Yetişkinler için Türkçe fonetik envanteri temelli sözcük tanıma listesinin oluşturulması
The formation of word regonition test based on Turkish phonetic inventory for adults
- Tez No: 717199
- Danışmanlar: PROF. DR. LEVENT NACİ ÖZLÜOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Kulak Burun ve Boğaz, Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
- Anahtar Kelimeler: Fonetik, Kelime tanıma, Konuşma, Odyometri, Yetişkinler, Phonetic, Word recognition, Speech, Audiometry, Adults
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Başkent Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Odyoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Eşik üstü testler işitmenin değerlendirilmesinde en sık kullanılan testlerdendir. Eşik üstü testler aynı zamanda Konuşma Odyometrisi olarak da adlandırılmaktadır. Hastalardan kendilerine sunulan tek heceli kelimeyi tanıması beklenen Sözcük Tanıma Testi. konuşma odyometrisini oluşturan testlerdendir. Hastaların işitme performansının gerçek dünyaya olan etkisinin ölçülmesi, bu testi tüm odyoloji uzmanları için oldukça değerli kılar. Geleneksel olarak bugüne kadar tasarlanan tüm kelime listelerinde takip edilen sıkı kurallar vardır. Bu çalışmada da ülkemizdeki odyoloji kliniklerinde en sık kullanılan sözcük tanıma testi olan Hacettepe listesi ile bu tez çalışması için tasarlanmış Başkent Sözcük Listesinin skorları hem 18 – 40 yaş arası sağlıklı işitenler, hem de sensörinöral işitme kaybı olan bireyler ile karşılaştırılmıştır. Sözcüklerin seçimi için Ergenç 1995 ve Gürzap 2006'dan yararlanılarak Türkçe'deki tüm fonemler belirlenmiştir. Daha sonra sözcük listelerini oluşturmak için yazılı dil derlemi için Türkçenin Sözcük Frekans Sözlüğüne başvurulmuştur. Sözlü dil derlemi içinse TRT'den yayınlanan 6 programından yararlanılmıştır. Her iki derlemde Türkçe'de yer alan tüm sesbirimler sınıflandırılmıştır. Öncül kelimeler 384 kişiye sunularak kelime tanınırlığının puanlanması istenmiştir. Elde edilen bulgulara göre Hacettepe listesi ile Başkent listesine işitme engelli bireylerin verdikleri yanıtlar arasında her iki kulak için de anlamlı derecede farklılık vardır, (p<0,001). Buna göre katılımcılar Başkent listesine daha iyi yanıt vermektedir. Bunun yanı sıra leksikal komşuluk ilişkileri için bakıldığında Hacettepe listesindeki sözcüklerin anlamlı ölçüde daha fazla leksikal komşuya sahip olduğu görülmüştür. Elde edilen bulgular, fonetik dağılımın sözcük tanıma testleri tasarlanırken birincil önem taşımadığını, dili fonetik olarak doğru temsil etmenin hasta yanıtlarına etki edeceğini göstermiştir. Bunun yanı sıra sunulan hedef sözcükteki leksikal komşuluk ilişkilerinin az olması sözcüğün hastalar tarafından anlaşılmasını daha olanaklı kılmaktadır
Özet (Çeviri)
Supra-threshold tests are one of the most commonly used tests in the evaluation of hearing. Supra-threshold tests are also called Speech Audiometry. The Word Recognition Test, in which patients are expected to recognize the one-syllable word presented to them. It is one of the tests that make up the speech audiometry. Measuring the real-world impact of patients' hearing performance makes this test invaluable to all audiologists. Traditionally, all word lists designed to date have strict rules that are followed. In this study, the scores of the Hacettepe list, which is the most frequently used word recognition test in audiology clinics in our country, and the Baskent Word List, designed for this thesis, were compared with both those aged between 18 and 40 with healthy hearing and individuals with sensorineural hearing loss. All phonemes in Turkish were determined by using Ergenç 1995 and Gürzap 2006 for the selection of words. Then, the Word Frequency Dictionary of Turkish was used for the written language corpus to create the word lists. For the oral language corpus, 6 programs broadcast on TRT were used. All phonemes in Turkish were classified in both corpuscles. The premise words were presented to 384 people and they were asked to score the familiarity. According to the findings, there is a significant difference between the answers of the hearing impaired individuals to the Hacettepe list and the Başkent list for both ears (p<0.001). Accordingly, participants respond better to the Başkent list. In addition, when lexical neighborhood relations are examined, it is seen that the words in the Hacettepe list have significantly more lexical neighbors. The findings showed that phonetic distribution was not of primary importance when designing word recognition tests, and that phonetically correct representation of the language would affect patient responses. In addition, the lack of lexical neighborhood relations in the presented target word makes it more possible for patients to understand the word.
Benzer Tezler
- COVID-19 geçirmiş yetişkin bireylerde bilişsel fonksiyonların değerlendirilmesi
Evaluation of cognitive functions in adult individuals with COVID-19
BÜŞRA TÜFEKÇİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Nörolojiİstanbul Medipol ÜniversitesiBilişsel Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZDEN ERKAN OĞUL
- The written perception of North American English (NAE) longvowels by non-native English foreign language instructors in Turkey
Amerikan İngilizce'sindeki uzun ünlülerin Türkiye'deki İngilizce yabancı dil okutmanları tarafından yazılı algılanışı
MELEK ÇAKIRCALI
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Eğitim ve ÖğretimUfuk Üniversitesiİngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET DEMİREZEN
- Yetişkinler için türkçe tek heceli konuşmayı tanıma testinin geliştirilmesi
Development of a turkish monosyllabic word recognition test for adults
SERPİL MUNGAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Kulak Burun ve BoğazDokuz Eylül ÜniversitesiKulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BÜLENT ŞERBETÇİOĞLU
- Türkçe konuşan yetişkin popülasyonun sözel akıcılık becerilerinin yaş, eğitim ve cinsiyete göre incelenmesi ve sözcük normlarının oluşturulması
Verbal fluency performance of Turkish speaking adults
AYLİN MÜGE TUNÇER
Doktora
Türkçe
2011
Kulak Burun ve BoğazAnadolu ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapistliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLKNUR MAVİŞ
- İşitme kayıplı yetişkinler için işitsel bilişsel test bataryası geliştirilmesi
Development of auditory cognitive testbattery for adults with hearing loss
MELİHA BAŞÖZ BEHMEN
Doktora
Türkçe
2024
Kulak Burun ve Boğazİstanbul Aydın ÜniversitesiOdyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞENGÜL TERLEMEZ