dalma süresi, uykuya daldıktan sonra uyanık geçen süre, ODI (oksijen Desaturasyon İndeks) , AHI (Apne-Hipopne İndeks), supin pozisyondaki AHI değerleri, REM evresinde geçirdikleri zaman iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı. KF hastalarının Non-REM Evre 2 uykuda geçirdikleri süre KF-dışı bronşektazi hastalarına göre daha kısaydı (p:0.034). KF hastalarının uyku boyunca ortalama oksijen saturasyonları (p:0.001) ve en düşük oksijen saturasyon değerlerinin (p:0.024) KF-dışı bronşektazi hastalarından istatistiksel olarak anlamlı düşük olduğu görüldü. KF hastalarında istatistiksel olarak anlamlı derecede ortalama kalp hızı yüksek bulundu (p:0.02). Tüm grupta OUA olan hastalarda Non-REM Evre 2'de geçirilen uykunun süresinin OUA olmayanlara göre kısaldığı (p:0.01), REM'de geçen süre ve yüzdenin arttığı bulundu (p:0.001 ve p:0.001). Hastaların uyku apnesi geliştirmelerinde risk faktörleri değerlendirildiğinde yaş, VKI, sigara kullanımı, mMRC, hastalık süresi, solunum fonksiyon test parametreleri, komorbidite indeksleri, gündüz uykululuk hali, balgamda Pseudomonas üremesi, hastalık alevlenme ve hastaneye yatış sayılarının OUA için bir risk faktörü olmadığı görüldü. Multipl logistik regresyon analizi de yapıldı ve erkek cinsiyet ile hastalık süresi risk olarak saptandı (p:0.023 ve p:0.041). Hastaları KF ve KF-dışı bronşektazi hastaları olarak ikiye ayırdığımızda ise KF hastalarında univariate analiz ile sadece mMRC skoru sınırda anlamlılık oluşturdu (OR: 5.37, CI: 1.01-28.63, p:0.049). KF-dışı bronşektazi hastalarının univariate analiz ile uyku apneleri için erkek cinsiyet (OR: 6.5, CI: 1.47-28.8, p:0.014), hastalık süresi (OR: 1.12, CI: 1.00-1.25, p: 0.043), FEV1 L (OR: -3.63, CI: 1.24-10.62, p:0.019), FVC L (OR:-3.76, CI:1.36-10.35, p:0.011) risk faktörü olarak saptanırken multipl logistik regresyon analizi sadece hastalık süresini (OR:1.13, CI: 1.00-1.28, p:0.049) riskli bulmuştur. Sonuç ve Yorum: Çalışmamızda genç erişkin KF ve KF-dışı bronşektazi hastalarının yarısına yakınında uyku apneye rastlanması dikkat çekici bir bulgudur. Bu iki hastalık grubu arasında uyku apne sıklığı ve parametreleri arasında farklılık saptanmamıştır ve erkek cinsiyet ile hastalık süresinin riski artırdığı saptanmıştır. Çalışmamızda bronşektazi hastalarımızı takip ederken gündüz uykululuk sorgulamalarının ve PSG uygulamasının yaygınlaştırılmasının gerekli olduğunun önemi gösterilmiştir.
Özet (Çeviri)
Objective: The study was designed to show the frequency of obstructive sleep apnea (OSA) in adult patients with cystic fibrosis (CF) and non-CF bronchiectasis and reveal the relation between OSA and demographic, clinical, microbiological and spirometric characteristics of these patients. Method: Total of 70 patients, of which 35 CF (20 female,15 male) and 35 non-CF bronchiectasis patients (19 female,16 male), were included in the study. Patients were recruited from Marmara University Pendik Research Hospital Pulmonary Medicine Outpatient Clinic. Demographic characteristics, medications, comorbidities, body mass indexes (BMI), Modified Medical Research Center (mMRC) dyspnea scales, sputum culture results, exacerbations, and hospitalizations in the last year were recorded. Pulmonary Function Tests (PFT) were performed. Epworth Sleepiness Scale (ESS) questionnaire was filled for each patient and polysomnography (PSG) was recorded. Results: Demographic data comparison results between CF and non-CF bronchiectasis patients were similar for age (CF mean age:27(18-38) and non-CF mean age 24(19-75)), gender, BMI, smoking history, supplementary oxygen treatment requirement. However, statistically significant differences were found in disease duration (p:0.001) and exacerbation numbers at last year (p:0.007), both higher in CF group. Diabetes was significantly more frequent (p:0.04) in CF group when compared with non-CF bronchiectasis patients. PFT results shown that %FEV1 predicted and %FVC predicted values were significantly lower in CF patients (p:0.003 and p:0.003 respectively). BMI, mMRC score, Charlson index and exacerbation frequencies were positively correlated with increasing age in all patients (p<0.001, p:0.003, p:0.044) . According to sleep test results, it was found that the 53% of the all patients (n=37) had OSA of which 19 were CF patients and 18 were non-CF bronchiectasis patients. Subgroup analyze for each group has shown that 54% of the patients in CF group and 51% of the patients in non-CF bronchiectasis group had OSA and there was no significant difference for OSA risk between CF and non-CF bronchiectasis patients. In CF group, out of 19 patients 16 had mild, 2 had moderate and 1 had severe OSA whereas in non-CF group 15 patients had mild, 3 had moderately severe OSA. Gender was found to be a risk factor for developing OSA in conjoint analyzes, 21/31 male patients versus 16/39 female patients (68% to 41% respectively, p:0.026) 6 ESS scores did not show any significant difference between CF and non-CF bronchiectasis patients. Intergroup analyzes for CF and non-CF patients did not show any statistically significant result for total sleep time, sleep efficiency, sleep latency, time spent awake after falling asleep, ODI, AHI, AHI values in supine position and time spent in the REM phase. Time spent in Non-REM Stage 2 sleep was shorter than non-CF bronchiectasis patients in CF patients (52% to 47% p:0.034). CF patients had significantly lower mean oxygen saturation (p:0.001) and the lowest oxygen saturation (p:0.0024) levels compared to non-CF bronchiectasis patients. Mean heart rate beats per minute were significantly higher in CF patients (p:0.02). OSA group analyzes showed non-REM Stage 2 was shortened (p:0.01) and the time and percentage spent in REM were increased (p:0.001 and p:0.001) for patients with OSA when compared with non-OSA CF and non-CF bronchiectasis patients. Evaluation of the risk factors for development of sleep apnea showed that age, BMI, smoking history, mMRC score, PFT results, comorbidity indices, daytime sleepiness, pseudomonas growth in sputum culture, exacerbation frequency and number of hospitalizations were not risk factors for OSA. Multiple logistic regression analysis was also performed, and male gender and disease duration were found as risk factors (p:0.023 and p:0.041 respectively). Subgroup analysis for CF and non-CF bronchiectasis patients only mMRC score was borderline significant with univariate analysis in CF patients (OR: 5.37, CI: 1.01-28.63, p:0.049). For sleep apnea of patients with non-CF bronchiectasis by univariate analysis, male gender (OR:6.5, CI:1.47-28.8, p:0.014), disease duration (OR:1.12,CI:1.00- 1.25,p: 0.043), FEV1 L (OR:-3.63, CI:1.24-10.62,p:0.019), FVC L(OR:-3.76, CI:1.36-10.35, p:0.011) were determined as risk factors. However multiple logistic regression analysis showed that only disease duration is a significant (OR:1.13, CI:1.00-1.28, p:0.049) risk factor. Conclusion: It is remarkable that more than half of the patients in both CF and non-CF bronchiectasis groups had sleep apnea. There was no difference in sleep apnea frequency and apnea parameters between disease groups. Male gender and disease duration were found as significant risk factors. According to our findings, it is necessary to disseminate daytime sleepiness inquiries and PSG applications while following our bronchiectasis patients regardless of origin.
Benzer Tezler
- KOAH'ta solunum mekaniğindeki değişimlerin semptomlara ve hastalık şiddetine etkisi
Changes in respiratory mechanics in copd effect on symptoms and disease severity
YAĞMUR GİZEM TİMURHAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Göğüs HastalıklarıAnkara ÜniversitesiGöğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVGİ BEHİYE SARYAL
- Kistik fibrozis dışı bronşiektazi hastalarında TH2 inflamasyonun ve alarminlerin hastalık ağırlığı ile ilişkisinin incelenmesi
The association of TH2 inflammation and alarmins with disease severity in patients with non-cystic fibrosis bronchiectasis
OKAN GÜRBÜZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Göğüs HastalıklarıÇukurova ÜniversitesiGöğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OYA BAYDAR TOPRAK
- Kistik fibrozis dışı bronşektazi tanılı hastalarda impulse osilometri yönteminin tanı ve takipte kullanımı, tedaviye etkisinin değerlendirilmesi
Use of i̇mpulse oscillometry method in diagnosis and follow-up in patients with non-cystic fibrosis bronchiectasis, evaluation of its effect on treatment
PAKİZE CENNETOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıMarmara ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BÜLENT TANER KARADAĞ
- Kistik fibrozis dışı bronşiyektazi tanılı hastaların klinik özelliklerinin değerlendirilmesi
Evaluation of NON-CYSTİC fibrosis patients' clinical characteristics
SERPİL KORKMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıUludağ ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YAKUP CANITEZ
- Kistik fibrozis dışı bronşektazi hastalarında DNA hasarı ve oksidatif metabolizmanın değerlendirilmesi
Assessment of total oxidative metabolism and DNA damage in children with non-cystic fibrosis bronchiectasis
HASAN KABAKLI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2012
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıHarran ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CEMALETTİN DOST ZEYREK