Geri Dön

An Analysis of the concept of retrodiction

Sonradan kestirim kavramının analizi

  1. Tez No: 73023
  2. Yazar: AYHAN SOL
  3. Danışmanlar: PROF. DR. YASİN CEYLAN
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Felsefe, Philosophy
  6. Anahtar Kelimeler: Tahmin yöntemleri, Tersinirlik, Tersinmezlik, Estimation methods, Reversibility, Irreversibility
  7. Yıl: 1998
  8. Dil: İngilizce
  9. Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Felsefe Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

öz SONRADAN KESTİRİM KAVRAMININ ANALİZİ Sol, Ayhan Doktora, Felsefe Bölümü Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Yasin Ceylan Ortak Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Teo Grünberg Aralık 1998, 210 sayfa Bu tezde, tersinirlik, tersinmezlik, zamanın yönündeki değişime duyarsızlık, zamanın yönündeki değişime duyarlılık, iz, doğanın tekdüzenliliği kavramları kullanılarak sonradan kestirim kavramının bilimsel, felsefi ve mantıksal bir analizi yapılmıştır. Sonradan kestirimin fiziksel süreçlerin tersinirliği ve tersinmezliği ayırımı ile ilişkili olduğu (bir başka deyişle, zamanın yönündeki değişime duyarsız eşitlikler aracılığıyla, tersinir süreçlerin erken durumları geç durumlarından kestirilebilirken, zamanın yönündeki değişime duyarlı eşitliklerle tersinmez süreçlerin erken durumlarının geç durumlarından kestiriminin çok sınırlı olduğu) iddia edilmektedir. İzlerin, sonradan kestirimde vazgeçilemez bir rolü olduğu görüşü çok yaygın olduğundan, iz kavramını tanımlayan bir çok görüş incelenmiş, ancak tümünün de felsefi olarak savunulamaz olduğu görülmüştür. Bu nedenle, 'iz' olarak tanımlanabilecek ve diğer fiziksel nesnelerden ayırt edilebilecek özel bir nesne sınıfının olamayacağı sonucuna varılmıştır.Sonradan kestirimin olanaklılığı üzerine yürütülen analiz, bu kavram ile doğanın tekdüzenliliği kavramı arasında çok yakın bir ilişki olduğunu göstermektedir. Çünkü aynı fiziksel düzenliliklerin, sınır koşullarının ve diğer fiziksel kanıtların her anda mevcut olmaması durumunda (tekdüzenli olmayan koşullar altında), farklı anlardan geriye doğru kestirim aynı sonucu vermez. Böylece, sonradan kestirimi, sonraki bir pozisyondan önceki bir pozisyona yapılan bir kestirim olarak değerlendirmek katı bir tekdüzenliliği varsaydığından, sonradan kestirimi ifade eden yeterli bir görüş olarak kabul edilemez. Bu sonuç, sonradan kestirimde bugünün öneminin vurgulanması bakımından önemlidir. Yürütülen mantıksal analizde, sonradan kestirimin mantığı açıklama ve önceden kestirimin mantığıyla ilişkili bir şekilde incelenmiştir. Sonradan kestirim diğerlerinden ters yönde olması ile ayırt edilmiştir. Önceki görüşler sonucunda, açıklama, önceden ve sonradan kestirme arasında ortaya çıkan örtüş me sorunu, geçmişte-önceden-kestirim kavramını açıklama kavramından ve bugünden geçmişe doğru kestirimi de geçmişten bugüne doğru ilerleyen açıklamadan ayırtederek çözülmüştür. Ayrıca, sonradan kestirimin mantıksal yapısının ise tümdengelimsel-nomolojik veya tümevarımsal-istatistiksel türde olduğu sonucuna varılmıştır.

Özet (Çeviri)

ABSTRACT AN ANALYSIS OF THE CONCEPT OF RETRODICTION Sol, Ayhan Ph. D., Department of Philosophy Supervisor: Prof. Dr. Yasin Ceylan Co-Supervisor: Prof. Dr. Teo Grünberg December 1998, 210 pages In this dissertation, the concept of retrodiction is subjected to scientific, philosophical, and logical analysis in terms of the concepts of reversibility, irreversibility, t-invariance, t-non-invariance, trace, and the uniformity of nature. It is argued that retrodiction is related with the distinction between reversibility and irreversibility of physical processes in the sense that the earlier states of reversible processes can be inferred from their later states by t-invariant equations, whereas the inference is extremely limited by t- non-invariant equations in the case of irreversible processes. Since it is commonly believed that traces have an indispensable function in retrodiction, different accounts of traces are examined and rejected as philosophically implausible. Hence it is concluded that there is not a privileged class of things as traces that are distinguishable from other physical things. mThe analysis conducted on the possibility of retrodiction suggests that there is a close connection between retrodiction and uniformity of nature, for, under the non-uniform conditions, retrodiction from any temporal position does not result in the same description, for the same regularities, boundary conditions and other physical evidence may not be available at every temporal position. So retrodiction as an inference from later to earlier states of the systems is not a sufficient account of retrodiction, since it presupposes strict uniformity. This conclusion emphasizes also the significance of the present in retrodictive inference. The logical analysis consists of the examination of the logic of retrodiction in comparison with the logic of explanation and prediction. Retrodiction is distinguished from explanation and prediction by its direction. The overlap between explanation, prediction, and retrodiction that results from earlier accounts is solved by distinguishing prediction-in-the- past from explanation and retrodiction from present to the past from explanation that proceeds from the past to the present. As for the logical structure of retrodictive inference, it is concluded that retrodictive inferences are of either deductive nomological or inductive-statistical type.

Benzer Tezler

  1. Sigortacılık sisteminde aktif-pasif yönetimi ve Türkiye hayat sigortası örneğinde portföy performansının boyutlarını belirleyen faktörlerin irdelenmesine ilişkin bir model denemesi

    Assets and liablity management in the insurance sector and investigating sectors that are determinating dimensions of the portfolio performance by relating to model testing in the Turkish life insurance sector

    ALİ İHSAN DOĞAN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2001

    İşletmeMarmara Üniversitesi

    Bankacılık Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. ABDÜLGAFFAR AĞAOĞLU

  2. Sanat eleştirisinde öznelliğin rolü

    Başlık çevirisi yok

    ÖZLEM DİNÇKAL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1995

    Güzel Sanatlarİstanbul Teknik Üniversitesi

    PROF. SEMRA ÖGEL

  3. Çevre davranış alanı içinde konut ve çevre değiştirmenin insana etkisinin mimari açıdan incelenmesi

    Investigation from the architectural point of view the influence of residential shift-relocation on human being

    CEMİLE TİFTİK

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    1995

    Mimarlıkİstanbul Teknik Üniversitesi

    PROF.DR. FERHAN YÜREKLİ

  4. Türkçede ayrık konuşma tanımı

    Başlık çevirisi yok

    ERCAN ÖLÇER

  5. Sit alanını koruma politikası için bir model denemesi, örnekleme:Odunpazarı

    The Development of model for the conservation policy on the historic sites. Sample:Odunpazarı

    ALİ ULU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1994

    Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik Üniversitesi

    PROF. HANDE SUHER