Biyopsikososyal faktörlerin diyabet çıktısına etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of biopsychosocial factors on diabetes output
- Tez No: 735313
- Danışmanlar: DOÇ. BURKAY YAKAR
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Tip 2 diyabetes mellitus, bütüncül yaklaşım, sosyal destek, depresyon, özbakım, Biyopsikososyal yaklaşım, Bütünsel sağlık, Diabetes mellitus, Diabetes mellitus-tip 2, Psikososyal özellikler, Type 2 diabetes mellitus, holistic approach, social support, depression, self-care, Biopsychosocial approach, Holistic health, Diabetes mellitus, Diabetes mellitus-type 2, Psychosocial features
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Fırat Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Aile Hekimliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüzde özellikle yaşam tarzındaki değişiklikler ve artan obezite oranları, diyabet prevalansında artışla sonuçlanmaktadır. Diabetes mellitus (DM) dünya çapında en karmaşık kronik hastalıklardan biri olarak bilinmekte ve morbidite ve mortalitenin önde gelen nedenidir. Tip 2 DM'nin yönetimine etki eden birçok risk faktörü dikkate alındığında, diyabetik bireylerin bakımını en üst düzeye çıkarmak için multidisipliner ve bütüncül yaklaşım esastır. Mevcut araştırmada, diyabet yönetimine katkı sağlayabilmek için bireyin biyopsikososyal faktörlerinin diyabet çıktıları üzerindeki etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Kesitsel ve tanımlayıcı tipteki araştırmanın evrenini Fırat Tıp Fakültesi hastanesine takip ve tedavi için başvuru yapan 18 yaş üzeri tip 2 diyabetik bireyler oluşturmuştur. Student t test tabanlı Power analiz testinde (G-power 3.1 package programe) güç=0.80 (beta=0.05), alpha=0.05 ve etki büyüklüğünde (d=0.55) çalışmanın evreni en az 106 diyabetik hasta olarak hesaplanmıştır. Araştırmaya Kasım 2021 ile Mart 2022 tarihleri arasında 210 gönüllü katılımcı dahil edilmiştir. Katılımcıların biyopsikososyal özellikleri; sosyodemografik anket formu, beck depresyon envanteri, çok boyutlu algılanan sosyal destek ölçeği (ÇBASDÖ), genel öz yeterlilik ölçeği (GÖYÖ) ve diyabet özbakım aktiviteleri ölçeği (DÖAA) ile değerlendirilmiştir. Diyabet çıktılarının değerlendirilmesi için tüm katılımcıların biyokimyasal parametreleri elde edilmiştir. Çalışmaya dahil edilen 210 katılımcının yaş ortalaması 60,49±10,69 yıl ve HbA1c ortanca değerleri ise %7,75 (5,50-15,00) idi. Kontrolsüz diyabet grubunda diyabet ile geçirilen yıl daha uzun idi (p=0,001). Kontrolsüz DM grubunun DÖAA ortanca puanı kontrol altında ki gruba göre daha yüksekti. Herhangi bir diyabetik komplikasyonu olanlarda Beck depresyon envanter puan ortancası daha yüksekti (p<0.001). Herhangi bir komplikasyonu olmayan bireylerin ise GÖY ölçek puanları daha yüksek saptanmıştır (p=0.005). katılımcıların DÖAA total puanı ile Beck depresyon envater puanı arasında anlamlı negatif korelasyon, GÖY ölçeği ve ÇBASD ölçeği puanları arasında ise pozitif korelasyon saptanmıştır. Sonuç olarak öz yeterlilik ölçek puanı yüksek katılımcıların diyabetik komplikasyonlar ile ilişkili idi. Yüksek Beck depresyon envanter puanı düşük diyabet öz bakım puanı ile ilişili iken, bireylerin genel öz yeterliliklerinin ve yüksek sosyal destek algısı ise artmış diyabetik özbakım puanı ile ilişki idi. Diyabetik bireylerin depresif duygu durumlarının azaltılması ve öz yeterliliğinin arttırılması diyabet çıktılarını olumlu etkileyebilir ve komplikasyonları azaltabilir.
Özet (Çeviri)
Today, especially lifestyle changes and increasing obesity rates result in an increase in the prevalence of diabetes. Diabetes mellitus (DM) is known worldwide as one of the most complex chronic diseases and is the leading cause of morbidity and mortality. Considering the many risk factors that affect the management of Type 2 DM, a multidisciplinary and holistic approach is essential to maximize the care of diabetic individuals. In the present study, it was aimed to investigate the effect of biopsychosocial factors of the individual on diabetes outcomes in order to contribute to diabetes management. The population of the cross-sectional and descriptive study consisted of type 2 diabetic individuals over the age of 18 who applied to the Fırat Medical Faculty hospital for follow-up and treatment. In the Student's t-test-based Power analysis test (G-power 3.1 package program), the population of the study was calculated as at least 106 diabetic patients with power=0.80 (beta=0.05), alpha=0.05, and effect size (d=0.55). 210 volunteer participants were included in the study between November 2021 and March 2022. The biopsychosocial characteristics of the participants; sociodemographic questionnaire form, beck depression inventory, multidimensional perceived social support scale (MSPSS), general self-efficacy scale (GSE) and diabetes self-care activities scale (DSCA). Biochemical parameters of all participants were obtained for the evaluation of diabetes outcomes. The mean age of the 210 participants included in the study was 60.49±10.69 years, and the median HbA1c values were 7.75% (5.50-15.00). Years with diabetes were longer in the uncontrolled diabetes group (p=0.001). The median Beck depression inventory score was higher in patients with any diabetic complication (p<0.001). Individuals without any complications had higher GSE scale scores (p=0.005). There was a significant negative correlation between the participants' DSCA total score and Beck depression inventory score, and a positive correlation between the GSE scale and MSPSS scale scores. As a result, participants with high self-efficacy scale scores were associated with diabetic complications. While high Beck depression inventory score was associated with low diabetes self-care score, individuals' general self-efficacy and high perception of social support were associated with increased diabetic self-care scores. Reducing the depressive mood of diabetic individuals and increasing their self-efficacy can positively affect diabetes outcomes and reduce complications.
Benzer Tezler
- Hipertansiyon ve diyabet hastalarının algılanan stres ve depresyon düzeyleri ile tedavi uyumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of perceived stress and depression levels and medication adherence of hypertension and diabetes patients
MERVE GÜNEYSU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiGiresun ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ARZU AYRALER
- Tip 2 diabetes mellitus tanılı hastalarda anksiyete ve obezite ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between anxiety and obesity in patients diagnosed with type 2 diabetes mellitus
BÜŞRA TOKAT KÜTÜKOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ENGİN ERSİN ŞİMŞEK
- Evde sağlık hizmeti alan diyabetik hastalarda glisemik regülasyon ile kardiyovasküler risk faktörleri ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between glycemic regulation and cardiovascular risk factors in diabetic patients receiving home health care
ENES TAVUKCU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YUSUF ÇETİN DOĞANER
- The prevalence and determinants of diabetes distress among adult people with diabetes mellitus in telafer city
Telafer şehrınde diyabetli erişkinlerde diyabet sıkıntısının prevalansı ve belirleyiciler
MUSLEM AWNI ALI KHUDHUR WARAQA
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
HemşirelikÇankırı Karatekin ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AZİZE SERAP TUNÇER
- Kadınlarda idrar inkontinansı prevalansı ve diyabetik olanlarda ve olmayanlarda prevalans karşılaştırılması
Comperative case series study for prevalence of urinary incontinence in women between diabetic and non-diabetic participants
FATMA ÖRGEL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEÇİL ARICA